Thị trường đấu thầu năng lượng tái tạo tại khu vực Tây Nguyên vừa ghi nhận một diễn biến đáng chú ý tại gói thầu “Cung cấp, lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà” (mã TBMT: IB2600013944). Gói thầu này không chỉ gây chú ý bởi con số dự toán hơn 2,5 tỷ đồng mà còn bởi tiến trình làm rõ hồ sơ mời thầu (E-HSMT) đầy kịch tính, dẫn đến sự thay đổi quyết định của chủ đầu tư ngay sát giờ G.

Yêu cầu làm rõ: Khi nhà thầu "bắt bài" tiêu chí nhân sự

Theo dữ liệu từ hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, ngay sau khi E-HSMT được phát hành, chủ đầu tư là Công ty Phát triển Thủy điện Sê San đã nhận được hàng loạt yêu cầu làm rõ (mã CID2600001577, CID2600001597, CID2600001599) vào ngày 05/02/2026.

Nội dung trọng tâm của các yêu cầu này xoáy sâu vào vị trí Chỉ huy trưởng công trình. Theo E-HSMT ban đầu, vị trí này yêu cầu nhân sự phải có kinh nghiệm thực hiện công trình cấp III trong giai đoạn từ năm 2023 đến 2025. Tuy nhiên, các nhà thầu đã đưa ra lập luận sắc bén: Căn cứ vào quy mô công suất và tính chất kỹ thuật, dự án này thực chất chỉ là công trình cấp IV.

Việc yêu cầu Chỉ huy trưởng phải có kinh nghiệm công trình cấp III được cho là cao hơn mức cần thiết so với quy mô thực tế, có thể dẫn đến việc loại bỏ những nhân sự có năng lực phù hợp nhưng không đáp ứng được khung thời gian và cấp công trình quá hẹp. Bên cạnh đó, các nhà thầu cũng yêu cầu làm rõ thông số kỹ thuật của kẹp tiếp địa và sự chênh lệch khối lượng cáp điện CXV giữa bảng tổng hợp và file bản vẽ.

Sự cầu thị của chủ đầu tư và Quyết định điều chỉnh "giờ chót"

Trước những phản hồi mang tính kỹ thuật cao, ngày 07/02/2026, ông Nguyễn Đăng Hà – Giám đốc Công ty Phát triển Thủy điện Sê San đã ký Quyết định số 68/QĐ-TĐSS về việc phê duyệt điều chỉnh nội dung E-HSMT. Đây là bước đi quan trọng nhằm đảm bảo tính cạnh tranh theo đúng tinh thần của Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15.

Cụ thể, tiêu chí Chỉ huy trưởng đã được nới lỏng: chỉ yêu cầu kinh nghiệm thực hiện tối thiểu 01 hợp đồng công trình điện mặt trời cấp IV trở lên (thay vì cấp III như trước). Ngày 09/02/2026, văn bản số 245/TĐSS-P2 do ông Nguyễn Đăng Hà ký phát hành đã chính thức giải đáp mọi thắc mắc, xác nhận việc điều chỉnh tiêu chuẩn nhân sự và khẳng định khối lượng cáp điện trong bảng khối lượng mời thầu là con số chính xác để các nhà thầu chào giá.

Toàn cảnh Biên bản mở thầu: Cuộc đua giảm giá kịch tính

Sự điều chỉnh kịp thời của chủ đầu tư dường như đã khơi thông dòng chảy cạnh tranh. Tại thời điểm đóng thầu lúc 15:00 ngày 13/02/2026, hệ thống ghi nhận 5 nhà thầu tham gia. Biên bản mở thầu hoàn thành lúc 15:30 cùng ngày cho thấy những con số đầy bất ngờ so với giá gói thầu 2.502.686.333 đồng:

Công ty CP Công nghệ Kỹ thuật SUNTECH: Chào giá 2.335.652.000 đồng, giảm giá 1%, giá sau giảm giá là 2.312.295.480 đồng.

Công ty TNHH Vật tư Thiết bị Điện Công nghiệp Đại Phú: Chào giá 2.426.772.580,92 đồng.

Công ty CP VINASOL: Chào giá 2.438.231.176,35 đồng.

Công ty TNHH Năng lượng Bền vững Việt Nga: Chào giá 2.495.299.756,5 đồng, giảm giá 0,75%, giá sau giảm giá là 2.476.585.008,3263 đồng.

Công ty TNHH Kỹ thuật Năng lượng VAS: Chào giá 2.997.353.314,2 đồng. Đáng chú ý, mức giá này cao hơn đáng kể so với dự toán gói thầu.

Tất cả 5 nhà thầu đều nộp bảo lãnh dự thầu trị giá 37.000.000 đồng dưới hình thức cam kết trong đơn dự thầu.

Soi năng lực các "anh tài" tham chiến

Trong số các nhà thầu tham dự, Suntech (địa chỉ tại TP HCM) do ông Phạm Súy Hoanh làm đại diện pháp luật, nổi lên như một ứng viên nặng ký với chiến thuật giảm giá sâu nhất. Theo dữ liệu, Suntech đã tham gia khoảng 45 gói thầu, trúng 32 gói với tổng giá trị trúng thầu đạt hơn 120 tỷ đồng.

Vinasol (địa chỉ tại TP HCM) do ông Nguyễn Quốc Việt làm chủ, cũng là cái tên quen thuộc trong lĩnh vực điện mặt trời với hàng chục gói thầu đã tham gia trên toàn quốc.

Trong khi đó, Việt Nga (địa chỉ tại TP HCM) do bà Nguyễn Thị Nga đại diện, có tỷ lệ trúng thầu khá ổn định (trúng 8/16 gói tham gia). Sự xuất hiện của các nhà thầu có trụ sở tại TP HCM tại một gói thầu ở Gia Lai cho thấy sức hút và tính cạnh tranh sòng phẳng của hệ thống đấu thầu qua mạng.

Góc nhìn chuyên gia và pháp lý

Nhận định về diễn biến này, Luật sư Nguyễn Thị Hương (Đoàn luật sư TP.HCM) cho rằng: "Việc chủ đầu tư ban hành Quyết định 68/QĐ-TĐSS để sửa đổi E-HSMT sau khi có phản hồi của nhà thầu là hành động tuân thủ nghiêm túc Luật Đấu thầu 22/2023/QH15 và các sửa đổi tại Luật 90/2025. Điều này giúp ngăn chặn tình trạng 'cài cắm' tiêu chí kỹ thuật quá cao để hạn chế nhà thầu, đảm bảo tính minh bạch theo Nghị định 214/2025/NĐ-CP."

Chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ bổ sung: "Với một gói thầu lắp đặt điện mặt trời mái nhà, sự chênh lệch giá giữa nhà thầu thấp nhất (Suntech) và cao nhất (VAS) lên tới gần 700 triệu đồng là con số đáng suy ngẫm. Tổ chuyên gia cần đánh giá kỹ lưỡng giải pháp kỹ thuật và tính khả thi của giá dự thầu theo Thông tư 79/2025/TT-BTC để đảm bảo chất lượng công trình thay vì chỉ chọn giá rẻ nhất."

Gói thầu IB2600013944 tại Công ty Phát triển Thủy điện Sê San là một ví dụ điển hình về sự tương tác tích cực giữa nhà thầu và bên mời thầu. Sự cầu thị của ông Nguyễn Đăng Hà và cộng sự trong việc điều chỉnh HSMT không chỉ giúp gói thầu thoát khỏi những nghi ngại về việc "làm khó" nhân sự mà còn tạo ra một sân chơi cạnh tranh thực sự với 5 nhà thầu tham dự. Kết quả cuối cùng sẽ là câu trả lời xác đáng nhất cho tính hiệu quả và minh bạch trong công tác quản lý đầu tư tại đơn vị này.