Tám quốc gia thành viên NATO dự kiến sẽ kết nối các vệ tinh quân sự của mình thành một “siêu chòm sao” nhằm cho phép “truyền thông tốc độ cao, thu thập tình báo và theo dõi tên lửa”.

Liên minh này thông báo hôm thứ Ba tại Diễn đàn Công nghiệp Quốc phòng Thượng đỉnh NATO tổ chức ở Ankara. Động thái này nằm trong chuỗi sáng kiến mới nhằm nâng cao năng lực không gian của NATO.

Kết nối nhiều vệ tinh quốc gia sẽ “khắc phục các hạn chế về chi phí, thời gian và phạm vi phủ sóng của các đội vệ tinh đơn lẻ”, thông cáo báo chí của NATO cho biết.

Mạng lưới mới, có tên gọi Hybrid Alliance Layered Operations in Space (HALO), ban đầu sẽ có sự tham gia của Đan Mạch, Canada, Phần Lan, Đức, Na Uy, Hà Lan, Thụy Điển và Thổ Nhĩ Kỳ, một quan chức NATO cho Breaking Defense biết hôm nay.

“Nhưng chúng tôi kỳ vọng sẽ có thêm nhiều quốc gia tham gia,” vị quan chức này nói thêm, giải thích rằng NATO “đang ở giai đoạn đầu của sáng kiến này.”

HALO “tập trung vào việc mua sắm cả vệ tinh truyền dẫn và cảm biến, cũng như phát triển phần mềm và các tiêu chuẩn kỹ thuật,” quan chức NATO cho biết.

Đây chủ yếu là để đáp ứng nhu cầu quốc gia, cấu trúc chòm sao vệ tinh và phương thức tài trợ sẽ được xác định khi dự án tiến triển, vị quan chức này nói thêm.

Kế hoạch này gợi nhớ đến nỗ lực còn non trẻ của Lực lượng Không gian Mỹ trong việc xây dựng Mạng lưới Dữ liệu Không gian, sử dụng các vệ tinh Starshield của SpaceX. Biến thể quân sự bí mật của chòm sao Starlink này là xương sống truyền tải dữ liệu để kết nối nhiều chòm sao phục vụ các nhiệm vụ chuyên biệt. Trọng tâm ban đầu của kế hoạch Mỹ là hỗ trợ lá chắn phòng không và phòng thủ tên lửa đầy tham vọng Golden Dome dưới thời chính quyền Trump.

Bên cạnh đó, thông cáo của NATO cũng cho biết Tây Ban Nha đã trở thành thành viên thứ 19 của chương trình Giám sát Liên tục từ Không gian của Đồng minh (APSS) trong khuôn khổ hội nghị thượng đỉnh tại Ankara.

APSS, được thành lập năm 2023 và chính thức tích hợp vào NATO năm 2024, bao gồm một chòm sao “ảo” về tình báo, giám sát và trinh sát (ISR) mang tên Aquila, ban đầu có sự tham gia của 17 quốc gia đồng minh. Các quốc gia thành viên cũng cam kết cùng tài trợ cho các sản phẩm hình ảnh thương mại và ISR như bản đồ 3D.

APSS được hỗ trợ bởi Cơ quan Thông tin và Truyền thông NATO (NCIA), đơn vị cung cấp quản lý chương trình, hạ tầng số, tích hợp dữ liệu và giao diện người dùng cho các đồng minh.

Dữ liệu thu thập từ mạng lưới này tiếp tục được chuyển về Trụ sở NATO thông qua Hệ thống Tình báo NATO. APSS đã đạt năng lực vận hành ban đầu vào tháng 12 năm ngoái.

Phó Tổng Thư ký NATO Radmila Shekerinska cũng thông báo tại hội nghị Ankara, theo các nguồn tin truyền thông, rằng Thổ Nhĩ Kỳ - thành viên APSS - đang xây dựng hai vệ tinh ISR độ phân giải cao mới sẽ đóng góp vào mạng lưới này theo các hợp đồng trị giá hơn 300 triệu USD với TUBITAK, Viện Nghiên cứu và Công nghệ Không gian Thổ Nhĩ Kỳ.

Hai vệ tinh mới này là sự tiếp nối của vệ tinh quan sát từ xa IMECE của Ankara, cũng do TUBITAK chế tạo. IMECE, được phóng vào năm 2023, đã chính thức đi vào hoạt động trong Không quân Thổ Nhĩ Kỳ từ tháng 5 năm 2025.

Cuối cùng, thông cáo báo chí của NATO cho biết Canada đã trở thành thành viên thứ 15 của sáng kiến đa quốc gia Starlift của NATO, “sáng kiến nhằm tìm kiếm các phương án phát triển mạng lưới năng lực phóng vệ tinh, giúp các đồng minh có thể phóng tài sản lên quỹ đạo trong thời gian ngắn từ các cảng vũ trụ trên khắp liên minh. Điều này sẽ tăng cường khả năng phản ứng nhanh của NATO trước các mối đe dọa từ không gian.”

Starlift được khởi động vào tháng 10 năm 2024 với sự tham gia ban đầu của 14 quốc gia đồng minh: Bỉ, Phần Lan, Pháp, Đức, Hungary, Ý, Luxembourg, Hà Lan, Na Uy, Tây Ban Nha, Thụy Điển, Thổ Nhĩ Kỳ, Vương quốc Anh và Hoa Kỳ.