Chuỗi sự cố liên tiếp xảy ra trên nhiều chiến hạm hiện đại nhất của Hải quân Mỹ đang trở thành chủ đề được giới quan sát quân sự đặc biệt chú ý.

Theo một bài phân tích đăng trên tạp chí quân sự Trung Quốc Naval & Merchant Ships (Tàu Hải quân và Thương mại), các vụ cháy, mất điện hay trục trặc động cơ trong thời gian gần đây không chỉ là những sự cố đơn lẻ mà còn phản ánh áp lực ngày càng lớn đối với hạm đội Mỹ.

Ấn phẩm này cho rằng những "tổn thất ngoài chiến đấu" đang âm thầm bào mòn khả năng sẵn sàng tác chiến của Hải quân Mỹ, trong bối cảnh nước này vẫn phải duy trì nhịp độ triển khai lực lượng với cường độ cao trên phạm vi toàn cầu.

Nhiều tàu chiến chủ lực liên tiếp gặp trục trặc

Theo bài viết, chỉ trong vài tháng gần đây, nhiều chiến hạm chủ lực của Hải quân Mỹ đã ghi nhận các sự cố đáng chú ý.

Danh sách được nêu gồm tàu sân bay lớp Gerald R. Ford USS Gerald R. Ford, khu trục hạm tàng hình lớp Zumwalt USS Zumwalt, tàu sân bay lớp Nimitz USS Dwight D. Eisenhower và khu trục hạm lớp Arleigh Burke USS Higgins.

Các sự cố trải dài từ cháy khoang kỹ thuật, mất điện, lỗi hệ thống điện cho đến các vấn đề liên quan tới động cơ và bảo dưỡng.

Tác giả bài phân tích nhấn mạnh, điểm đáng lo ngại là các vụ việc này đều xảy ra trên những nền tảng được xem là hiện đại và có giá trị chiến lược cao nhất của Hải quân Mỹ.

Áp lực triển khai khiến việc bảo dưỡng bị dồn nén

Bài phân tích cho rằng nguyên nhân sâu xa nằm ở việc các tàu chiến Mỹ phải hoạt động liên tục trong thời gian dài để đáp ứng yêu cầu triển khai trên nhiều khu vực.

Ví dụ được nhắc đến là vụ cháy trên tàu sân bay USS Gerald R. Ford hồi tháng 3. Dù nguyên nhân chính thức vẫn đang được điều tra, tạp chí nhận định việc tàu phải duy trì lịch trình hoạt động dày đặc có thể khiến công tác bảo trì bị chậm trễ, đồng thời làm gia tăng áp lực và tình trạng mệt mỏi của thủy thủ đoàn.

Theo đánh giá này, khi thời gian bảo dưỡng bị rút ngắn, các lỗi kỹ thuật nhỏ có nguy cơ tích tụ thành những sự cố nghiêm trọng hơn, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng sẵn sàng chiến đấu.

Công nghệ càng hiện đại, việc bảo trì càng phức tạp

Một điểm khác được bài viết nhấn mạnh là các chiến hạm thế hệ mới của Mỹ đang phụ thuộc rất lớn vào hệ thống điện tử, tự động hóa và các mạng điều khiển tích hợp.

Điều này giúp nâng cao hiệu suất tác chiến, nhưng cũng khiến công tác bảo dưỡng trở nên phức tạp hơn nhiều so với các thế hệ tàu trước.

Tạp chí dẫn chứng hai vụ cháy xảy ra trong tháng 4 trên tàu sân bay USS Dwight D. Eisenhower và khu trục hạm USS Zumwalt khi cả hai đang được nâng cấp tại các nhà máy đóng tàu.

Theo đánh giá, năng lực của hệ thống công nghiệp quốc phòng Mỹ đang chịu áp lực lớn bởi tình trạng thiếu nhân lực tay nghề cao, công suất nhà máy đóng tàu hạn chế và tiến độ bảo dưỡng thường xuyên bị kéo dài.

Nếu các vấn đề này không được giải quyết, những sự cố như cháy nổ, lỗi điện hay chậm tiến độ sửa chữa có thể tiếp tục xuất hiện, làm giảm số lượng tàu chiến đủ điều kiện triển khai.

Mất điện trên tàu chiến có thể tạo ra rủi ro lớn

Bài phân tích cũng đề cập vụ mất điện xảy ra trên khu trục hạm USS Higgins khi tàu đang hoạt động tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương hồi tháng 4.

Sự cố khiến hệ thống động lực và nguồn điện của con tàu bị gián đoạn.

Theo tạp chí Trung Quốc, với các chiến hạm hiện đại phụ thuộc gần như hoàn toàn vào hệ thống điện tử, chỉ một lỗi nhỏ cũng có thể dẫn tới việc radar, cảm biến hoặc hệ thống điều khiển vũ khí bị ảnh hưởng.

Trong kịch bản tác chiến cường độ cao, nếu xảy ra sự cố đúng thời điểm đối phương tiến hành tập kích bằng tên lửa chống hạm hoặc UAV, khoảng thời gian mất khả năng phát hiện mục tiêu dù rất ngắn cũng có thể tạo ra nguy cơ đáng kể.

Bài toán lớn nhất không còn là đóng thêm tàu chiến

Từ các vụ việc trên, tạp chí Naval & Merchant Ships cho rằng thách thức lớn nhất của Hải quân Mỹ hiện nay không còn đơn thuần là phát triển những lớp chiến hạm hiện đại hơn.

Theo bài viết, điều Washington cần giải quyết là cân bằng giữa yêu cầu triển khai lực lượng trên quy mô toàn cầu với khả năng duy trì, bảo dưỡng một hạm đội ngày càng phức tạp về công nghệ.

Nếu áp lực vận hành tiếp tục vượt quá năng lực bảo trì và hỗ trợ công nghiệp, những "tổn thất ngoài chiến đấu" có thể ngày càng ảnh hưởng đến khả năng sẵn sàng chiến đấu của lực lượng hải quân được xem là mạnh nhất thế giới.