Sững sờ cây sa mu ngàn năm tuổi khổng lồ được ví như “thần cây”

Nằm dưới dãy núi Hoàng Liên Sơn cao chót vót tận mây ngàn, một cây sa mu khổng lồ mọc sừng sững, cành tán lá vươn lên như che kín cả nền trời xanh thẳm.

Men theo con đường mòn quanh co dẫn vào bản Nà Tâu, xã Ngọc Chiến có hơn 300 hộ dân sinh sống, với 100% là đồng bào dân tộc Thái. Nằm cách con đường vào bản khoảng 80 m, có cây sa mu khổng lồ mọc sừng sững như che kín cả một vùng trời nơi núi rừng đại ngàn. Nhìn cây sa mu hùng vĩ trông giống như cảnh quan 3D được chiếu trong bộ phim Avatar của Mỹ đoạt giải Oscar đứng hiên ngang đầu bản vùng cao.
Sung so cay sa mu ngan nam tuoi khong lo duoc vi nhu “than cay”
Nhìn cây sa mu ngàn năm tuổi, trông giống như phong cảnh 3D được dàn dựng trong  bộ phim Avatar của Mỹ. 
Để tìm hiểu rõ hơn về sự tích cây sa mu ngàn năm tuổi này, chúng tôi tìm đến già làng, Cà Văn Pỏm gần 90 tuổi, bản Nà Tâu cho hay: Từ lúc tôi sinh ra và lớn lên trên vùng đất này, tôi đã thấy dân bản ai ai cũng đều coi cây sa mu như là một thần cây. Chúng tôi coi cây sa mu như là tượng đài sống phủ hộ cho con cháu trong bản. Hằng năm, cứ đến ngày mùng 7 Tết âm lịch, là tết của người Thái, khi tổ chức lễ cúng tổ tiên, thì dân bản đều dâng mâm cỗ đến chỗ ngôi miếu và gốc cây thắp hương khấn vái, cầu ước cho con cháu khỏe mạnh, mùa màng tươi tốt, lúa vàng bội thu, những con người đi làm ăn xa thì luôn may mắn và thành đạt.
Sung so cay sa mu ngan nam tuoi khong lo duoc vi nhu “than cay”-Hinh-2
  Những tán lá của cây sa mu như che kín cả một vùng trời nơi núi rừng đại ngàn.
Cũng theo ông Pỏm, cụ nội của ông lúc còn sống có kể lại rằng: Khi ông nội còn nhỏ, đã thấy cái cây này to và khổng lồ như vậy rồi. Trải qua cả trăm năm đến bây giờ cụ Pỏm cũng đã sống gần thế kỷ, cây sa mu vẫn to như thế. Hàng trăm năm qua, nó không lớn lên được chút nào nữa.
Cây sa mu thường mọc ở những nơi có địa hình hiểm trở, xa xôi nên vấn đề thu hái và gieo ươm cây con để thực hiện việc phát triển loài cây này rất khó khăn. Hiện nay việc nhân giống gieo ươm loài cây này mức độ thành công thấp. Được biết loại cây sa mu là loại gỗ có vân thớ đẹp, dễ chế biến gia công, có thớ gỗ dọc và đặc biệt gỗ có khả năng chịu nắng mưa rất tốt, để ngoài trời hàng trăm năm không hỏng hay mục nát.
Sung so cay sa mu ngan nam tuoi khong lo duoc vi nhu “than cay”-Hinh-3
Cây sa mu ngàn năm tuổi mọc sừng sững ngay đầu bản Nà Tâu, xã Ngọc Chiến. 
Trao đổi với phóng viên Dân Việt, ông Lò Văn Pháng, Chủ tịch xã Ngọc Chiến cho biết: Cây sa mu ở bản Nà Tâu đường kính thân của nó cũng phải lên đến 3m, còn chu vi thì phải đến chục mét. Cây này được bà con quý lắm, gỗ của nó toát ra mùi thơm dìu dịu, có tính năng xua đuổi ruồi muỗi.
Tương truyền, cây sa mu (ngọc am) là loài gỗ quý, xưa kia chỉ có bậc đế vương mới được sử dụng. Hương ngọc am quyện vào làn da cung tần mỹ nữ khiến các bậc đế vương say đắm. Nhỏ vài giọt tinh dầu ngọc am vào nước tắm là một trong những cách xức nước hoa của các cung tần mỹ nữ xưa kia. Sa mu là loài cây gắn liền với đời sống đồng bào miền núi và nét văn hóa của người dân vùng cao nơi đây. Hiện nay, chúng tôi đang phối hợp với bà con dân bản, bảo tồn loại cây quý hiếm nay.
Sung so cay sa mu ngan nam tuoi khong lo duoc vi nhu “than cay”-Hinh-4
Cảnh bản làng dân tộc Thái sinh sống gần cây sa mu linh thiêng ngàn năm tuổi. 
Người Thái sử dụng gỗ sa mu với nhiều công dụng hơn, ngoài lợp mái, ván thưng nhà như đồng bào Mông thì họ còn dùng để đóng đồ gia dụng như giường tủ, bàn ghế, bộ ván ngựa. Hiện nay, gỗ sa mu dầu được sử dụng nhiều hơn vào việc làm nhà như cột, văng, xà, làm đồ thủ công mỹ nghệ như tượng, tranh, lộc bình...

Khu rừng với những “cây thần” khổng lồ ngọn chìm trong mây

Cây vân du khổng lồ chẳng khác gì những “cây thần” trong bộ phim viễn tưởng Avatar, với phần ngọn chìm trong mây.

Sau khi báo điện tử VTC News đăng bài viết về cây vân du khổng lồ, không ai dám đến gần, ở xã Ngọc Chiến (Mường La, Sơn La), thì nhận được thông tin từ một lâm tặc giải nghệ, rằng khu rừng Trạm Tấu, phía trong dãy núi ngăn cách giữa Sơn La và Yên Bái, có cả khu rừng toàn những cây vân du khổng lồ. Nhận được tin báo, phóng viên đã tìm ngay lên vùng đất mờ sương này, để đi tìm loài vân du, thứ cây khổng lồ, tưởng như chỉ có trong những câu chuyện huyễn hoặc.

Khúc gỗ trôi sông tưởng vô giá trị nhưng lại là cả gia tài 68 tỷ

Người chủ khúc gỗ đã vứt gia tài trị giá 68 tỷ đồng (3 triệu USD) lăn lóc ở sân sau suốt 5 năm vì không biết đây thực sự là một loại gỗ quý hiếm và rất đắt.

Theo South China Morning Post, khúc gỗ quý hiếm này là cây trinh nam (Phoebe nanmu) - loài cây đặc hữu của Trung Quốc hiện đang bị đe dọa mất môi trường sống. Loại gỗ này từng dành riêng cho vua chúa Trung Quốc thời phong kiến.

Bí ẩn loài cây sống không cần quang hợp trong rừng

Cây gỗ hồng bạch tạng trong khu rừng ven biển ở California (Mỹ) được biết đến như “cây ma” bởi màu trắng đặc biệt, không có sắc tố diệp lục.

Bi an loai cay song khong can quang hop trong rung
Cây gỗ hồng bạch tạng được ví như "cây ma" trong hàng thập kỷ qua. 
“Đáng lẽ loại cây này phải chết nhưng nó vẫn âm thầm tồn tại như một hồn ma vậy”, nhà sinh vật học Zane Moore nhận định.
Bí ẩn xung quanh cây gỗ hồng bạch tạng đã theo đuổi các nhà nghiên cứu trong hơn một thế kỷ qua. Loài cây này còn khiến cho người ta đặt ra câu hỏi rằng liệu chúng có thực sự tồn tại hay không. Moore lại cho rằng, có cách giải thích khoa học về sự tồn tại của loài cây này ở khu rừng ven biển California.
Loài cây sống ký sinh
Cây gỗ hồng bạch tạng quý hiếm đến mức chỉ có 406 số lượng cây trên toàn thế giới, không hề đơn giản để các nhà khoa học có thể tìm thấy chúng với mục đích nghiên cứu.
Bộ gene của cây có 32 tỷ cặp cơ bản so với 3,2 tỷ ở người. Mỗi nhiễm sắc thể có 6 bản sao thay vì hai. Giới nghiên cứu cho đến nay chưa thể sắp trình tự bộ gene cây gỗ hồng hay manh mối về loại đột biến khiến cây bị bạch tạng.
Cây gỗ hồng có thể tự mình nhân bản. Các lớp thực vật ở gần nhau giao tiếp thông qua bộ rễ dài. Trong suốt những tháng mùa đông lạnh giá, chúng chia sẻ chất dinh dưỡng với nhau. Để chứng minh, các nhà khoa học đổ thuốc nhuộm vào những cây ở một bên lùm cây và theo dõi thuốc nhuộm lan tỏa qua mạng lưới rễ đến các cây khác.
Sự hợp tác, cộng sinh này chỉ kéo dài cho đến mùa hè. Sau đó, mỗi cây, cành lá và chồi phải tự mình tồn tại. Những cây không thể quang hợp đến mức cần thiết sẽ bị loại khỏi hệ thống chia sẻ dưỡng chất qua rễ và chết mòn vào mùa thu.
Bi an loai cay song khong can quang hop trong rung-Hinh-2
Nhà sinh vật học Zane Moore so sánh loài gây gỗ hồng bình thường và bạch tạng. 
Nhà sinh vật học Moore cho rằng, cây gỗ hồng bạch tạng hưởng lợi từ hệ thống bằng cách hút chất dinh dưỡng từ các cây khỏe mạnh ở xung quanh. "Nhiều người cho rằng cây gỗ hồng bạch tạng là loài ký sinh và thậm chí gọi chúng là “cây ma cà rồng”.
“Cây gỗ hồng không thể đơn giản chấp nhận một loài cây sống ký sinh như cây bạch tạng, hút chất dinh dưỡng suốt từ năm này qua năm khác”, Moore nói.
Tự đầu độc chính mình để đổi lấy chất dinh dưỡng
Nhà sinh vật học này nhận định, cây gỗ hồng sinh tồn theo cách thông minh hơn thế. Ở những nơi có hàng loạt những cây cao chót vót xung quanh lai là cây gỗ hồng bạch tạng bé nhỏ nằm lọt thỏm ở giữa.
Moore và đồng nghiệp, chuyên gia trồng cây Tom Stapleton đã ghi chép vị trí của mỗi cây gỗ hồng bạch tạng. Họ phác thảo bản đổ cho thấy những cây bạch tạng thường mọc ở nơi có điều kiện kém thuận lợi và áp lực môi trường có thể cho phép đột biến phát triển mạnh.
Quá trình phân tích mẫu vật cho thấy, lá của cây bạch tạng chứa đầy hỗn hợp cadimi, đồng và nickel. Đây đều là những kim loại nặng. Hàm lượng kim loại nặng trong cây bạch tạng gấp 2 cho đến 10 lần các gây lá kim màu xanh khỏe mạnh khác.
Nhà sinh vật học Moore giải thích, cấu tạo của cây bạch tạng khiến chúng phải hấp thụ nước nhiều hơn bình thường. Do đó, hàm lượng kim loại nặng chảy qua thân cây cũng vì thế mà tăng lên. Dần dần, chúng chấp nhận việc tự đầu độc chính mình để đối lấy chất dinh dưỡng từ các cây xanh xung quanh.
Bi an loai cay song khong can quang hop trong rung-Hinh-3
Cây gỗ hồng bạch tạng tự đầu độc chính mình để lấy chất dinh dưỡng. 
"Dường như cây bạch tạng hút kim loại nặng từ đất. Chúng đơn giản là đang tự đầu độc chính mình", Moore nói.

Đọc nhiều nhất

Tin mới