Sự thật thú vị về thiên hà Andromeda XXXVI

Một thiên hà có tuổi đời 12,5 tỷ năm đã được phát hiện, hé lộ những manh mối quan trọng về sự tiến hóa ban đầu của vũ trụ.

Với quầng vật chất tối riêng, thiên hà Andromeda là một "phòng thí nghiệm" lý tưởng để khám phá và nghiên cứu các hệ thống thiên hà siêu mờ khác. Cho đến nay, thiên hà Andromeda có hơn 40 thiên hà vệ tinh lùn đã được biết đến, trong đó khoảng 16 thiên hà được phân loại là thiên hà lùn siêu mờ (UFD).

Gần đây, Notebook Check, một trang tin công nghệ, đã đăng một bài viết trên blog đưa tin về việc phát hiện ra một thiên hà lùn cực kỳ mờ nhạt có tên Andromeda XXXVI gần thiên hà Andromeda. Thiên hà này cách Dải Ngân hà khoảng 2,53 triệu năm ánh sáng.

anh-chup-man-hinh-2026-04-13-074741.png
Ảnh: @Sohu.

Dưới sự dẫn dắt của Joanna D. Sakowska thuộc Viện Vật lý Thiên văn Andalusia, nhóm nghiên cứu đã phát hiện ra Andromeda XXXVI, một thiên hà lùn cực kỳ mờ nhạt. Những thiên thể này thường nhỏ, tiến hóa kém và chứa một lượng lớn vật chất tối, khiến chúng trở nên có giá trị trong việc hiểu các cơ chế hình thành thiên hà.

Dữ liệu quan sát cho thấy Andromeda XXXVI cách Dải Ngân hà khoảng 2,53 triệu năm ánh sáng. Các nhà nghiên cứu đã xác định độ sáng tuyệt đối của nó là -6,0 và bán kính khoảng 208 năm ánh sáng.

Thiên hà này được ước tính khoảng 12,5 tỷ năm tuổi, khiến nó trở thành một mẫu vật quý giá để nghiên cứu giai đoạn đầu sơ khai tiến hóa của vũ trụ. Bởi vì các thiên hà lùn như vậy thường tiến hóa chậm và giữ lại các đặc điểm vật chất của vũ trụ sơ khai, từ đó mà các nhà khoa học có thể suy ra các điều kiện vật lý và quá trình tiến hóa của vũ trụ sơ khai bằng cách nghiên cứu, phân tích thành phần của chúng.

Mời Quý Độc Giả cùng xem video: “Phát hiện hơn 100 mộ táng thời kỳ Hùng Vương có niên đại khoảng 3.500 năm tại Di chỉ Vườn Chuối”. Nguồn video: @VTV24.

Hiện tượng lạ trong thiên hà hủy diệt Messier 82

Một vệ tinh vũ trụ của NASA đã phát hiện ra một luồng gió thiên hà cực mạnh trong một thiên hà cách Trái Đất khoảng 12 triệu năm ánh sáng.

Gần đây, vệ tinh vũ trụ XRISM của NASA đã tính toán được vận tốc dòng chảy của gió thiên hà trong một thiên hà xa xôi đang trải qua quá trình hình thành sao bùng nổ. Các tính toán cho thấy, những luồng gió thiên hà này có tốc độ dòng chảy đáng kinh ngạc lên tới 3,21 triệu km mỗi giờ.

Thiên hà hủy diệt này có tên là Messier 82 (M82), có khí cực nóng phun trào từ một vùng hoạt động sao mạnh mẽ ở lõi của nó. M82 nằm trong chòm sao Ursa Major ở bán cầu bắc, cách Trái đất khoảng 12 triệu năm ánh sáng. Vì tốc độ hình thành sao của nó gấp mười lần so với Dải Ngân hà, nên nó được phân loại là một thiên hà bùng nổ sao.

Phát hiện cặp sao non trẻ gần Dải Ngân Hà

Các nhà thiên văn học Trung Quốc vừa phát hiện một cặp sao non trẻ ở rìa Dải Ngân Hà, giúp hé lộ kiến thức thiên văn ấn tượng.

Ở rìa Dải Ngân Hà, cách Trái đất 45.000 năm ánh sáng, một cặp "cụm sao non" màu xanh lam được các nhà thiên văn học Trung Quốc phát hiện một cách ngoạn mục, được đặt tên là "Emei".

anh-chup-man-hinh-2026-03-15-115329.png
Ảnh: @Đại học Sư phạm Tây Hoa.

Tìm ra 'sát thủ' có thể khai tử hàng loạt thiên hà

Các nhà thiên văn cho hay đã phát hiện các hố đen có thể xóa sổ thiên hà chủ cũng như những thiên hà láng giềng.

dennn-1.jpg
Từ lâu nay, giới khoa học nghi ngờ các siêu hố đen có thể khai tử chính thiên hà của chúng. Tuy nhiên, nghiên cứu mới được các chuyên gia công bố trên chuyên san The Astrophysical Journal Letters đã hé lộ sự thật "thủ phạm" gây ra việc này. Ảnh: Li et al/ Robert Lea (created with Canva).
hoden-3.jpg
Các nhà nghiên cứu đặt biệt danh cho sự hủy diệt của siêu hố đen là "sát thủ" thiên hà. Ảnh: NASA/JPL-Caltech.

Đọc nhiều nhất

Tin mới