Theo Đại tướng Phan Văn Giang, thế giới đang trải qua những biến động to lớn, diễn biến rất nhanh chóng, phức tạp, khó dự báo. Hòa bình, hợp tác, phát triển vẫn là xu thế lớn, song đứng trước nhiều thách thức mới. Cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn, xung đột, chiến tranh diễn ra ở nhiều khu vực, dưới nhiều hình thức, phức tạp và quyết liệt hơn.

Trong nước, sau 40 năm đổi mới, thế và lực, sức mạnh tổng hợp quốc gia, uy tín quốc tế, niềm tin của nhân dân ngày càng được nâng cao, tạo ra những tiền đề quan trọng để xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Cuộc cách mạng về tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị cùng với những quyết sách chiến lược, đang mở ra cơ hội lịch sử, bước ngoặt cho sự phát triển mạnh mẽ.

Sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, bên cạnh thời cơ, thuận lợi cũng gặp không ít những khó khăn, thách thức. Các thế lực thù địch, phản động ngày càng ráo riết với nhiều hình thức, thủ đoạn thâm hiểm chống phá Đảng, Nhà nước và chế độ. Các thách thức an ninh phi truyền thống ngày càng nghiêm trọng, nhất là an ninh mạng, khủng bố, thiên tai, dịch bệnh hết sức phức tạp, khó dự báo.

Về mục tiêu quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc, theo Bộ trưởng Phan Văn Giang, Đại hội XIV kế thừa, phát triển các nội dung về bảo vệ Tổ quốc từ các kỳ đại hội trước, đồng thời bổ sung mục tiêu “Bảo đảm cao nhất lợi ích quốc gia - dân tộc” lên trên hết, trước hết; “bảo vệ uy tín, vị thế quốc tế của đất nước”, “bảo vệ an ninh con người”, “an ninh kinh tế, an ninh mạng”; “tăng cường quốc phòng toàn dân, phòng thủ chủ động; ngăn ngừa, đẩy lùi từ sớm các nhân tố gây mất ổn định chính trị từ bên trong”, giữ vững và củng cố môi trường hòa bình, phát triển đất nước.

“Đây là quan điểm, chủ trương thể hiện sâu sắc sự phát triển tư duy mới của Ðảng đối với nhiệm vụ quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc, là định hướng chiến lược để toàn Ðảng, toàn dân và toàn quân tập trung triển khai thực hiện có hiệu quả nhiệm vụ quốc phòng, bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong tình hình mới”, Đại tướng Phan Văn Giang cho biết.

Về nhiệm vụ quốc phòng, theo Bộ trưởng Phan Văn Giang, Đại hội XIV xác định: Tăng cường quốc phòng, bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên của Đảng, Nhà nước, hệ thống chính trị và toàn dân, trong đó Quân đội nhân dân là nòng cốt, nhưng có bước phát triển.

Xây dựng quy hoạch tổng thể thế trận quốc phòng gắn với phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, đối ngoại của đất nước, cũng như từng khu vực, địa phương, phù hợp với địa giới hành chính mới và các hình thái chiến tranh, phương thức tác chiến hiện đại.

Thực hiện tốt nhiệm vụ phòng thủ dân sự; chuẩn bị đầy đủ lực lượng, phương tiện, phương án để thực hiện nhiệm vụ “chiến đấu” của Quân đội trong thời bình.

Đại hội XIV xác định: Tăng cường tiềm lực, sức mạnh tổng hợp quốc gia; nâng cao khả năng huy động đáp ứng yêu cầu trong mọi tình huống quốc phòng.

Về nhiệm vụ xây dựng Quân đội nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, Đại tướng Phan Văn Giang cho hay, quán triệt triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV, chỉ đạo của Tổng Bí thư về "2 kiên định, 2 đẩy mạnh, 2 ngăn ngừa", "5 vững" và mục tiêu "quyết tâm nghiên cứu, sản xuất vũ khí trang bị tiên tiến, hiện đại", hơn 80 năm qua, quân đội luôn thực hiện tốt 3 chức năng "đội quân chiến đấu, đội quân công tác, đội quân lao động và sản xuất", nhưng nay cũng cần rõ hơn trong giai đoạn này.

Trong đó, thực hiện chức năng là đội quân chiến đấu, Quân đội nhân dân được xây dựng cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại; tổ chức tinh, gọn, mạnh, có cơ cấu đồng bộ, hợp lý giữa các thành phần, lực lượng; giữa lực lượng thường trực và dự bị động viên; sắp xếp tổ chức quân sự địa phương đồng bộ với tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp; tổ chức triển khai thành lập 3 trường thiếu sinh quân tại miền Bắc, Trung, Nam.

Cùng với đó, thực hiện chức năng là đội quân công tác: Quân đội nhân dân luôn là lực lượng nòng cốt tham gia công tác vận động quần chúng, xây dựng hệ thống chính trị cơ sở.

Thực hiện chức năng là đội quân lao động sản xuất: các tập đoàn, các đoàn, binh đoàn, khu kinh tế - quốc phòng phát huy tốt vai trò phát triển kinh tế- xã hội nói chung và ở địa bàn vùng sâu, vùng xa, biên giới, biển đảo; các công trình trọng điểm, góp phần củng cố thế trận quốc phòng, an ninh, bảo vệ vững chắc chủ quyền Tổ quốc.

Về xây dựng công nghiệp quốc phòng, Đại hội XIV xác định: Đẩy mạnh đột phá phát triển công nghiệp quốc phòng tự chủ, tự lực, tự cường, lưỡng dụng, hiện đại.

Theo Đại tướng Phan Văn Giang, cùng với tiếp tục khẳng định tính lưỡng dụng, hiện đại trong Văn kiện Đại hội XIII, Đại hội XIV bổ sung thêm các thành tố “tự chủ, tự lực, tự cường” trong phát triển công nghiệp quốc phòng nhằm phát huy nội lực, tự lực tiến tới tự chủ chiến lược trong suốt quá trình từ nghiên cứu đến sản xuất và phát triển; không ngừng đổi mới, ứng dụng công nghệ cao, bảo đảm chất lượng ngày càng cao.

"Chuyển từ cơ bản là mua sắm sang tự chủ, tự sản xuất, đóng góp tích cực vào sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, đất nước", Đại tướng Phan Văn Giang cho biết.

Về hội nhập quốc tế và đối ngoại quốc phòng, theo Bộ trưởng, Đại hội XIV xác định: Đẩy mạnh hội nhập quốc tế và đối ngoại quốc phòng, tích cực tham gia hiệu quả các hoạt động gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc, hỗ trợ nhân đạo, tìm kiếm cứu nạn, cứu trợ thảm họa, khắc phục hậu quả chiến tranh.

Công tác hội nhập quốc tế và đối ngoại quốc phòng tiếp tục được đẩy mạnh theo phương châm chủ động, linh hoạt, thực chất, hiệu quả, toàn diện cả song phương và đa phương, là một trụ cột đối ngoại của Đảng, ngoại giao Nhà nước và đối ngoại nhân dân.

Bộ trưởng nhấn mạnh, những tư duy, nhận thức mới về quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc trong Văn kiện Đại hội XIV của Đảng là những chủ trương lớn, đúng đắn, có ý nghĩa chiến lược; là kết quả của việc tổng kết sâu sắc sự lãnh đạo của Đảng về củng cố, quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc. Đây cũng là sự kế thừa, phát triển truyền thống và kinh nghiệm đánh giặc, giữ nước của dân tộc.