Tháng 7 Âm lịch - tháng "cô hồn" kéo dài tới khi nào, có cần kiêng đến hết tháng?

Tháng 7 Âm lịch - tháng "cô hồn" còn gọi là tháng "xá tội vong nhân" có nguồn gốc từ Đạo giáo Trung Quốc. Theo quan niệm, cứ vào ngày 2/7 Âm lịch hằng năm thì Diêm Vương sẽ mở Quỷ môn Quan cho các cô hồn (linh hồn lang thang, không nơi nương tựa) trở về trần gian và đóng cửa vào đêm 14/7 Âm lịch.

Đây cũng là ngày "âm khí xung thiên" và theo tục lệ dân gian, người trần chuẩn bị lễ vật cúng cô hồn để chúng không quấy nhiễu cuộc sống thường ngày.

Năm 2025, ngày mùng 1 tháng 7 Âm lịch rơi vào ngày 23 tháng 8 dương lịch (thứ bảy). Tháng 7 Âm lịch năm 2025 sẽ kéo dài từ ngày từ ngày 23/8 đến 21/9 Dương lịch. Nhiều người tin rằng, "tháng cô hồn" sẽ kéo dài suốt thời gian này và dè chừng khi lên kế hoạch cho công việc lớn và giữ tâm thế thận trọng suốt tháng 7 Âm lịch để tránh những xui xẻo.

Dân gian quan niệm cần phải kiêng cữ và cúng bái cẩn thận để không bị ma quỷ đeo bám, quấy nhiễu. Mọi người kiêng kỵ vì tháng 7 âm lịch gắn với truyền thuyết "cô hồn quấy phá" và những câu chuyện rùng rợn về tai nạn, trùng hợp bất thường vào đêm khuya.

Tuy nhiên, theo TS Vũ Thế Khanh - Tổng giám đốc Liên hiệp Khoa học công nghệ tin học ứng dụng UIA: "Thực tế, ‘tháng cô hồn’ chỉ kéo dài từ ngày 2/7 đến 12 giờ trưa ngày 14/7 âm lịch. Sau đó, các vong hồn được cho là quay trở lại âm giới. Các tập tục kiêng kỵ trong tháng 7 phần nhiều liên quan đến thói quen ứng xử với thời tiết, mùa vụ, chứ không phải do ‘ma quỷ’ như nhiều người lầm tưởng".

Chưa có nghiên cứu khoa học hay số liệu thống kê nào chứng minh tháng 7 âm lịch là "tháng xui xẻo", rủi ro tăng cao vào ‘tháng cô hồn’. Những rủi ro, tai nạn vốn có thể xảy ra ở bất kỳ thời điểm nào, không nên gán ghép cho một tháng cố định. Việc gán ghép các tai nạn hay chuyện xui xẻo vào một khoảng thời gian cố định chỉ là hệ quả của tâm lý ám thị.

Những mốc thời gian quan trọng nên biết trong tháng "cô hồn"

Mùng 1 tháng 7 Âm lịch (23/08/2025): Bắt đầu "tháng cô hồn", nhiều gia đình bắt đầu cúng ‘cô hồn’ từ ngày này.

Rằm tháng 7 (ngày 06/09/2025): Là ngày chính lễ cúng cô hồn và lễ Vu Lan báo hiếu.

Ngày cuối tháng 7 Âm lịch là ngày 21/09/2025 Dương lịch.

Ý nghĩa văn hóa của tháng 7 âm và điều nên làm để ‘hóa lành’ trong tháng 7 Âm lịch

TS Vũ Thế Khanh cho rằng, tháng 7 Âm lịch không phải một tháng xui xẻo. Thay vào đó, thời điểm này diễn ra ba lễ lớn – Xá tội vong nhân của Đạo giáo, Vu Lan báo hiếu của Phật giáo và Tết Trung nguyên theo tập quán dân gian:

+ Xá tội vong nhân: diễn ra vào rằm tháng 7 theo quan niệm Đạo giáo Rằm, Diêm Vương "đại xá" cho vong hồn được về thăm con cháu.

+ Vu Lan báo hiếu của Phật giáo bắt nguồn từ sự tích Bồ tát Mục Kiền Liên cứu mẹ – câu chuyện đã trở thành biểu tượng về đạo hiếu.

+ Tết Trung nguyên: Nghi lễ tạ ơn trời đất, thần linh, tưởng nhớ tổ tiên và đánh dấu mốc chuyển giao từ nửa đầu sang nửa cuối năm

Như vậy, thay vì coi đây là "tháng xui xẻo", tháng 7 Âm lịch nên được nhìn nhận như dịp để tưởng nhớ tổ tiên, lan tỏa lòng hiếu kính và nuôi dưỡng những giá trị nhân văn.

Ông Khanh cũng khuyên rằng, mọi người trong tháng không nên đốt vàng mã quá nhiều với quan niệm "càng đốt nhiều, càng tốt cho người đã khuất". Điều này không có cơ sở khoa học, còn gây lãng phí, ô nhiễm môi trường.

Gia chủ có thể thay thế bằng hương, hoa tươi, hoặc làm việc thiện để hồi hướng công đức cho người đã khuất. Chuẩn bị lễ Vu Lan, cúng tổ tiên, cúng cô hồn chu toàn nhưng không lãng phí. Cùng với đó, hãy tỏ lòng hiếu kính với bậc cha mẹ của mình, lan tỏa năng lượng tích cực

* Thông tin trong bài mang tính tham khảo.