Ngày 10/1, theo Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế), đơn vị nhận được thông tin có một số người trong gia đình ở thôn Đông Dương, xã Xuân Trường, tỉnh Ninh Bình, nhập viện nghi do ngộ độc thực phẩm sau khi ăn hạt trong quả của cây củ đậu.

Trước tình hình trên, Cục An toàn thực phẩm có công văn đề nghị Sở Y tế tỉnh Ninh Bình khẩn trương chỉ đạo bệnh viện có bệnh nhân đang điều trị, tập trung nguồn lực tích cực cho bệnh nhân ngộ độc thực phẩm không để ảnh hưởng đến sức khoẻ và tính mạng.

Tổ chức điều tra, truy xuất nguồn gốc thực phẩm để xác định rõ nguồn cung cấp nguyên liệu, thực phẩm nghi ngờ gây ngộ độc lấy mẫu thực phẩm, bệnh phẩm để xét nghiệm tìm nguyên nhân, điều tra xử lý nghiêm các vi phạm quy định về an toàn thực phẩm (nếu có), công khai kết quả để kịp thời cảnh báo cho cộng đồng.

Cùng đó tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn người dân và các cơ sở sản xuất, kinh doanh trên địa bàn phải đảm bảo điều kiện an toàn thực phẩm, thực hiện nghiêm việc kiểm soát nguồn gốc, xuất xứ nguyên liệu thực phẩm, đảm bảo vệ sinh trong suốt quá trình sơ chế, chế biến, vận chuyển thực phẩm. Đặc biệt là hướng dẫn người dân lựa chọn, sử dụng thực phẩm bảo đảm an toàn, được bảo quản đúng cách, trong hạn sử dụng.

Ảnh minh họa/ Internet

Trước đó, tối 8/1, Bệnh viện Đa khoa Hải Hậu (Ninh Bình) đã tiếp nhận 6 trường hợp ngộ độc thực phẩm, gồm 4 người lớn và 2 trẻ nhỏ, đều trú tại xã Xuân Trường, tỉnh Ninh Bình.

Theo thông tin ban đầu, các bệnh nhân bị ngộ độc sau khi ăn hạt của cây củ đậu (còn gọi là sắn nước). Khi nhập viện, các bệnh nhân có biểu hiện buồn nôn, đau bụng dữ dội, tím tái và rối loạn ý thức. Sau khi được cấp cứu và hồi sức ban đầu, toàn bộ các trường hợp đã được chuyển lên Bệnh viện Đa khoa tỉnh Nam Định để tiếp tục điều trị. Trong số này, có 2 bệnh nhân diễn biến nặng, được chuyển tiếp lên Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội) trong tình trạng hôn mê.

Theo các bác sĩ, củ đậu là loại củ quen thuộc, có thể ăn sống hoặc chế biến, được đánh giá là mát và lành. Tuy nhiên, hạt củ đậu tuyệt đối không được sử dụng làm thực phẩm.

Củ đậu phát triển thành quả dạng đậu mảnh, vỏ ngoài có lông tơ mịn. Bên trong quả chứa từ 4–9 hạt to nhỏ không đều, nằm sát trong khoang quả, bao quanh vị trí trung tâm.

Nhờ vị trí trung tâm và cấu trúc quả, hạt củ đậu có thể dễ dàng tách ra khi bóc quả, giúp phân biệt rõ bộ phận ăn được (củ) và bộ phận cần tránh (hạt chứa độc tố). Vị trí này cũng là yếu tố quan trọng trong kỹ thuật gieo trồng – khi chuẩn bị hạt, cần chọn hạt chắc, không mốc để đạt tỷ lệ nảy mầm cao. Dễ nhầm lẫn với phần ăn được của củ đậu, hạt bên trong lại chứa chất rotenone – một độc tố mạnh, thường được sử dụng trong thuốc trừ sâu, hoàn toàn không thích hợp để ăn.

Khi ăn phải hạt này có khả năng tác động trực tiếp lên hệ thần kinh và đường tiêu hóa. Chỉ cần ăn một lượng rất nhỏ cũng có thể gây ngộ độc nặng.

Ngộ độc hạt củ đậu có thể gây ra nhiều triệu chứng nguy hiểm như buồn nôn, nôn dữ dội, đau bụng quằn quại, tiêu chảy liên tục; người bệnh có thể rơi vào trạng thái vật vã, kích thích, bứt rứt không kiểm soát, co giật, rối loạn ý thức. Trường hợp nặng có thể đe dọa tính mạng, đặc biệt nguy hiểm đối với trẻ em.

Trước thực trạng này, ngành Y tế khuyến cáo, người dân tuyệt đối không ăn hạt củ đậu dưới bất kỳ hình thức nào. Đối với các gia đình trồng củ đậu tại nhà, cần thu gom, tiêu hủy hạt ngay sau khi thu hoạch, tránh để trẻ em tiếp xúc hoặc nhầm lẫn với các loại hạt ăn được.

Khi nghi ngờ ngộ độc thực phẩm hoặc xuất hiện các dấu hiệu như nôn nhiều, đau bụng dữ dội, co giật, lơ mơ, người dân cần đưa ngay bệnh nhân đến cơ sở y tế gần nhất, không chờ đợi hoặc tự xử trí tại nhà, nhằm hạn chế nguy cơ biến chứng nguy hiểm.