Chăm chút từng luống hoa, chậu cảnh

Những ngày đầu tháng 11, tại các vùng trồng hoa ở Nghệ An, người dân đang tất bật với công việc chăm sóc, tạo dáng cho những luống hoa, chậu cảnh phục vụ thị trường Tết. Đây là thời điểm quan trọng quyết định quá trình sinh trưởng, chất lượng và khả năng nở hoa đúng dịp của từng loại cây.

Tại nhà vườn của anh Lê Đức Thanh, ở xóm Hồng Sơn 2, xã Lương Sơn, công việc chăm sóc hoa cúc đang được triển khai khẩn trương. Hơn 5 sào hoa với nhiều chủng loại khác nhau đang được gia đình theo dõi, chăm sóc từng ngày. Sau khi xuống giống, các thành viên trong gia đình thường xuyên kiểm tra độ ẩm đất, tình trạng sinh trưởng của cây, kịp thời phát hiện và xử lý những dấu hiệu bất thường.

Để có được những chậu hoa đẹp vào dịp Tết, gia đình anh Thanh đã chủ động chuẩn bị đất từ đầu tháng 9, sử dụng vôi và các chế phẩm vi sinh nhằm cải tạo đất, hạn chế mầm bệnh. Đầu tháng 10, gia đình bắt đầu xuống giống, đồng thời đầu tư hệ thống chiếu sáng và tưới phun tự động để chủ động hơn trong quá trình chăm sóc.

Theo anh Thanh, hoa cúc có chu kỳ sinh trưởng khoảng 90 ngày, vì vậy người trồng phải tính toán thời gian xuống giống, chăm sóc và điều tiết ánh sáng phù hợp. Trong khoảng 20-25 ngày đầu, cây cần được chiếu sáng ban đêm nhằm kéo dài thời gian sinh trưởng, hạn chế phân hóa nụ sớm. Nếu thời gian chiếu sáng và chăm sóc không phù hợp, hoa có thể nở sớm hoặc muộn, ảnh hưởng trực tiếp đến giá trị sản phẩm.

Hiện, nhà vườn của anh Thanh có khoảng 1.000 chậu cúc mâm xôi Hàn Quốc, 200 chậu cúc pha lê, 200 chậu cúc vạn thọ, 1,5 vạn cây cúc cánh dài, cúc nhiều màu và khoảng 1.500 gốc lay ơn trồng trong nhà kính. Trong đó, cúc mâm xôi được gia đình tăng số lượng lên gấp rưỡi so với vụ trước do nhận thấy nhu cầu thị trường khá tốt, màu sắc đẹp, độ bền cao và phù hợp với điều kiện khí hậu địa phương.

Không chỉ ở Lương Sơn, tại xã Vân Du, nhiều nhà vườn cũng đang tập trung đầu tư, mở rộng quy mô sản xuất để đón đầu nhu cầu thị trường Tết. Sau khi trồng thử nghiệm và nhận thấy giống cúc cánh dài có khả năng sinh trưởng tốt, bông lớn, màu vàng sáng, gia đình chị Nguyễn Thị Thanh quyết định lựa chọn đây là sản phẩm chủ lực trong vụ hoa năm nay.

Vụ Tết 2027, gia đình chị mở rộng diện tích trồng lên hơn 2.000 m², dự kiến xuống giống khoảng 60.000 cây, tăng khoảng 1.000 m² so với vụ trước. Tổng kinh phí đầu tư dự kiến từ 60-70 triệu đồng. Để bảo đảm chất lượng, gia đình chú trọng lựa chọn nguồn giống có uy tín, ưu tiên cây mẹ được nuôi cấy mô và có đơn vị hỗ trợ kỹ thuật trong quá trình sản xuất.

Tuy nhiên, theo chị Thanh, trồng hoa Tết là nghề đòi hỏi nhiều công sức và tiềm ẩn không ít rủi ro. Giá giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, vật tư và nhân công đều tăng. Đặc biệt, thời tiết mưa kéo dài, độ ẩm cao dễ khiến nấm bệnh phát sinh, ảnh hưởng đến bộ rễ và quá trình phát triển của cây. Vì vậy, người trồng phải thường xuyên kiểm tra vườn, chủ động phòng trừ sâu bệnh và điều chỉnh chế độ chăm sóc phù hợp.

Đa dạng sản phẩm, mở rộng vùng hoa Tết

Cùng với các nhà vườn ở Lương Sơn, Vân Du, những vùng trồng hoa tập trung tại phường Vinh Hưng cũng đang bước vào giai đoạn chăm sóc cao điểm.

Vụ hoa Tết năm nay, toàn phường có khoảng 25 ha trồng hoa, tập trung tại các khối 22, 23 Nghi Liên, khối 12 Hưng Đông và khối 17 Nghi Kim. Các hộ dân duy trì nhiều giống hoa truyền thống như cúc vàng đại đóa, cúc kim cương, cúc tím, đồng thời phát triển thêm các loại hoa chậu, hoa trồng luống nhằm đa dạng hóa sản phẩm.

Theo chị Hiền, ở khối 23, phường Vinh Hưng chia sẻ, gia đình chị duy trì cả hai hình thức trồng hoa luống và hoa chậu để đáp ứng nhu cầu khác nhau của khách hàng. Nếu hoa trồng luống phục vụ nhu cầu cắt cành, thì hoa chậu được nhiều gia đình, cơ quan lựa chọn để trang trí nhà cửa, công sở trong những ngày đầu năm mới.

Việc đa dạng hóa chủng loại, hình thức sản phẩm không chỉ giúp nhà vườn tiếp cận nhiều nhóm khách hàng mà còn hạn chế sự phụ thuộc vào một loại hoa nhất định. Đây cũng là hướng đi được nhiều hộ trồng hoa lựa chọn nhằm nâng cao giá trị sản xuất, cải thiện thu nhập.

Trong khi đó, tại phường Vinh Phú, bên cạnh các hộ trực tiếp sản xuất hoa, cây cảnh, nhiều cơ sở kinh doanh cũng chủ động nhập thêm các loại hoa, cây cảnh từ những vùng trồng khác về chăm sóc, thuần dưỡng với điều kiện khí hậu địa phương, sẵn sàng cung ứng cho thị trường khi sức mua tăng cao.

Ở xã Quang Đồng, nghề trồng đào phai Kim Thành cũng đang bước vào giai đoạn chăm sóc quan trọng. Làng nghề hiện có gần 500 hộ tham gia, với diện tích khoảng 30 ha. Những ngày này, các nhà vườn tập trung làm cỏ, chăm sóc bộ rễ, tưới nước, phòng trừ sâu bệnh và tạo dáng cho cây.

Theo kinh nghiệm của người trồng đào, việc tuốt lá đúng thời điểm có ý nghĩa quyết định đến khả năng ra hoa đúng dịp Tết. Dự kiến vào khoảng giữa tháng 11 âm lịch, các hộ sẽ tiến hành tuốt lá, đồng thời căn cứ diễn biến thời tiết để điều chỉnh thời điểm phù hợp.

Bên cạnh đào cành truyền thống, các sản phẩm đào ghép, đào thế, đào liền thân ngày càng được chú trọng. Đây là những dòng sản phẩm có yêu cầu cao hơn về kỹ thuật chăm sóc, tạo dáng nhưng cũng mở ra cơ hội nâng cao giá trị kinh tế cho người trồng.

Mỗi năm, làng nghề đào phai Kim Thành cung ứng ra thị trường khoảng 8.000-9.000 gốc đào, tạo việc làm cho hàng trăm lao động địa phương. Với người dân nơi đây, cây đào không chỉ là sản phẩm phục vụ thị trường Tết mà còn là nguồn thu nhập gắn bó với nghề truyền thống qua nhiều năm.

Kỳ vọng vụ hoa thắng lợi

Dù đã chủ động đầu tư, chuẩn bị giống và triển khai các biện pháp chăm sóc từ sớm, vụ hoa Tết năm nay vẫn đặt ra không ít áp lực đối với các nhà vườn.

Trước hết là chi phí sản xuất ngày càng tăng. Từ cây giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật đến vật tư, điện, nước và nhân công đều tác động trực tiếp đến giá thành sản phẩm. Trong khi đó, hoa Tết là mặt hàng có tính thời vụ cao, thời gian tiêu thụ tập trung trong một khoảng ngắn. Chỉ cần hoa nở không đúng thời điểm hoặc chất lượng không đạt yêu cầu, người trồng có thể chịu thiệt hại đáng kể.

Bên cạnh đó, thời tiết vẫn là yếu tố khó lường. Mưa kéo dài, độ ẩm cao có thể làm phát sinh sâu bệnh, thối rễ, vàng lá; ngược lại, thời tiết nắng nóng hoặc rét đậm bất thường cũng ảnh hưởng đến quá trình sinh trưởng và phân hóa nụ. Đối với các loại hoa cúc, việc điều tiết ánh sáng, nước tưới và dinh dưỡng phải được thực hiện phù hợp với từng giai đoạn phát triển.

Một vấn đề khác được nhiều nhà vườn quan tâm là đầu ra sản phẩm. Hiện nay, hoa chủ yếu được tiêu thụ thông qua thương lái, các chợ đầu mối và khách hàng quen. Nếu không có sự kết nối từ sớm, người trồng dễ rơi vào thế bị động khi bước vào thời điểm thu hoạch tập trung.

Tuy vậy, với những nhà vườn đã xây dựng được mối liên kết với khách hàng, thị trường tiêu thụ phần nào thuận lợi hơn. Tại Lương Sơn, anh Lê Đức Thanh cho biết, một số khách hàng sỉ ở các xã lân cận đã đặt hàng trước đối với cúc mâm xôi Hàn Quốc. Giá bán dự kiến từ 120.000-150.000 đồng/chậu. Đây là tín hiệu tích cực, giúp gia đình chủ động hơn trong kế hoạch sản xuất và tiêu thụ.

Để nâng cao hiệu quả vụ hoa Tết, bên cạnh việc chú trọng kỹ thuật chăm sóc, các nhà vườn cần chủ động nắm bắt nhu cầu thị trường, lựa chọn giống hoa phù hợp, cân đối diện tích và nguồn vốn đầu tư. Việc tăng cường liên kết với thương lái, cơ sở kinh doanh hoa, cây cảnh và mở rộng các kênh bán hàng trực tiếp cũng là giải pháp cần được quan tâm.

Với sự chủ động trong sản xuất, kinh nghiệm tích lũy qua nhiều vụ mùa cùng kỳ vọng về sức mua dịp cuối năm, các nhà vườn Nghệ An đang nỗ lực chăm chút từng luống hoa, chậu cảnh. Phía sau những sắc hoa rực rỡ ngày xuân là cả quá trình lao động vất vả, sự tính toán kỹ lưỡng và niềm mong mỏi về một vụ Tết được mùa, được giá, mang lại nguồn thu nhập xứng đáng cho người trồng.

Mời quý độc giả xem video: Làng đào Nhật Tân, quất Tứ Liên tất bật vào vụ Tết.