Trong nghiên cứu công bố trên tạp chí Journal of Archaeological Science: Reports, các chuyên gia cho biết đã có khám phá bất ngờ trong ngôi mộ thời nhà Tần gần Vạn lý Trường Thành.

Cụ thể, ngôi mộ, được đặt tên là M39, nằm tại nghĩa trang Sơn Giáp Bảo gần thành phố Cố Nguyên, khu tự trị Ninh Hạ, cách Vạn lý Trường thành khoảng 1,5 km về phía Nam. Các chuyên gia xác định ngôi mộ có niên đại vào cuối thời Chiến quốc (năm 547-221 trước Công nguyên).

Trong số các hiện vật được tìm thấy trong ngôi mộ M39, các chuyên gia đặc biệt chú ý tới chiếc bình đồng chứa 3.740 ml chất lỏng trong suốt, màu xanh nhạt và không mùi.

Theo các nhà nghiên cứu, chất lỏng trong bình đồng được bảo quản tốt, không bay hơi hay rò rỉ vào lớp đất xung quanh trong hơn 2.000 năm qua là nhờ được niêm phong 2 lớp gồm nút vải chèn ở miệng chai và lớp bùn hữu cơ ở bên ngoài. Nhờ vậy, không khí và nước ngầm không thể ngấm vào bên trong bình đồng qua đó giúp bảo quản đồ uống lên men từ ngũ cốc gần như nguyên vẹn theo thời gian.

Nghĩa trang Sơn Giáp Bảo bao gồm 183 hố chôn, bao gồm 179 hố có niên đại vào thời nhà Tần. Khu vực này là nơi chôn cất binh sĩ và dân thường dọc theo phòng tuyến biên giới.

Các chuyên gia cho biết, chiếc bình đồng có phần miệng hình củ tỏi - đặc trưng của đồ gốm nhà Tần, gắn liền với đồ uống có cồn. Họ đã lấy mẫu cả chất lỏng và lượng nhỏ cặn lắng trong bình để đem kiểm tra thành phần.

Kết quả phân tích bằng quang phổ hồng ngoại biến đổi Fourier ban đầu xác định những nhóm chất hữu cơ và mô hình phân biệt nhanh so sánh cặn lắng cổ đại với mẫu vật hiện đại, qua đó xác định đó là dấu vết của đồ uống có cồn. Kế đến, nhóm nghiên cứu sử dụng kỹ thuật đo khối phổ song song và khối phổ orbitrap độ phân giải cao để định lượng các chất chuyển hóa. Họ phát hiện hơn 2.400 hợp chất độc đáo, loại trừ khả năng chất lỏng trong bình chỉ là nước ngầm ngấm vào trong bình qua hàng ngàn năm.

Những hợp chất đã được giới nghiên cứu xác nhận thuộc 24 nhóm hóa học bao gồm: axit amin, axit béo và carbohydrate. Trong đó, axit lactic chiếm phần lớn và axit tartaric chỉ xuất hiện ở nồng độ thấp. Điều này cho thấy chất lỏng trong bình là một loại bia làm từ ngũ cốc, không phải rượu trái cây.

Thêm nữa, các chuyên gia tiến hành phân tích vi mô hạt tinh bột và hạt khoáng thực vật tách từ cặn lắng và cho ra kết quả phù hợp với hạt kê và cây trong nhóm Triticeae, bao gồm lúa mì và lúa mạch. Mẫu cặn lắng cũng chứa 8.571 tế bào nấm men, cho thấy việc sử dụng chất lên men có chủ đích của người xưa.

Đến nay, giới nghiên cứu chưa tìm được bất cứ tài liệu lịch sử hay ghi chép nào mô tả chính xác công thức nấu bia kết hợp kê với lúa mì hoặc lúa mạch và nấm men. Mức axit lactic cao hé lộ hương vị chua rõ rệt và thành phần tổng thể cho thấy đây là một đồ uống lên men bổ dưỡng.

Các nhà nghiên cứu cho rằng, chiếc bình đồng tìm thấy trong mộ cổ có khả năng đóng vai trò như vật cúng tế mà gia đình chuẩn bị đồ ăn, thức uống cho người quá cố khi sang thế giới bên kia. Đồng thời, khám phá này cho thấy kỹ thuật nấu bia và cách bảo quản khá phổ biến trong xã hội nhà Tần.