Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, sự xuất hiện của Công ty TNHH Xây dựng Nhà Lộc Phúc tại các công trình đầu tư công do Phòng Kinh tế xã Tánh Linh làm chủ đầu tư không chỉ dừng lại ở bài toán hiệu quả kinh tế thấp với những con số tiết kiệm nhỏ giọt. Tiến hành đối chiếu sâu vào hành lang pháp lý hiện hành, quy trình tổ chức và công bố thông tin tại chuỗi dự án này còn ghi nhận sự chậm trễ nghiêm trọng, bộc lộ dấu hiệu vi phạm các mốc thời gian bắt buộc của cơ quan quản lý nhà nước về công khai kết quả lựa chọn nhà thầu.

Điểm nghẽn từ quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu bị chậm công bố

Nguyên tắc tối cao của pháp luật đấu thầu là bảo đảm tính minh bạch, công khai và công bằng trong mọi giai đoạn thực hiện. Việc đăng tải kết quả lựa chọn nhà thầu kịp thời lên hệ thống mạng quốc gia là nghĩa vụ pháp lý bắt buộc của chủ đầu tư nhằm tạo điều kiện cho các cơ quan thanh tra, kiểm tra và dư luận xã hội cùng tham gia giám sát. Thế nhưng, tại dự án xây lắp lớn do Phòng Kinh tế xã Tánh Linh làm chủ đầu tư, nguyên tắc này đang bị xem nhẹ, để xảy ra độ trễ rất lớn so với văn bản gốc.

Minh chứng điển hình xuất hiện tại Gói thầu số 2: Xây lắp toàn bộ công trình thuộc dự án Đường ĐT.720 đi cầu Ba (cuối tuyến giáp ruộng ông Trần Phong Triều). Hồ sơ gốc ghi nhận, Quyết định số 103/QĐ-PKT phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu cho dự án này đã được Trưởng phòng Kinh tế xã Tánh Linh ký ban hành chính thức từ ngày 08/5/2026. Tuy nhiên, thay vì phải công khai thông tin chậm nhất trong vòng 05 ngày làm việc theo quy định tại Thông tư 79/2025/TT-BTC, quyết định này lại bị trì hoãn công bố một cách bất thường. Phải đến ngày 07/06/2026, tức là chậm tới 30 ngày lịch (tương đương chậm 15 ngày làm việc so với hạn chót), thông tin kết quả lựa chọn nhà thầu mới được cập nhật lên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia. Việc "ngâm" thông tin kết quả của một gói thầu trị giá hơn 1,5 tỷ đồng suốt một tháng trời rõ ràng đã vi phạm quy định pháp luật về đấu thầu, tạo ra khoảng trống mờ khuất về mặt thời gian và gây hoài nghi trong dư luận xã hội.

Bên cạnh đó, đối với các gói thầu quy mô nhỏ hơn như gói thầu sửa chữa Lăng Cậu (Quyết định 38/QĐ-PKT) và gói thầu sửa chữa tượng đài công viên Trần Hưng Đạo (Quyết định 37/QĐ-PKT) cùng được ký ngày 06/02/2026, mặc dù chủ đầu tư đã nỗ lực công bố lần lượt vào ngày 12/02 và 13/02/2026 để vừa vặn khớp với thời hạn 5 ngày làm việc theo luật định, nhưng việc dồn dập ký và sát nút mới công bố các gói thầu chỉ định rút gọn cho cùng một nhà thầu vẫn là những dữ liệu đáng lưu ý về mặt quản lý thời gian thực tế tại cấp cơ sở.

Hệ quả từ khoảng trống mờ khuất thời gian dưới góc nhìn của giới luật sư

Cần phải khẳng định, việc áp dụng hình thức chỉ định thầu rút gọn nhằm mục đích phục vụ tính cấp bách hoặc quy mô nhỏ của công trình hoàn toàn không giải phóng cơ quan chủ đầu tư khỏi nghĩa vụ công khai thông tin kịp thời và bảo vệ dòng vốn ngân sách. Bên mời thầu không thể vin vào tính chất rút gọn của các bước thủ tục để trì hoãn đăng tải kết quả phê duyệt văn bản gốc.

Dưới góc nhìn pháp lý chuyên sâu, Luật sư Nguyễn Thị Hương (Đoàn Luật sư TP HCM) nhận định: Hành lang pháp lý hiện hành tại Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 90/2025/QH15) và Nghị định số 214/2025/NĐ-CP quy định kỷ cương thời gian công bố kết quả thầu rất rõ ràng nhằm ngăn chặn tình trạng bưng bít thông tin. Cụ thể, Khoản 5 Điều 33 Nghị định số 214/2025/NĐ-CP quy định thời hạn để chủ đầu tư hoàn thành việc đăng tải kết quả lựa chọn nhà thầu lên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia tối đa là không quá 05 ngày làm việc, kể từ ngày văn bản quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu được ký ban hành chính thức.

Đối chiếu nghiêm ngặt với chuỗi hồ sơ tại xã Tánh Linh, việc Phòng Kinh tế xã đăng tải các quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu cần được phân tách và đánh giá khách quan dựa trên lịch làm việc thực tế:

• Đối với Gói thầu số 2 dự án Đường ĐT.720 đi cầu Ba: Quyết định số 103/QĐ-PKT được Trưởng phòng Kinh tế xã Tánh Linh Dương Quý Bắc ký ngày 08/5/2026 (Thứ 6) nhưng đến ngày 07/06/2026 mới được đăng tải lên hệ thống mạng, tạo ra độ trễ 30 ngày lịch (tương đương chậm 15 ngày làm việc so với hạn định). Việc chậm trễ đăng tải kết quả của một gói thầu trị giá hơn 1,5 tỷ này rõ ràng là chưa tuân thủ quy định pháp luật về thời hạn công bố thông tin.
• Đối với Gói thầu số 1 Sửa chữa Lăng Cậu (Quyết định số 38/QĐ-PKT) và Gói thầu số 2 Sửa chữa cụm tượng đài liệt sỹ (Quyết định số 37/QĐ-PKT) cùng được ký ngày 06/02/2026 (Thứ 6): Các kết quả này lần lượt được công bố vào ngày 12/02/2026 và 13/02/2026. Do ngày 07/02 và 08/02 là ngày nghỉ cuối tuần, thời hạn 5 ngày làm việc được tính từ ngày 09/02 đến hết ngày 13/02/2026. Như vậy, việc công bố vào ngày làm việc thứ 4 (gói Lăng Cậu) và ngày làm việc thứ 5 (gói cụm Tượng đài) chứng tỏ chủ đầu tư hoàn toàn tuân thủ đúng thời hạn 05 ngày làm việc theo quy định pháp luật.

Luật sư Nguyễn Thị Hương nhấn mạnh thêm một khía cạnh trọng tâm: Trong bối cảnh cả nước sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh gọn bộ máy còn 34 tỉnh/thành phố và vận hành hệ thống chính quyền 2 cấp từ ngày 01/07/2025 theo Nghị quyết số 202/2025/QH15, thẩm quyền phê duyệt được giao tập trung lớn hơn cho các chủ đầu tư địa phương. Đi kèm với quyền tự chủ đó phải là trách nhiệm giải trình cá nhân hóa cao độ.

Về mặt tài chính, các gói thầu xây lắp công ích tại xã Tánh Linh trúng thầu với tỷ lệ tiết kiệm rất thấp từ 0% (Gói Lăng Cậu và Gói Tượng đài) đến 1,8% (Gói ĐT.720). Cần làm rõ rằng, theo quy định tại Điểm b Khoản 1 Công văn số 5557/BTC-QLĐT của Bộ Tài chính, đối với các trường hợp chỉ định thầu thông thường nằm dưới hạn mức 2 tỷ đồng, chủ đầu tư được quyền chủ động thương thảo mức tiết kiệm phù hợp với điều kiện thị trường và địa bàn chứ không bắt buộc áp mức tiết kiệm tối thiểu 5% (mức 5% bắt buộc này theo Điểm a Khoản 1 chỉ áp dụng đối với trường hợp đặc thù quy định tại Điểm e Khoản 2 Điều 78 Nghị định số 214/2025/NĐ-CP).

Dù vậy, khi hoạt động mua sắm công cấp cơ sở áp dụng chỉ định thầu rút gọn chỉ có duy nhất một nhà thầu tham gia thương thảo (ở đây là Công ty TNHH Xây dựng Nhà Lộc Phúc), việc chủ đầu tư thương thảo ra mức tiết kiệm 0 đồng (giá trúng bằng đúng giá gói thầu) vẫn đặt ra những dấu hỏi lớn về tính quyết liệt trong đàm phán giá của bên mời thầu nhằm tối ưu hóa ngân sách theo tinh thần Chỉ thị số 12/CT-TTg. Sự xuất hiện của điểm nghẽn về thời gian công bố thông tin (ở gói ĐT.720) kết hợp với hiệu số tiết kiệm tài chính tối thiểu (ở các gói sửa chữa công ích) đòi hỏi vai trò rà soát và hậu kiểm chéo từ các cơ quan quản lý nhà nước cấp trên phải được kích hoạt để làm rõ trách nhiệm của các bên liên quan.

Báo Tri thức và Cuộc sống tiếp tục thông tin./.

[Kỳ 3:] Trách nhiệm giải trình từ chuỗi gói thầu của Xây dựng Nhà Lộc Phúc tại xã Tánh Linh