Dù có những cách lý giải khác nhau, người bị bóng đè thường mô tả những trải nghiệm khá giống nhau. Họ không thể nhúc nhích, cảm thấy nặng ngực, sợ hãi và đôi khi có cảm giác ai đó đang ở trong phòng.

Trước khi khoa học tìm ra lời giải thích, nhiều người tin rằng bóng đè có liên quan đến ma quỷ. Người Đức và một số dân tộc Slav từng kể về sinh vật có tên mare, thường tìm đến người đang ngủ, ngồi lên ngực và khiến họ không thể cử động. Hình tượng này cũng gắn với nguồn gốc của từ nightmare, có nghĩa là ác mộng trong tiếng Anh.

Các nhà khoa học giải thích rằng bóng đè có liên quan đến một giai đoạn của giấc ngủ gọi là REM. Đây là lúc chúng ta thường có những giấc mơ sống động. Trong giai đoạn này, não tạm thời ngăn phần lớn cơ bắp cử động để cơ thể không thực hiện những hành động xuất hiện trong mơ. Các cơ giúp hô hấp và cử động mắt vẫn hoạt động bình thường.

Đôi khi, một người tỉnh giấc khi các cơ vẫn chưa hoạt động trở lại bình thường. Lúc này, họ có thể nhìn thấy và nghe được những gì diễn ra xung quanh nhưng không thể nhúc nhích, thậm chí muốn gọi người bên cạnh cũng không thành tiếng.

Theo Sharpless, việc không thể kiểm soát cơ thể khiến nhiều người hoảng sợ. Trong một số trường hợp, những hình ảnh hoặc âm thanh giống như trong mơ vẫn xuất hiện khi họ đã tỉnh, khiến họ tưởng rằng có ai đó đang đứng cạnh giường.

Não bộ cũng có thể phản ứng với cảm giác bất động như thể cơ thể đang gặp nguy hiểm. Khi đó, người bị bóng đè có thể cảm thấy có một kẻ lạ mặt đang theo dõi hoặc đe dọa mình, dù thực tế không có ai ở đó.

Những gì mỗi người nhìn thấy cũng có thể chịu ảnh hưởng từ các câu chuyện từng nghe hoặc hình ảnh từng xem. Vì vậy, có người nhìn thấy ma quỷ, có người lại thấy những sinh vật kỳ lạ hoặc bóng người không rõ mặt.

Bóng đè có thể xảy ra với bất kỳ ai, nhưng một số người dễ gặp tình trạng này hơn. Theo Sharpless, những người thường xuyên căng thẳng, lo âu hoặc từng trải qua sang chấn tâm lý có nguy cơ cao hơn. Tình trạng thiếu ngủ, uống rượu và mắc một số rối loạn giấc ngủ cũng có liên quan đến hiện tượng này.

Tư thế ngủ cũng là một yếu tố được nhắc đến. Sharpless cho biết những người nằm ngửa có thể dễ bị bóng đè hơn người nằm nghiêng. Ông khuyên những người thường xuyên gặp tình trạng này nên thử ngủ nghiêng, hạn chế uống rượu trước khi đi ngủ và duy trì giờ giấc ngủ đều đặn.

Bản thân Sharpless cũng từng bị bóng đè một lần. Khi ấy, ông nhìn thấy một khuôn mặt đáng sợ với đôi mắt đỏ trũng sâu, nằm trên chiếc cổ dài bất thường, xuất hiện trong phòng ngủ. Sau đó, ông nhớ ra mình vừa xem một bộ phim tài liệu về bóng đè trong ngày hôm đó. Khi bình tĩnh trở lại, hình ảnh kỳ lạ cũng dần biến mất.

Bóng đè thường chỉ kéo dài từ vài giây đến vài phút và không gây nguy hiểm trực tiếp cho cơ thể. Những bóng người hay sinh vật xuất hiện trong lúc này có thể rất chân thực, nhưng thực chất là những hình ảnh do não tạo ra khi giấc ngủ và trạng thái tỉnh táo chưa hoàn toàn tách biệt.

Nếu bóng đè xảy ra thường xuyên, khiến người gặp phải sợ đi ngủ hoặc mệt mỏi kéo dài vào ban ngày, các chuyên gia khuyên nên đi khám để kiểm tra những vấn đề có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ.