Từ năm học 2029-2030, học sinh trên cả nước sẽ được mượn sách giáo khoa miễn phí theo cơ chế mượn - trả.
Đây là nội dung tại Nghị định số 271/2026/NĐ-CP ngày 3/7/2026 của Chính phủ về quy định miễn phí sách giáo khoa giáo dục phổ thông và miễn học phí, giáo trình môn học Giáo dục quốc phòng và an ninh tại cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp.
Nghị định nêu rõ áp dụng hình thức mượn - trả để tái sử dụng SGK nhiều lần, ưu tiên tận dụng tối đa số lượng SGK hiện có và điều chuyển thông qua cơ chế liên thông thư viện giữa các cơ sở giáo dục trên cùng địa bàn trước khi quyết định mua sắm mới nhằm giảm áp lực lên ngân sách nhà nước và bảo vệ môi trường, hạn chế lãng phí và nâng cao hiệu quả quản lý tài sản công.
Ảnh minh họa/Nguồn VTV
SGK được miễn phí sử dụng trong nghị định này thuộc danh mục SGK được Bộ trưởng GD-ĐT quyết định sử dụng thống nhất toàn quốc và SGK chuyển đổi hoặc học liệu thay thế phù hợp với năng lực nhận thức của học sinh khuyết tật.
Vào đầu mỗi năm học hoặc học kỳ, mỗi học sinh được mượn 1 bộ SGK đầy đủ các môn học tương ứng với chương trình học tập tại lớp. Học sinh có nghĩa vụ hoàn trả bộ sách cho thư viện nhà trường quản lý sau khi kết thúc năm học hoặc học kỳ đó.
Với học sinh chuyển trường, nghị định quy định học sinh chuyển trường có trách nhiệm hoàn trả đầy đủ SGK đã mượn cho cơ sở giáo dục nơi chuyển đi trước thời điểm hoàn tất thủ tục chuyển trường.
Cơ sở giáo dục nơi tiếp nhận học sinh chuyển đến có trách nhiệm bố trí, cho học sinh mượn bổ sung SGK kể từ ngày tiếp nhận học sinh vào học, bảo đảm không làm gián đoạn việc học tập của học sinh.
Quy trình quản lý SGK tại thư viện phải tuân thủ đúng quy định về tiêu chuẩn thư viện cơ sở giáo dục mầm non và phổ thông do Bộ GD-ĐT ban hành.
Trước ngày 15/6 hằng năm, các cơ sở giáo dục phải hoàn thành việc tiếp nhận, nhập kho và kiểm kê số lượng SGK bảo đảm đủ định mức theo nhu cầu sử dụng của năm học mới. Cơ sở giáo dục cập nhật dữ liệu vào hệ thống quản lý thư viện, thực hiện dán nhãn, mã hóa và phân loại sách theo quy định để sẵn sàng cho học sinh mượn.
Về điều chuyển SGK, Chủ tịch UBND cấp tỉnh căn cứ dữ liệu từ các cơ sở giáo dục để chỉ đạo việc điều chuyển SGK giữa các thư viện cùng cấp trên địa bàn nhằm tối ưu hóa hiệu quả sử dụng; ưu tiên điều chuyển đối với SGK còn đủ chất lượng sử dụng, bảo đảm nội dung đầy đủ, không rách nát, hư hỏng ảnh hưởng đến việc học tập của học sinh.
Học sinh mượn SGK tại thư viện nhà trường vào đầu năm học hoặc đầu học kỳ. Việc bàn giao SGK phải được ghi chép vào sổ theo dõi mượn - trả hoặc phần mềm quản lý, có xác nhận về số lượng và tình trạng vật lý của sách, ghi rõ tình trạng sách mới hoặc đã sử dụng tại thời điểm bàn giao.
Về thu hồi và xử lý sau năm học, nghị định quy định trong thời hạn 15 ngày làm việc kể từ ngày kết thúc năm học hoặc khi học sinh chuyển trường, thôi học, học sinh có trách nhiệm hoàn trả toàn bộ số lượng SGK đã mượn cho cơ sở giáo dục, trừ trường hợp học sinh có nhu cầu tiếp tục sử dụng SGK để ôn tập, kiểm tra lại hoặc hoàn thành chương trình học tập theo quy định.
Cơ sở giáo dục kiểm tra, đánh giá tình trạng sách thu hồi; thực hiện phân loại sách đủ điều kiện tiếp tục sử dụng, sách cần bảo quản, sửa chữa và sách đề nghị thanh lý theo quy định về quản lý tài sản công.
Nhà nước cũng khuyến khích việc phát triển SGK điện tử và các hình thức cung cấp tài liệu học tập số nhằm hỗ trợ người học tiếp cận tài liệu học tập thuận lợi, phù hợp với xu hướng chuyển đổi số trong giáo dục hiện nay.
Theo lộ trình, từ năm học 2029-2030, chính sách sẽ được triển khai trên phạm vi toàn quốc. Trước thời điểm này, các địa phương có khả năng cân đối ngân sách hoặc huy động được nguồn lực xã hội hóa được khuyến khích triển khai sớm hơn, ưu tiên khu vực biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi và địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.
Đối với sách giáo khoa tiếng dân tộc thiểu số, việc cung cấp miễn phí sẽ được thực hiện theo quy định riêng của Chính phủ về dạy và học tiếng nói, chữ viết của các dân tộc thiểu số trong các cơ sở giáo dục phổ thông và trung tâm giáo dục thường xuyên.
