![]() |
| Ảnh minh họa. |
![]() |
| Ảnh minh họa. |
![]() |
| Có tới 6 luồng sóng radio xuất phát từ sao Ngự phu |
Tại sao Trái đất ẩm ướt?
Đây là một trong những bí ẩn lớn nhất về Trái đất. Các nhà khoa học cho rằng, Trái đất là một khối đá khô sau khi hình thành cách đây 4,5 tỷ năm. Vậy, nước (H2O), chất hóa học thiết yếu, đến từ đâu? Có thể câu trả lời là một hệ thống phân phối giữa các vì sao, dưới hình thức các va chạm quy mô lớn cách đây khoảng 4 tỷ năm.
![]() |
Trong lõi Trái đất có gì?
Thành phần của lõi Trái đất chưa tiếp cận được vẫn còn là một bí ẩn, ít nhất vào những năm 1940. Dựa vào khám phá về các thiên thạch, giới khoa học đã suy đoán về sự cân bằng ban đầu của các khoáng chất cần thiết của Trái đất và chỉ ra những thứ bị thiếu.
Sắt và niken vắng mặt trong lớp vỏ của hành tinh, nên được phỏng đoán phải nằm trong lõi Trái đất. Tuy nhiên, các đo đạc trọng lực vào những năm 1950 tiết lộ, các phỏng đoán này không chính xác. Lõi Trái đất quá nhẹ.
![]() |
Mặt trăng hình thành từ Trái đất như thế nào?
Liệu có phải một vụ va chạm khủng khiếp giữa Trái đất và một hành tinh có kích cỡ sao Hỏa đã hình thành nên Mặt trăng? Hiện vẫn chưa có sự đồng thuận toàn cầu về lý thuyết va chạm lớn này, vì một số chi tiết không sáng tỏ.
Ví dụ, thành phần hóa học gần giống nhau của cả hai thiên thể đá ám chỉ, mặt trăng sinh ra từ Trái đất, không phải từ một vật va chạm riêng rẽ.
Dẫu vậy, một Trái đất trẻ, quay nhanh có thể phát thải đủ đá nóng chảy trong quá trình va chạm để hình thành một mặt trăng có thành phần hóa học tương tự, theo các mô hình nghiên cứu khác.
Sự sống trên Trái đất bắt nguồn từ đâu?
Liệu sự sống tự nảy sinh trên Trái đất hay bắt nguồn từ trong không gian giữa các vì sao và được các thiên thạch mang tới đây? Những thành phần cơ bản nhất của sự sống, chẳng hạn như các axit amin và vitamin, đã được tìm thấy trên các hạt băng bên trong các tiểu hành tinh và trong các môi trường khắc nghiệt nhất trên Trái đất.
Để tìm ra cách thức những thành phần này kết hợp với nhau để hình thành nên sự sống đầu tiên hiện vẫn là một trong những thách thức lớn nhất của sinh vật học.
Hiện chúng ta cũng không phát hiện được bất kỳ dấu vết hóa thạch trực tiếp nào về các cư dân đầu tiên của Trái đất, vốn có thể là những vi khuẩn nhai đá nguyên thủy.
Nguồn gốc của oxy trên Trái đất?
Sự tồn tại của chúng ta phụ thuộc vào các vi khuẩn lam, những vi sinh vật đã giúp biến đổi căn bản bầu khí quyển Trái đất. Chúng thải ra oxy và làm bầu khí quyển tràn đầy dưỡng khí lần đầu tiên cách đây khoảng 2,4 tỷ năm.
Tuy nhiên, đá hé lộ, nồng độ oxy tăng - giảm như một tàu lượn siêu tốc suốt 3 tỷ năm, cho đến khi được ổn định vào kỷ Cambri, khoảng 541 triệu năm trước.
Vậy, các vi khuẩn đã quyết định thành phần không khí hay còn có một yếu tố tác động khác? Tìm ra câu trả lời cho bí ẩn này là yếu tố quan trọng trong việc giải mã lịch sử sự sống trên hành tinh của chúng ta.
Nguyên nhân dẫn đến sự bùng nổ kỷ Cambri
Sự xuất hiện của dạng sống phức tạp trong kỷ Cambri, sau 4 tỷ năm đầu của lịch sử Trái đất, đánh dấu một bước ngoặt độc nhất vô nhị, theo nhận định của nhà địa chất học Donna Whitney thuộc Đại học Minnesota (Mỹ).
Đột nhiên, Trái đất có các động vật có bộ não và mạch máu, mắt và trái tim, tất cả tiến hóa nhanh hơn trong bất kỳ khoảng thời gian nào khác từng được biết đến cho tới nay.
Sự nhảy vọt về nồng độ oxy ngay trước thời kỳ bùng nổ kỷ Cambri này được coi là một nguyên nhân, nhưng các yếu tố khác cũng có thể giải thích sự gia tăng bí ẩn của các loài động vật, chẳng hạn như sự chạy đua vũ trang giữa những động vật ăn thịt và con mồi.
Các kiến tạo địa tầng bắt đầu khi nào?
Các mảng mỏng trên lớp vỏ cứng của Trái đất đang va chạm tạo ra các cảnh tượng núi non hùng vĩ và các vụ phun trào núi lửa dữ dội. Tuy nhiên, các nhà địa chất vẫn không biết rõ thời điểm khởi phát va chạm của các kiến tạo địa tầng.
Hầu hết các bằng chứng đã bị hủy hoại. Chỉ một số ít các hạt khoáng chất nhỏ có tên gọi khoáng chất ziricon còn tồn tại từ cách đây 4,4 tỷ năm, và chúng cho các nhà khoa học biết các khối đá giống lục địa đầu tiên đã tồn tại.
Dẫu vậy, bằng chứng cho các kiến tạo địa tầng đầu tiên vẫn gây tranh cãi. Các nhà địa chất vẫn hoài nghi về cách vỏ lục địa hình thành như thế nào.
Căn nguyên khởi phát và chấm dứt động đất?
Các mô hình thống kê có thể tạo ra dự báo về khả năng xảy ra động đất trong tương lai, tương tự như các chuyên gia khí tượng thủy văn cảnh báo về cơn mưa sắp tới.
Tuy nhiên, điều đó không giúp mọi người thoát khỏi sự thất bại trong việc dự đoán về trận động đất tiếp theo. Ngay cả thử nghiệm tốt nhất cũng dự báo sai lệch 12 năm, khi các nhà địa chất phỏng đoán một cơn địa chấn lớn sẽ xảy ra tại Parkfield, bang California, Mỹ vào năm 1994, và thiết lập các công cụ đối phó với nó.
Dẫu vậy, trận động đất thực tế xảy ra vào năm 2004. Một trong những trở ngại lớn nhất là, các nhà địa chất vẫn không hiểu lsi do tại sao động đất khởi phát và chấm dứt.
Chuối giàu kali, vitamin B6, vitamin C và chất xơ, giúp bổ sung năng lượng, hỗ trợ tiêu hóa và làm phong phú thực đơn hằng ngày.
Phát hiện ung thư trực tràng chỉ cách rìa hậu môn 2 cm, người đàn ông 47 tuổi được phẫu thuật robot, bảo tồn cơ thắt hậu môn.
Một người đàn ông 62 tuổi bị hơn 300 nốt ong đốt, phản vệ độ II, nguy cơ tổn thương thận cấp đã hồi phục sau cấp cứu nhanh và điều trị tích cực.
Sau tập thể dục và xông hơi hơn một giờ, người đàn ông 73 tuổi hôn mê sâu, suy đa tạng, phải thở máy và lọc máu liên tục.
Bệnh nhân 61 tuổi bị nhồi máu cơ tim cấp, biến chứng rung thất, sốc tim, ba lần ngừng tuần hoàn trong nửa giờ trước khi được can thiệp mạch vành khẩn cấp.
Số ca cúm đến khám và nhập viện tại Hà Nội tăng, nhiều bệnh nhân viêm phổi, suy hô hấp. Bác sĩ khuyến cáo tiêm vaccine và đi khám sớm khi có triệu chứng.
Sau 9 năm mong con bằng IVF, chị Y. trải qua thai kỳ song thai đầy biến cố, mất một bé và tiếp tục giữ thai để đón con còn lại chào đời ở tuần 27.
Tự uống các loại lá, nước sắc để chữa sỏi thận có thể khiến người bệnh chậm phát hiện tắc nghẽn, nhiễm trùng và suy giảm chức năng thận.
Càng tập vật lý trị liệu càng đau, thậm chí đau lan xuống chân, có thể là dấu hiệu bài tập chưa phù hợp hoặc tình trạng thần kinh cần được đánh giá lại.
Bị sét đánh khi thu hoạch mủ cao su, bé trai 14 tuổi ngừng tim tại chỗ, được người dân ép tim, thổi ngạt khoảng 15 phút trước khi đến viện.
Tự ý đắp lá cây lên vết thương có thể làm tăng nguy cơ nhiễm trùng, khiến tổn thương tiến triển nặng, thậm chí đe dọa tính mạng.
Một trẻ bị yếu dần hai chân, tiểu khó; trẻ còn lại có dị dạng mạch máu vùng đồi thị – cuống não, nguy cơ vỡ. Cả hai được can thiệp bảo tồn chức năng thần kinh.
Trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người có bệnh nền có nguy cơ cúm nặng. Hãy đi khám sớm để được đánh giá, không tự ý dùng thuốc.
Ho đờm, tức ngực tái diễn từ năm 2023, bé gái 13 tuổi được phát hiện có dị vật nhựa nằm sâu trong phế quản thùy dưới phổi phải.
Môi trường học đường đông người, khoảng trống miễn dịch và nguy cơ lây truyền âm thầm khiến bệnh do não mô cầu vẫn là mối đe dọa sức khỏe cộng đồng.
Có cơ địa táo bón nặng, bé gái 26 tháng tuổi phải nhập viện sau khi nuốt viên bi sắt. Dị vật gần như không di chuyển suốt một tuần dù đã được điều trị nội khoa.
Sốt cao 5 ngày, nam thanh niên 23 tuổi rơi vào sốc, suy hô hấp nguy kịch, SpO₂ chỉ khoảng 80% dù thở máy tối đa. Sau 13 ngày hồi sức, bệnh nhân được rút ECMO.
Chân ngày càng yếu, đi chậm, leo cầu thang khó, thường xuyên vấp ngã... không nên mặc nhiên coi là dấu hiệu tuổi già. Dinh dưỡng và tập sức mạnh cần được chú ý.
Sau phẫu thuật u dây thần kinh VIII gây mất thính lực bên trái, người bệnh tỉnh táo hoàn toàn, không có dấu hiệu tổn thương các dây thần kinh sọ.
Ăn uống hợp lý, vận động, ngủ đủ và kiểm soát bệnh nền giúp giảm nguy cơ đột quỵ. Tuy nhiên, không thói quen nào bảo đảm phòng bệnh tuyệt đối.
Số ca cúm đến khám và nhập viện tại Hà Nội tăng, nhiều bệnh nhân viêm phổi, suy hô hấp. Bác sĩ khuyến cáo tiêm vaccine và đi khám sớm khi có triệu chứng.
Từ nguy cơ nhận diện nhầm tổn thương đến những phán đoán sai lệch, AI đặt ra yêu cầu kiểm chứng nghiêm ngặt. Quyết định điều trị cuối cùng phải thuộc về bác sĩ.
Nhập viện vì méo miệng, người phụ nữ 59 tuổi sau đó đau ngực, đau thượng vị, vã mồ hôi. Bác sĩ phát hiện nhồi máu cơ tim, mạch vành hẹp 95%.
Bị sét đánh khi thu hoạch mủ cao su, bé trai 14 tuổi ngừng tim tại chỗ, được người dân ép tim, thổi ngạt khoảng 15 phút trước khi đến viện.
Sốt trên 40°C, nói sảng, tay chân lạnh, trẻ 5 tuổi được chẩn đoán cúm A biến chứng viêm não hoại tử, phải điều trị hồi sức tích cực.
Khối máu tụ sau bánh rau khoảng 300g, tử cung tím diện rộng khiến sản phụ đối mặt nguy cơ chảy máu ồ ạt, phải cắt tử cung để cứu tính mạng.
Sau tập thể dục và xông hơi hơn một giờ, người đàn ông 73 tuổi hôn mê sâu, suy đa tạng, phải thở máy và lọc máu liên tục.
Dầu thắp lọt vào đường thở có thể gây tổn thương phổi, suy hô hấp. Bác sĩ cảnh báo tuyệt đối không móc họng, gây nôn khi trẻ uống nhầm.
Phát hiện ung thư trực tràng chỉ cách rìa hậu môn 2 cm, người đàn ông 47 tuổi được phẫu thuật robot, bảo tồn cơ thắt hậu môn.
Nhiều người trẻ ho suốt 3–4 tháng vẫn chủ quan không đi khám, đến khi phát hiện lao phổi, tổn thương đã tiến triển nặng.