Mùng 10 tháng Giêng Âm lịch hằng năm, ngày vía Thần Tài từ lâu đã trở thành dịp cao điểm của thị trường vàng. Năm nay, không khí mua bán càng thêm sôi động khi giá kim loại quý trong nước đứng ở vùng cao. Sáng nay 25-2, tức mùng 9 tháng Giêng, cận ngày vía Thần Tài mùng 10 tháng Giêng, giá vàng trong nước tăng 700.000 đồng/lượng.

Khi nhu cầu dồn vào vài ngày ngắn ngủi, thị trường thường xuất hiện biến động mạnh, biên độ chênh lệch giá mua – bán bị kéo giãn, khiến việc mua vàng không còn đơn thuần là một nghi thức cầu may đầu năm.

Trao đổi với Tri thức và Cuộc sống, ông Nguyễn Quang Huy, CEO Khoa Tài chính – Ngân hàng, Trường Đại học Nguyễn Trãi cho rằng trong bối cảnh hiện tại, người dân cần phân biệt rõ giữa nhu cầu tâm linh và mục tiêu đầu tư tài chính.

Mua vàng cầu may, nên vừa đủ, tránh “lướt sóng”

Theo ông Huy, nếu mua vàng vào ngày vía Thần Tài với mục đích gìn giữ nét đẹp truyền thống, cầu mong tài lộc, thì nên chọn số lượng nhỏ, mang tính tượng trưng. Giá trị tinh thần trong trường hợp này quan trọng hơn nhiều so với biến động giá ngắn hạn.

Ông phân tích, trong những ngày cao điểm, chênh lệch giá mua – bán thường bị nới rộng. Điều này khiến chi phí giao dịch tăng lên đáng kể, đặc biệt bất lợi với những ai kỳ vọng “lướt sóng” kiếm lời trong thời gian ngắn.

“Khi thị trường đang ở vùng giá cao, biên độ dao động lớn và khả năng điều chỉnh sau cao điểm hoàn toàn có thể xảy ra. Lợi nhuận kỳ vọng chưa chắc tương xứng với mức độ rủi ro mà nhà đầu tư phải chấp nhận”, ông Huy lưu ý.

Về lựa chọn sản phẩm, vị chuyên gia cho rằng vàng miếng có lợi thế về tính chính thống và thanh khoản trong hệ thống phân phối lớn. Đây là phương án phù hợp với nhà đầu tư coi trọng sự ổn định và có định hướng nắm giữ trung – dài hạn. Tuy nhiên, vào dịp như vía Thần Tài, mức chênh lệch mua – bán của vàng miếng có thể cao hơn bình thường, làm giảm hiệu quả nếu mục tiêu là đầu cơ ngắn hạn.

Trong khi đó, vàng nhẫn 24K có ưu điểm linh hoạt về khối lượng giao dịch (0,1 chỉ; 0,5 chỉ…), thuận tiện cho người mua tích lũy từng phần, nhất là khi giá ở vùng cao. Song, ông Huy khuyến cáo người mua cần chú trọng uy tín thương hiệu, chất lượng sản phẩm và chính sách mua – bán dài hạn của cửa hàng. Hóa đơn, chứng từ đầy đủ là điều kiện cần để đảm bảo quyền lợi và thuận tiện khi giao dịch lại.

“Với người dân mua vì yếu tố cầu may đầu năm, sản phẩm nhỏ gọn, phù hợp ngân sách như vàng nhẫn là lựa chọn hài hòa. Còn với nhà đầu tư, yếu tố thanh khoản, chi phí giao dịch và tính minh bạch pháp lý phải được đặt lên hàng đầu”, ông Huy nhấn mạnh.

Ông Huy cũng cho rằng vàng chỉ nên đóng vai trò một lớp phòng ngừa rủi ro trong danh mục tài sản. Nhà đầu tư thận trọng có thể duy trì tỷ trọng khoảng 10% tổng tài sản ở vàng. Việc phân bổ quá 15–20% vào kim loại quý sẽ làm gia tăng rủi ro tập trung, đặc biệt khi thị trường bước vào chu kỳ điều chỉnh. Phần còn lại nên được phân bổ vào tiền gửi hoặc các kênh sinh lời khác để đảm bảo dòng tiền và cơ hội tăng trưởng.

Khó lặp lại kịch bản tăng “nóng”

Ở góc nhìn rộng hơn, ông Huy cho rằng xu hướng dài hạn của vàng không chỉ phụ thuộc vào cung – cầu trong nước, mà còn chịu tác động lớn từ bối cảnh kinh tế, địa chính trị toàn cầu.

Những động thái ngoại giao gần đây liên quan đến căng thẳng tại dải Gaza cho thấy nỗ lực tìm kiếm giải pháp hòa bình bước đầu. Song song đó, kênh đối thoại giữa Nga và Ukraine vẫn được duy trì. Dù chưa có đột phá rõ rệt, việc đối thoại không bị gián đoạn phần nào giúp hạ nhiệt tâm lý phòng thủ cực đoan trên thị trường tài chính quốc tế.

Ở khía cạnh tiền tệ, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) được dự báo chưa vội cắt giảm lãi suất trong vài tháng tới. Mặt bằng lãi suất hiện hành vẫn đủ hấp dẫn để các tài sản sinh lãi như tiền gửi, trái phiếu duy trì sức cạnh tranh, từ đó làm giảm áp lực dòng tiền đổ dồn vào vàng như những giai đoạn trước.

“Trong bối cảnh hiện nay, khả năng vàng tiếp tục tăng nóng liên tục như trước là kém xác suất hơn. Thị trường nhiều khả năng sẽ ở trạng thái giằng co hoặc xuất hiện các nhịp điều chỉnh kỹ thuật”, ông Huy dự báo.

Theo ông, mua vàng ngày vía Thần Tài là một nét đẹp văn hóa đáng trân trọng, nhưng đầu tư lại là hành trình dài hạn, đòi hỏi kỷ luật và chiến lược rõ ràng. Trong một môi trường nhiều biến số, lợi thế không thuộc về người mua sớm hay muộn, mà thuộc về người biết kiểm soát cảm xúc và phân bổ tài sản hợp lý.

Giữ một chút “lộc” đầu năm có thể mang lại niềm vui tinh thần. Nhưng để đạt được sự thịnh vượng bền vững, điều quan trọng hơn cả là giữ vững nguyên tắc tài chính và không để tâm lý đám đông chi phối quyết định đầu tư.