ngày 8/4/2026, thay mặt Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Tổng Bí thư Tô Lâm đã chính thức ký ban hành Quy định số 19-QĐ/TW về công tác chính trị, tư tưởng trong Đảng. Đây được xem là một bước tiến quan trọng, quy định một cách bài bản, toàn diện về mục đích, yêu cầu, nguyên tắc, nội dung, phương thức cũng như trách nhiệm của các cấp ủy, tổ chức đảng và từng đảng viên trong công tác cốt lõi này. Với tính chất bao quát, Quy định áp dụng đối với tất cả các tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên đang sinh hoạt trong Đảng.

Nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu: Xây dựng Đảng vững mạnh, "đi trước, mở đường"

Xuyên suốt Quy định, Trung ương Đảng nhấn mạnh công tác chính trị, tư tưởng là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu trong công tác xây dựng Đảng. Sự ra đời của văn kiện này mang mục đích cốt lõi là nâng cao nhận thức, trách nhiệm, bản lĩnh chính trị, đạo đức, lối sống, cũng như trình độ và năng lực công tác của đội ngũ đảng viên. Trước bối cảnh thế giới và trong nước có nhiều biến động, Quy định yêu cầu cán bộ, đảng viên phải có khả năng xử lý hiệu quả các tình huống thực tiễn phức tạp, kiên định mục tiêu và lý tưởng cách mạng. Đặc biệt, công tác này là vũ khí sắc bén để đấu tranh, ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" trong nội bộ.

Về mặt tầm nhìn, Đảng ta xác định việc tăng cường công tác chính trị, tư tưởng sẽ giúp củng cố sức mạnh nội sinh, nâng cao năng lực tự đổi mới và sức chiến đấu của Đảng trong vai trò cầm quyền. Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhiều lần nhấn mạnh quan điểm chỉ đạo sâu sắc rằng công tác chính trị, tư tưởng phải thực sự đi trước, mở đường, dẫn dắt và chỉ đạo thực tiễn. Từ đó, tạo ra sự thống nhất cao độ trong Đảng, sự đồng thuận rộng rãi trong xã hội và củng cố vững chắc niềm tin của Nhân dân. Mọi quyết sách, hành động của cán bộ, đảng viên đều phải xuất phát từ lợi ích của quốc gia, dân tộc và Nhân dân, tuân thủ nghiêm Hiến pháp và pháp luật.

Trong quá trình thực hiện, Quy định yêu cầu phải kết hợp chặt chẽ giữa "xây" và "chống"; trong đó "xây" được xác định là nhiệm vụ cơ bản, mang tính chiến lược và lâu dài, còn "chống" là nhiệm vụ quan trọng, cấp bách.

Hệ thống khái niệm và "4 kiên định" mang tính nguyên tắc

Để tạo sự thống nhất trong nhận thức, Quy định số 19-QĐ/TW đã giải thích rõ ràng, cặn kẽ các từ ngữ trọng tâm. Theo đó, "Chính trị" là toàn bộ hoạt động liên quan đến việc xác định mục tiêu, đường lối, phương hướng phát triển của quốc gia, dân tộc, bảo vệ lợi ích của quốc gia, dân tộc và Nhân dân. "Tư tưởng" là hệ thống nhận thức, quan điểm, niềm tin và định hướng hành động, thể hiện ở lập trường chính trị và niềm tin vào chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh.

Về nguyên tắc cốt lõi, Quy định nêu rõ mọi hoạt động của tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên phải lấy mục tiêu kiên trì, bảo vệ và phát huy "4 kiên định" làm kim chỉ nam,. Bốn nội dung kiên định này bao gồm: (1) Kiên định, vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; (2) Kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; (3) Kiên định đường lối đổi mới của Đảng; (4) Kiên định các nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Đảng.

Cùng với đó, các cấp ủy, tổ chức đảng phải chấp hành nghiêm túc nguyên tắc tập trung dân chủ, tự phê bình và phê bình. Phải đề cao vai trò lãnh đạo trực tiếp, toàn diện của Đảng, đứng đầu là đồng chí Tổng Bí thư, cũng như trách nhiệm nêu gương của cấp ủy các cấp, nhất là đồng chí bí thư cấp ủy. Công tác chính trị, tư tưởng không đứng độc lập mà phải gắn chặt, liên thông với công tác tổ chức, cán bộ, bảo vệ chính trị nội bộ, kiểm tra, giám sát và dân vận.

Xây dựng "Văn hóa Đảng" và làm chủ không gian mạng

Về nội dung thực hiện, Quy định đòi hỏi toàn Đảng phải giữ vững bản chất cách mạng, đồng thời vận dụng linh hoạt, sáng tạo lý luận vào thực tiễn Việt Nam và thời đại. Một trong những điểm nhấn đặc biệt của Quy định lần này là yêu cầu thiết lập và xây dựng văn hóa Đảng. Việc này thể hiện qua việc thiết lập chuẩn mực đạo đức cách mạng, sự tiên phong, liêm chính, kỷ luật; gắn liền với việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh,. Đảng viên phải bồi dưỡng lòng yêu nước, khơi dậy tinh thần tự chủ chiến lược, tự lực, tự cường và tinh thần phụng sự Tổ quốc.

Trong kỷ nguyên số, Đảng yêu cầu đổi mới mạnh mẽ phương thức công tác tư tưởng. Các cấp ủy phải đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, nâng cao năng lực truyền thông chính trị hiện đại để chủ động nắm bắt, phân tích và dự báo diễn biến tư tưởng, dư luận xã hội. Theo Quy định, "Không gian mạng" và "Dữ liệu số về công tác chính trị, tư tưởng" là những mặt trận mới cần được quản trị bài bản. Đảng viên phải chủ động lan tỏa thông tin tích cực, đấu tranh kiên quyết phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, tin giả, tin xấu độc trên mạng Internet, không để rơi vào thế bị động, bất ngờ.

Trách nhiệm to lớn của cấp ủy Đảng và người đứng đầu

Chương II của Quy định phân định rất rõ trách nhiệm của các cấp ủy Đảng. Về mặt lãnh đạo, tập thể cấp ủy chịu trách nhiệm toàn diện công tác chính trị, tư tưởng trong phạm vi quản lý, khắc phục dứt điểm tình trạng "nói không đi đôi với làm", "hiểu rõ, nắm được nhưng không thực hiện". Người đứng đầu phải chủ động nắm tình hình, tăng cường đối thoại để xử lý kịp thời các vấn đề phát sinh từ thực tiễn.

Trong tổ chức nghiên cứu nghị quyết, cấp ủy phải bảo đảm 100% cán bộ, đảng viên được học tập, quán triệt, áp dụng phương châm "hiểu sâu, hành động đúng, làm đến cùng". Đặc biệt, người đứng đầu phải là tấm gương mẫu mực về bản lĩnh chính trị, trung tâm đoàn kết, nghiêm túc "tự soi, tự sửa", lấy kết quả thực hiện nhiệm vụ chính trị làm thước đo chủ yếu để đánh giá năng lực lãnh đạo. Cấp ủy cũng có nhiệm vụ quản lý chặt chẽ cán bộ, đảng viên khi tham gia mạng xã hội, dự báo xu hướng dư luận để kịp thời chấn chỉnh những biểu hiện suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống.

Công tác chính trị, tư tưởng phải gắn chặt, liên thông với công tác tổ chức, cán bộ, bảo vệ chính trị nội bộ, kiểm tra, giám sát, dân vận và thực tiễn thực hiện nhiệm vụ chính trị; bảo đảm rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ chế tài, có tiêu chí cụ thể để lượng hóa, kiểm tra, giám sát; lấy hiệu quả thực hiện nhiệm vụ và sự hài lòng của Nhân dân làm thước đo cao nhất.

Đảng viên: Tu dưỡng đạo đức, kỷ luật nghiêm minh trong "nghe, nói, viết và hành động"

Đối với mỗi cá nhân, Chương III của Quy định đặt ra những chuẩn mực vô cùng khắt khe về lập trường và bản lĩnh. Mỗi đảng viên phải tuyệt đối trung thành với Đảng, với Tổ quốc và Nhân dân, luôn đặt lợi ích quốc gia, dân tộc lên trên hết. Bản lĩnh chính trị được bộc lộ qua việc không dao động trước khó khăn, vững vàng trước mọi cám dỗ vật chất và quyền lực, không để bị tác động hay lôi kéo.

Trong việc tu dưỡng đạo đức, Quy định yêu cầu đảng viên thực hiện nếp sống khiêm tốn, trong sáng, giản dị, "cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư". Phải kiên quyết đấu tranh chống quan liêu, cửa quyền, tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, đồng thời gần dân, sát cơ sở và chống lại tư tưởng thờ ơ, né tránh, đùn đẩy trách nhiệm.

Điều 11 của Quy định hướng dẫn vô cùng chi tiết về việc "Nghe, nói, viết và hành động theo nghị quyết". Về tiếp nhận thông tin, đảng viên phải chủ động phân tích khách quan, khoa học, không chạy theo dư luận, không né tránh các vấn đề phức tạp, tôn trọng và lắng nghe ý kiến Nhân dân. Về phát ngôn, phải tuyệt đối tuân thủ kỷ luật của Đảng, nói và viết đúng quan điểm, đường lối; không bày tỏ cảm xúc, thái độ trái định hướng, không chia sẻ những thông tin chưa được kiểm chứng. Các bài viết, bài tham luận phải mang tính chiến đấu, tính giáo dục và tính nêu gương, kiên quyết bảo vệ cái đúng, đập tan luận điệu xuyên tạc, tránh xa thái độ "trung tính hóa tư tưởng" hay "tùy cơ ứng biến" vì lợi ích riêng. Về hành động, phải sâu sát, lấy sản phẩm công việc, kết quả cụ thể và mức độ tín nhiệm làm tiêu chí phấn đấu.

Kỷ luật và cơ chế tổ chức thực hiện đồng bộ

Để Quy định đi vào cuộc sống một cách thực chất, Chương IV quy định rõ chế độ khen thưởng và xử lý vi phạm. Việc thực hiện tốt công tác chính trị, tư tưởng là tiêu chí quan trọng hàng đầu trong đánh giá, xếp loại chất lượng tổ chức đảng và đảng viên hằng năm. Công tác kiểm tra, giám sát sẽ được tiến hành thường xuyên, định kỳ hoặc đột xuất khi có dấu hiệu vi phạm để kịp thời phát hiện, chấn chỉnh khuyết điểm. Mọi tổ chức, cá nhân vi phạm sẽ bị xem xét, xử lý nghiêm minh theo quy định của Đảng và pháp luật của Nhà nước. Những cán bộ lãnh đạo buông lỏng quản lý, để xảy ra vi phạm nghiêm trọng kéo dài trong lĩnh vực mình phụ trách sẽ phải chịu trách nhiệm liên đới.

Về khâu tổ chức thực hiện, Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương được giao nhiệm vụ chủ trì, xây dựng bộ tiêu chí đánh giá, định kỳ tham mưu báo cáo Bộ Chính trị, Ban Bí thư. Ủy ban Kiểm tra Trung ương chịu trách nhiệm giám sát, xử lý vi phạm; đồng thời bảo đảm cơ chế bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung. Ban Tổ chức Trung ương sẽ gắn việc đánh giá kết quả thực hiện Quy định này với việc xếp loại tổ chức đảng hằng năm.

Quy định số 19-QĐ/TW có hiệu lực thi hành ngay từ ngày ký,. Với những nội dung sâu sắc, toàn diện và quyết liệt, văn kiện này hứa hẹn sẽ tạo ra một luồng sinh khí mới, rèn giũa đội ngũ đảng viên trong sạch, vững mạnh, tạo nền tảng tinh thần vô giá để toàn Đảng, toàn dân vững bước đưa đất nước phát triển nhanh, bền vững trong kỷ nguyên mới./.