Chiều 7/2, tại Hội nghị nghiên cứu, học tập, quán triệt Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung trình bày chuyên đề "Phát triển đối ngoại trong kỷ nguyên mới, tương xứng với tầm vóc lịch sử, văn hóa và vị thế đất nước". Trong đó, nhấn mạnh Đại hội XIV của Đảng đã đánh dấu bước phát triển mới về tư duy và nhận thức đối với vai trò, sứ mệnh của đối ngoại trong tổng thể đường lối cách mạng của Đảng, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Theo Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung, trong bối cảnh cục diện thế giới và khu vực có nhiều biến động lớn, nhanh chóng, phức tạp, Đại hội XIV đã bổ sung, phát triển tư duy đối ngoại với nhiều nội dung mới, có tính đột phá, nhằm bảo đảm cao nhất lợi ích quốc gia - dân tộc và tạo lập môi trường quốc tế thuận lợi cho phát triển đất nước.

Văn kiện Đại hội XIV tiếp tục khẳng định thực hiện nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, tự cường, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển; đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ đối ngoại. Mục tiêu xuyên suốt là bảo đảm cao nhất lợi ích quốc gia - dân tộc trên cơ sở các nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế và Hiến chương Liên Hợp Quốc; đồng thời, chủ động đóng góp vào hòa bình, hợp tác và phát triển của khu vực và thế giới, khẳng định Việt Nam là bạn, là đối tác tin cậy, thành viên tích cực, có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế.

Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung cho biết, một điểm mới nổi bật trong đường lối đối ngoại Đại hội XIV của Đảng là việc nhấn mạnh yêu cầu "phát triển đối ngoại trong kỷ nguyên mới, tương xứng với tầm vóc lịch sử, văn hóa và vị thế đất nước". Yêu cầu này xuất phát từ thực tiễn đối ngoại thời gian qua đã đạt nhiều thành tựu quan trọng, song dư địa để mở rộng và nâng tầm cục diện đối ngoại của đất nước vẫn còn rất lớn. Đồng thời, những đòi hỏi cấp bách của sự nghiệp phát triển trong kỷ nguyên mới và những thay đổi mang tính thời đại của tình hình thế giới đặt ra yêu cầu đối ngoại Việt Nam phải vươn lên tầm cao mới, chủ động hơn, bản lĩnh hơn và hiệu quả hơn.

Một nội dung mới có ý nghĩa chiến lược khác là việc bổ sung và nhấn mạnh quan điểm "tự chủ chiến lược", "tự cường" trong đường lối đối ngoại. Theo Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung, đây là sự vận dụng sáng tạo tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh và bài học kinh nghiệm của cách mạng Việt Nam, khẳng định sức mạnh bên trong là yếu tố quyết định, trong khi sức mạnh bên ngoài từ đoàn kết, hợp tác quốc tế giữ vai trò quan trọng.

"Quan điểm này vừa thể hiện sự thích ứng chủ động của Việt Nam trước bối cảnh quốc tế phức tạp, vừa là cơ sở để đất nước giữ vững độc lập, tự chủ trong hội nhập quốc tế sâu rộng. Đặc biệt, Văn kiện Đại hội XIV lần đầu tiên khẳng định rõ vai trò, sứ mệnh của đối ngoại và hội nhập quốc tế là "trọng yếu, thường xuyên", ông Lê Hoài Trung nói.

Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung cho biết, cách tiếp cận này nhấn mạnh đối ngoại là công việc có tầm quan trọng hàng đầu, gắn với sự tồn vong, an nguy và thịnh suy của đất nước; là phương thức quan trọng trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, đồng thời, góp phần trực tiếp vào việc thực hiện hai nhiệm vụ chiến lược là xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa trong giai đoạn mới.

Theo đó, đối ngoại trước hết phải góp phần giữ vững môi trường hòa bình, ổn định; chủ động nhận diện, ngăn ngừa và hóa giải nguy cơ xung đột từ sớm, từ xa; bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa; đồng thời, tranh thủ thời cơ, củng cố cục diện đối ngoại thuận lợi, định vị đất nước một cách có lợi nhất trong trật tự thế giới đang hình thành.

Cùng với đó, đối ngoại phải phát huy mạnh mẽ vai trò đi trước, mở đường trong việc tranh thủ tối đa các nguồn lực và điều kiện thuận lợi bên ngoài phục vụ các mục tiêu an ninh và phát triển của đất nước. Ngoại giao phục vụ phát triển, trong đó trọng tâm là ngoại giao kinh tế, ngoại giao công nghệ, cần được đẩy mạnh hơn nữa để mở rộng không gian phát triển, kiến tạo cơ hội mới, góp phần thực hiện các đột phá chiến lược và các chuyển đổi lớn của đất nước trong giai đoạn tới.

Văn kiện Đại hội XIV của Đảng đã đề ra nhiều định hướng và hành động cụ thể. Trước hết là thống nhất nhận thức trong toàn hệ thống chính trị về sứ mệnh, mục tiêu và nhiệm vụ của đối ngoại theo đường lối mới; khẩn trương thể chế hóa, cụ thể hóa các chủ trương, quan điểm đối ngoại của Đại hội XIV thành các quy định, cơ chế, chính sách đồng bộ, khả thi; đồng thời, xây dựng và triển khai chiến lược đối ngoại toàn diện ở tầm cao mới trên cả ba trụ cột: Đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước và đối ngoại nhân dân.

Theo Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung, việc phát triển đối ngoại trong kỷ nguyên mới cũng đòi hỏi phải bố trí nguồn lực tương xứng với thế và lực mới của đất nước; xây dựng nền ngoại giao toàn diện, hiện đại, chuyên nghiệp; chú trọng xây dựng đội ngũ cán bộ đối ngoại "vừa hồng, vừa chuyên", có bản lĩnh chính trị vững vàng, trình độ chuyên môn cao, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới. Đồng thời, tăng cường phối hợp chặt chẽ giữa đối ngoại với quốc phòng, an ninh, kiên định bảo vệ độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ, bảo vệ các lợi ích chính đáng của quốc gia - dân tộc phù hợp với luật pháp quốc tế.

Ông Lê Hoài Trung cũng kiến nghị xây dựng nền ngoại giao toàn diện, hiện đại, chuyên nghiệp trên cả 3 trụ cột đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước, đối ngoại nhân dân. Tăng cường hơn nữa sự phối hợp hiệu quả, đồng bộ giữa các ban, bộ, ngành, tỉnh thành, địa phương, giữa các lực lượng làm công tác đối ngoại như đối ngoại Quốc hội, đối ngoại Quốc phòng, đối ngoại Công an nhân dân, đối ngoại địa phương... và cộng đồng doanh nghiệp, nhân dân cả nước trong triển khai đối ngoại và hội nhập quốc tế.

Đẩy mạnh ngoại giao phục vụ phát triển, trọng tâm là ngoại giao kinh tế, ngoại giao công nghệ, góp phần đưa đất nước phát triển nhanh, bền vững; phục vụ tăng trưởng 2 con số, 4 chuyển đổi lớn (chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, chuyển đổi năng lượng và chuyển đổi mô hình tăng trưởng/phát triển), đặc biệt là các dự án lớn về kết nối hạ tầng, điện hạt nhân, 2 trung tâm tài chính quốc gia, 11 nhóm công nghệ chiến lược.

Bộ trưởng Bộ Ngoại giao cũng nhấn mạnh bố trí nguồn lực phù hợp cho đối ngoại tương xứng với thế và lực mới của đất nước và yêu cầu của nhiệm vụ trong tình hình mới; phấn đấu đến năm 2030, tỷ lệ nguồn lực dành cho đối ngoại tương đương mặt bằng chung của các nước ASEAN dẫn đầu. Cùng đó, xây dựng hạ tầng đối ngoại hiện đại về trụ sở, trang thiết bị; cơ sở dữ liệu an ninh, an toàn theo khung kiến trúc số của ngành ngoại giao.