Theo tìm hiểu của Báo Tri thức và Cuộc sống, Phòng Kinh tế Hạ tầng và Đô thị Phường Phú Lâm (TP HCM) hiện đang trong quá trình đánh giá, xét thầu đối với gói thầu Thi công xây lắp thuộc dự án Sửa chữa, cải tạo Trường Tiểu học Trương Công Định. Với tổng mức đầu tư của toàn dự án được duyệt lên tới 19.000.000.000 đồng từ nguồn ngân sách thành phố hỗ trợ có mục tiêu cho ngân sách Phường, đây được xem là một trong những dự án có ý nghĩa đặc biệt quan trọng nhằm đáp ứng nhu cầu cấp bách về cơ sở vật chất, nâng cao chất lượng giáo dục tại địa phương.
Được tổ chức theo hình thức đấu thầu rộng rãi trong nước qua mạng và phương thức một giai đoạn một túi hồ sơ, biên bản mở thầu của gói thầu này vừa qua đã hé lộ một cuộc bám đuổi quyết liệt. Sự đối lập hoàn toàn trong chiến lược tiếp cận dự án của hai nhà thầu đang đặt cơ quan xét thầu trước một bài toán đa chiều: Lựa chọn ứng viên có bề dày lịch sử tại địa phương hay ưu tiên tối đa hóa hiệu quả kinh tế cho nguồn vốn đầu tư công?
Lợi thế tuyệt đối về giá và cơ hội tiết kiệm gần 1,5 tỷ đồng cho ngân sách
Gói thầu Thi công xây lắp (Mã TBMT: IB2600261101) có giá dự toán được phê duyệt là 16.673.730.066 đồng. Quyết định phê duyệt E-HSMT số 143/QĐ-KTHTĐT được ban hành ngày 03/06/2026 do ông Phạm Nguyễn Trí Hòa, Trưởng phòng Kinh tế Hạ tầng và Đô thị Phường Phú Lâm ký duyệt. Gói thầu áp dụng loại hợp đồng trọn gói với thời gian thực hiện yêu cầu là 90 ngày.
Lúc 15:17 ngày 12/06/2026, Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia ghi nhận hoàn thành việc mở thầu với sự góp mặt của 02 đơn vị. Bức tranh tài chính ngay lập tức cho thấy một khoảng lùi về giá cực kỳ ấn tượng.
Cụ thể, Công ty Cổ phần Đầu tư Xây dựng Gia Thắng (Mã định danh: vn0313449611) đã đưa ra mức giá dự thầu là 15.104.060.525 đồng. Bằng việc chấp nhận hy sinh biên độ lợi nhuận, nếu trúng thầu ở mức giá này, nhà thầu Gia Thắng sẽ giúp ngân sách nhà nước tiết kiệm được 1.569.669.541 đồng, tương đương tỷ lệ tiết kiệm đạt mức rất cao là 9,41%. Trong bối cảnh ngành xây dựng đang đối mặt với nhiều biến động về giá vật liệu, tỷ lệ tiết kiệm vọt lên mức gần 10% là một tín hiệu cực kỳ tích cực, thể hiện nỗ lực cạnh tranh sòng phẳng của khối doanh nghiệp tư nhân. Cả hai nhà thầu đều đề xuất thời gian thực hiện gói thầu là 90 ngày và nộp bảo đảm dự thầu hợp lệ trị giá 245.000.000 đồng với hiệu lực 120 ngày.
Ở chiều ngược lại, đối thủ cạnh tranh trực tiếp là Liên danh Tiểu học Trương Công Định (Mã định danh của thành viên đứng đầu: vn0316240431) lại chọn một chiến lược hoàn toàn khác: Bỏ giá bám cực sát dự toán. Mức giá dự thầu của liên danh này là 16.603.638.679 đồng. Tính toán cơ học cho thấy, nếu liên danh này được xướng tên trúng thầu, số tiền tiết kiệm cho ngân sách nhà nước chỉ vỏn vẹn hơn 70 triệu đồng, tương ứng tỷ lệ tiết kiệm "siêu thấp" ở mức 0,42% trên tổng quy mô gói thầu hơn 16,6 tỷ đồng.
Sự chênh lệch lên tới gần 1,5 tỷ đồng giữa hai hồ sơ dự thầu đã xác lập một trật tự rõ ràng: Công ty Cổ phần Đầu tư Xây dựng Gia Thắng đang chiếm ưu thế tuyệt đối tại bước đánh giá tài chính.
Năng lực hai ứng viên dự thầu
Vì sao một liên danh lại tự tin bỏ giá sát trần trong một cuộc đấu thầu rộng rãi qua mạng? Để giải mã câu hỏi này, cần nhìn sâu vào hồ sơ năng lực và lịch sử hoạt động của thành viên đứng đầu Liên danh Tiểu học Trương Công Định – Công ty TNHH Tư vấn và Đầu tư Xây dựng DHHOME.
Theo dữ liệu trích xuất từ Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, Công ty TNHH Tư vấn và Đầu tư Xây dựng DHHOME (Mã số thuế: 0316240431) được thành lập ngày 18/04/2020. Dù tuổi đời còn khá trẻ và được phân loại là doanh nghiệp nhỏ, đơn vị này lại sở hữu một "bảng vàng" thành tích vô cùng ấn tượng: Tham gia 41 gói thầu, trúng tới 30 gói, trượt 10 gói, 1 gói chưa có kết quả. Tổng giá trị các gói thầu đã trúng (bao gồm liên danh) lên tới 29.210.847.092 đồng. Tuy nhiên, một chỉ số cần đặc biệt phân tích là tỷ lệ trung bình giá trúng thầu so với giá dự toán của DHHOME luôn neo ở mức rất cao, đạt 98,5%. Con số này cho thấy tại phần lớn các dự án mà DHHOME tham gia và trúng thầu, tỷ lệ tiết kiệm mang lại cho ngân sách là rất hạn chế.
Đáng chú ý hơn, ngay trước thời điểm đóng/mở gói thầu Trường Trương Công Định, chỉ tính riêng trong ngày 04/06/2026, DHHOME đã liên tiếp được xướng tên trúng thầu tại 02 gói thầu khác do Phòng Kinh tế Hạ tầng và Đô thị Phường Phú Lâm làm chủ đầu tư. Cụ thể, đó là gói "Thi công xây lắp" (trúng thầu độc lập, trị giá hơn 3,8 tỷ đồng) và gói "Thi công xây lắp và cung cấp, lắp đặt thiết bị" (trúng thầu với vai trò liên danh chính, trị giá hơn 15,6 tỷ đồng).
Trong khi đó, Công ty Cổ phần Đầu tư Xây dựng Gia Thắng là một doanh nghiệp đã hoạt động từ năm 2015, từng tham gia 201 gói thầu và trúng 34 gói. Tỷ lệ trung bình giá trúng thầu so với giá dự toán của nhà thầu này là 88,92%. Tổng giá trị các gói thầu đã trúng (bao gồm liên danh): 1.048.682.734.039 đồng. Trong đó, với vai trò độc lập: 161.139.363.893 đồng, với vai trò liên danh: 887.543.370.146 đồng.
Rõ ràng, việc nhà thầu Gia Thắng chủ động giảm giá sâu gần 1,5 tỷ đồng hoàn toàn nằm trong chiến lược cạnh tranh quyết liệt, dựa trên bề dày kinh nghiệm thi công đã được kiểm chứng trên thị trường.
Hiện tại, tổ chuyên gia đấu thầu đang tiến hành đánh giá chi tiết hồ sơ dự thầu. Dưới lăng kính của Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (sửa đổi bởi Luật 90/2025/QH15) và Nghị định 214/2025/NĐ-CP.
Bình luận về vấn đề này, Luật sư Nguyễn Văn Lập (Đoàn Luật sư TPHCM) phân tích sâu sắc: "Việc đánh giá hồ sơ dự thầu bắt buộc phải tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn đã được ban hành công khai trong E-HSMT. Tổ chuyên gia không được phép tùy tiện áp đặt ý chí chủ quan. Đặc biệt, khoản 3 Điều 44 Luật Đấu thầu (sửa đổi) đã nghiêm cấm hành vi đưa ra các điều kiện nhằm hạn chế sự tham gia của nhà thầu hoặc tạo lợi thế cho một nhà thầu cụ thể. Việc đánh giá năng lực kỹ thuật là để bảo vệ chất lượng công trình, chứ tuyệt đối không được phép biến thành 'công cụ' hay 'rào cản' để loại bỏ các nhà thầu bỏ giá thấp nhằm dọn đường cho nhà thầu quen mặt bỏ giá sát trần. Nếu một CĐT quyết định gạt bỏ cơ hội tiết kiệm 1,5 tỷ đồng cho ngân sách, các cơ quan thanh tra, kiểm toán nhà nước chắc chắn sẽ phải đặt toàn bộ quy trình thiết lập E-HSMT, cũng như từng dòng nhận xét trong biên bản chấm thầu lên bàn kính lúp để rà soát."
Quyết định cuối cùng hiện thuộc về thẩm quyền và trách nhiệm của Phòng Kinh tế Hạ tầng và Đô thị Phường Phú Lâm. Dư luận, cộng đồng doanh nghiệp và giới chuyên môn đang chờ đợi một kết quả xét thầu công tâm, minh bạch, đặt lợi ích tối thượng của Nhà nước và hiệu quả của nguồn vốn đầu tư công lên hàng đầu, đúng với tinh thần thượng tôn pháp luật.
Hiện, gói thầu vẫn đang trong quá trình đánh giá, xét thầu chưa có kết quả cuối cùng.
Báo Tri thức và Cuộc sống sẽ tiếp tục thông tin./.
PHƯƠNG PHÁP ĐÁNH GIÁ HỒ SƠ DỰ THẦU ĐỐI VỚI HÀNG HÓA, XÂY LẮP
Điều 58 Luật Đấu thầu quy định các phương pháp đánh giá hồ sơ dự thầu bao gồm: Phương pháp giá thấp nhất; Phương pháp giá đánh giá; Phương pháp kết hợp giữa kỹ thuật và giá. Phương pháp giá thấp nhất thường áp dụng cho các gói thầu đơn giản, các yêu cầu về kỹ thuật, tài chính được quy định thành các tiêu chuẩn "đạt" hoặc "không đạt". Nhà thầu nào có hồ sơ đáp ứng tất cả các tiêu chuẩn và có mức giá thấp nhất sẽ được xếp hạng thứ nhất.
Phương pháp giá đánh giá (thường dùng cho các gói thầu quy mô lớn) là phương pháp quy đổi các yếu tố về kỹ thuật, chất lượng, tiến độ và giá về cùng một mặt bằng giá để so sánh. Nhà thầu có giá đánh giá thấp nhất là nhà thầu trúng thầu. Cuối cùng, phương pháp kết hợp kỹ thuật và giá áp dụng cho các gói thầu công nghệ cao hoặc có tính chất đặc thù, trong đó điểm tổng hợp được tính theo tỷ trọng (thường kỹ thuật chiếm 70-80%, giá chiếm 20-30%).
Theo Nghị định 214/2025/NĐ-CP, hội đồng đánh giá (Tổ chuyên gia) phải có chứng chỉ hành nghề đấu thầu và phải chịu trách nhiệm cá nhân về kết quả chấm thầu. Với sự hỗ trợ của công nghệ năm 2026, việc chấm thầu qua mạng giúp loại bỏ các sai sót thủ công và đảm bảo tính khách quan. Người dân và các nhà thầu có thể tra cứu biên bản mở thầu công khai để biết giá dự thầu của các đối thủ, từ đó giám sát được sự minh bạch trong khâu chấm thầu của chủ đầu tư.