Tết Nguyên đán là dịp sum họp, đoàn viên, cũng là thời điểm các hoạt động ăn uống, tiệc tùng diễn ra nhiều hơn ngày thường. Tuy nhiên, cùng với không khí rộn ràng đó, nguy cơ ngộ độc thực phẩm trong những ngày Tết cũng gia tăng đáng kể, trở thành mối lo ngại đối với sức khỏe cộng đồng nếu người dân chủ quan trong khâu lựa chọn, chế biến và bảo quản thực phẩm.
Vì sao nguy cơ ngộ độc thực phẩm tăng cao dịp Tết?
Khác với sinh hoạt thường ngày, trong dịp Tết, thực phẩm thường được chuẩn bị với số lượng lớn và sử dụng kéo dài trong nhiều ngày. Các món ăn truyền thống như bánh chưng, bánh tét, giò chả, thịt kho, thịt đông, dưa hành, nem chua… nếu không được bảo quản đúng cách rất dễ bị nhiễm vi sinh vật gây hại.
Bên cạnh đó, nhu cầu mua sắm tăng cao khiến thị trường xuất hiện không ít thực phẩm kém chất lượng, không rõ nguồn gốc xuất xứ. Việc tích trữ thực phẩm trong điều kiện thời tiết ẩm, nóng hoặc mất điện, tủ lạnh quá tải cũng là nguyên nhân làm giảm chất lượng thực phẩm.
Ngoài ra, thói quen ăn uống thất thường, ăn quá no, sử dụng nhiều rượu bia trong những ngày Tết khiến hệ tiêu hóa bị quá tải, làm cơ thể dễ phản ứng tiêu cực khi ăn phải thực phẩm không đảm bảo an toàn.
Những loại thực phẩm cần đặc biệt cảnh giác
Theo các chuyên gia y tế, một số nhóm thực phẩm tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc cao trong dịp Tết gồm:
Thực phẩm chế biến sẵn, để lâu ngày như giò, chả, thịt kho, đồ nguội.
Đồ muối, lên men như dưa hành, cà muối nếu chưa đủ độ chua hoặc có dấu hiệu nhớt, mốc.
Thực phẩm sống, tái, nấu chưa chín kỹ.
Rượu bia, nước giải khát không rõ nguồn gốc, đặc biệt là rượu tự nấu, rượu ngâm thủ công không đảm bảo an toàn.
Việc sử dụng những thực phẩm này nếu không kiểm soát chặt chẽ có thể dẫn đến các vụ ngộ độc tập thể, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, thậm chí tính mạng người sử dụng.
Dấu hiệu ngộ độc thực phẩm không nên xem nhẹ
Ngộ độc thực phẩm có thể xuất hiện sớm hoặc muộn sau khi ăn, với các biểu hiện phổ biến như đau bụng, buồn nôn, nôn mửa, tiêu chảy, sốt, chóng mặt, mệt mỏi. Trường hợp nặng có thể dẫn đến mất nước, rối loạn điện giải, tụt huyết áp, nguy hiểm hơn là suy đa tạng nếu không được cấp cứu kịp thời.
Khi có dấu hiệu nghi ngờ ngộ độc thực phẩm, người dân cần ngừng ngay việc sử dụng thực phẩm nghi gây ngộ độc, đồng thời nhanh chóng đưa người bệnh đến cơ sở y tế gần nhất để được theo dõi và điều trị đúng cách.
Chủ động phòng ngừa để Tết an toàn, trọn vẹn
Để phòng tránh ngộ độc thực phẩm trong những ngày Tết, mỗi gia đình cần nâng cao ý thức trong việc bảo vệ sức khỏe cho bản thân và người thân. Thực phẩm nên được lựa chọn tại những cơ sở uy tín, có nguồn gốc rõ ràng; chế biến hợp vệ sinh, ăn chín uống sôi; bảo quản đúng nhiệt độ và sử dụng trong thời gian phù hợp.
Đồng thời, cần hạn chế rượu bia, ăn uống điều độ, không vì vui Tết mà chủ quan với sức khỏe. Một cái Tết chỉ thực sự ý nghĩa khi niềm vui đi kèm với sự an toàn.