Hội thảo khoa học “Mô hình tăng trưởng mới cho Đắk Lắk sau hợp nhất: Tái cơ cấu kinh tế và bứt phá bằng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số” do Sở Khoa học & Công nghệ Đắk Lắk tổ chức ngày 6/10, đã gợi mở những vấn đề lớn về con đường phát triển của tỉnh giai đoạn 2026–2030. Liên hiệp Hội tỉnh Đắk Lắk với trách nhiệm kết nối đội ngũ trí thức, góp sức nhận diện điểm nghẽn, để tư vấn, phản biện và chuyển hóa trí tuệ thành những giải pháp phát triển thiết thực.

Từ những bài toán đặt ra tại hội thảo

Sau hợp nhất, Đắk Lắk đang đứng trước một không gian phát triển mới với quy mô lớn hơn, nguồn lực đa dạng hơn và sự hội tụ của nhiều lợi thế về nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ, du lịch, kinh tế biển, khoa học – công nghệ và nguồn nhân lực. Nhưng cùng với cơ hội là những yêu cầu mới về tái cơ cấu kinh tế, nâng cao năng suất, gia tăng giá trị sản phẩm và tìm kiếm những động lực tăng trưởng mới.

Một trong những vấn đề nổi lên là khoảng cách giữa tiềm năng và giá trị tạo ra trong thực tế. Nông nghiệp có sản lượng lớn nhưng giá trị gia tăng của nhiều sản phẩm chưa tương xứng; các lợi thế về tự nhiên, văn hóa chưa được khai thác đầy đủ để tạo ra những sản phẩm, dịch vụ có sức cạnh tranh cao; hạ tầng chiến lược, logistics, kho lạnh và các điều kiện hỗ trợ sản xuất vẫn là những vấn đề cần được quan tâm.

Trong khi đó, chuyển đổi số đang mở ra một không gian phát triển mới. Nếu chính quyền số và xã hội số tạo nền tảng, thì kinh tế số cần được thúc đẩy mạnh hơn để trực tiếp tạo ra giá trị, tối ưu chi phí, mở rộng thị trường và nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh. Cùng với đó, đổi mới sáng tạo phải trở thành động lực giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, người dân tiếp cận tốt hơn với các phương thức sản xuất mới và các ngành kinh tế từng bước chuyển từ tăng trưởng dựa vào khai thác nguồn lực sang tăng trưởng dựa nhiều hơn vào năng suất, chất lượng và hàm lượng tri thức.

Những vấn đề ấy cho thấy mô hình tăng trưởng mới không thể chỉ dựa vào việc khai thác thêm các nguồn lực sẵn có. Quan trọng hơn là phải nâng cao chất lượng nguồn lực, trong đó khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phải trở thành những động lực trực tiếp của tăng trưởng.

Từ góc nhìn đó, đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ có một vị trí đặc biệt. Bởi phía sau mỗi quyết sách phát triển hiệu quả cần có cơ sở khoa học; phía sau mỗi bước tiến về công nghệ cần có đội ngũ làm chủ tri thức; và phía sau mỗi sáng kiến được ứng dụng thành công là sự kết nối giữa nghiên cứu với nhu cầu thực tiễn.

Là tổ chức của đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ, Liên hiệp Hội Đắk Lắk có điều kiện tập hợp các nhà khoa học, chuyên gia, kỹ sư, cán bộ kỹ thuật và những người có kinh nghiệm thực tiễn ở nhiều lĩnh vực. Sau hợp nhất, nguồn lực này càng cần được kết nối để cùng tham gia giải quyết những vấn đề có tính liên ngành, liên vùng và dài hạn của tỉnh.

Những “nút thắt” được nhận diện tại Hội thảo cũng chính là những câu hỏi mà trí thức cần góp sức tìm lời giải. Đó không chỉ là câu chuyện nghiên cứu một đề tài hay triển khai một công nghệ, mà là làm thế nào để tri thức khoa học thực sự đi vào sản xuất, kinh doanh, quản lý và đời sống; từ đó góp phần biến tiềm năng của không gian phát triển mới thành những giá trị mới cho Đắk Lắk.

Kết nối nguồn lực trí tuệ với thực tiễn phát triển

Trao đổi sau khi tham dự Hội thảo,với Th.S Lê Văn Dần, Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Đắk Lắk, cho rằng những vấn đề được đặt ra cho thấy yêu cầu phát triển của tỉnh trong giai đoạn mới rất lớn. Trong đó, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số cần thực sự trở thành động lực của tăng trưởng.

Theo ông Lê Văn Dần, sau hợp nhất, Đắk Lắk có thêm không gian và dư địa phát triển, nhưng cũng đứng trước nhiều bài toán mới, đòi hỏi cách tiếp cận khoa học, liên ngành và sát thực tiễn hơn. Đây là cơ hội để Liên hiệp Hội phát huy vai trò tập hợp đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ, chủ động kết nối chuyên gia, nhà khoa học với những vấn đề đang đặt ra trong thực tiễn của tỉnh.

Từ góc nhìn đó, Liên hiệp Hội tỉnh Đắk Lắk cần làm tốt hơn vai trò cầu nối giữa đội ngũ trí thức với cấp ủy, chính quyền, doanh nghiệp và người dân; chắt lọc ý kiến, sáng kiến, kết quả nghiên cứu để tham gia tư vấn, phản biện, đề xuất những giải pháp thiết thực. Qua đó, trí tuệ của đội ngũ trí thức không chỉ dừng lại ở diễn đàn khoa học mà được chuyển hóa thành những đóng góp cụ thể, góp phần tháo gỡ điểm nghẽn và tạo thêm động lực phát triển.

Đây cũng là yêu cầu đặt ra đối với hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội của Liên hiệp Hội tỉnh Đắk Lắk. Các quy hoạch, chương trình, đề án, dự án lớn của tỉnh cần sự tham gia của chuyên gia thuộc nhiều lĩnh vực, qua đó có thêm những góc nhìn khoa học, góp phần nhận diện sớm những hạn chế, rủi ro và hoàn thiện giải pháp phù hợp thực tiễn.

Cùng với đó, Liên hiệp Hội tỉnh Đắk Lắk cần tăng cường kết nối giữa nghiên cứu và ứng dụng, giữa các hội thành viên với trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và đội ngũ chuyên gia trong, ngoài tỉnh. Trọng tâm là hướng nguồn lực trí tuệ vào những bài toán cụ thể như nâng cao giá trị nông sản, công nghệ chế biến, bảo quản, logistics, du lịch, kinh tế biển, năng lượng, môi trường và sinh kế bền vững.

Đặc biệt, chuyển đổi số mở rộng không gian kết nối trí thức, giúp tỉnh có thể huy động nguồn lực chuyên gia ở nhiều nơi cùng tham gia giải quyết những vấn đề phát triển của địa phương. Quan trọng hơn, Liên hiệp Hội tỉnh Đắk Lắk cần từng bước tạo cơ chế đặt hàng trí thức bằng những bài toán cụ thể của thực tiễn, để kết quả nghiên cứu có địa chỉ ứng dụng và khả năng lan tỏa.

Từ Hội thảo khoa học, yêu cầu đặt ra đối với Liên hiệp Hội tỉnh Đắk Lắk trong nhiệm kỳ mới càng rõ hơn: chủ động đưa nguồn lực trí tuệ vào dòng chảy phát triển của tỉnh, đồng hành cùng cấp ủy, chính quyền, doanh nghiệp và người dân trong quá trình kiến tạo mô hình tăng trưởng mới.

Với trách nhiệm là tổ chức của đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ, Liên hiệp Hội có thể góp sức bằng cách lấy trí tuệ để nhận diện điểm nghẽn, lấy khoa học để tìm lời giải, lấy kết nối để đưa giải pháp vào thực tiễn và lấy đổi mới sáng tạo làm động lực cho tăng trưởng.

Đó không chỉ là trách nhiệm, mà còn là cơ hội để Liên hiệp Hội tỉnh khẳng định rõ hơn vai trò đồng hành cùng tỉnh xây dựng một Đắk Lắk phát triển năng động, bền vững, dựa ngày càng nhiều hơn vào tri thức, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo./.