Sự kiện đánh dấu 15 năm VUSTA đóng vai trò là cầu nối chiến lược, gắn kết cộng đồng cùng hệ thống y tế công của Việt Nam trong công tác phòng, chống dịch bệnh.
Tham dự và chỉ đạo hội nghị có GS.TS Trương Xuân Lam, Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA), đại diện lãnh đạo các ban chuyên môn của VUSTA, lãnh đạo Ban Quản lý dự án VUSTA, cùng đại diện lãnh đạo và cán bộ chủ chốt từ 3 đơn vị nhà thầu thực hiện dự án gồm: Trung tâm Nâng cao Chất lượng Cuộc sống (LIFE), Trung tâm Hỗ trợ Sáng kiến Phát triển Cộng đồng (SCDI) và Viện Nghiên cứu phát triển xã hội (ISMS).
GS.TS Trương Xuân Lam, Phó Chủ tịch VUSTA phát biểu khai mạc
Khẳng định vai trò kết nối của VUSTA trong quá trình 15 năm thực hiện dự án
Phát biểu khai mạc, GS.TS Trương Xuân Lam nhấn mạnh ý nghĩa nhân văn và vai trò chiến lược của dự án trong suốt 15 năm qua. Thông qua việc huy động sự tham gia của các tổ chức xã hội và cộng đồng, dự án đã góp phần mở rộng khả năng tiếp cận các dịch vụ dự phòng, xét nghiệm, chăm sóc và điều trị HIV/AIDS, qua đó bảo vệ sức khỏe cộng đồng và đóng góp vào mục tiêu chấm dứt dịch bệnh AIDS tại Việt Nam vào năm 2030.
Giai đoạn 2011 đến 2015, VUSTA tham gia dự án với vai trò đơn vị nhận viện trợ phụ (SR). Từ năm 2015 đến nay, VUSTA đảm nhiệm vai trò đơn vị nhận viện trợ chính (PR), thực hiện quản lý, điều phối và giám sát hoạt động của mạng lưới các tổ chức cộng đồng (CBO). Qua các giai đoạn phát triển, VUSTA từng bước phát huy vai trò cầu nối giữa các tổ chức cộng đồng với hệ thống y tế công, thúc đẩy sự tham gia của các nhóm cộng đồng trong triển khai các hoạt động phòng, chống HIV/AIDS.
Phát huy mạng lưới cộng đồng, mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ
Theo báo cáo tại cuộc họp, giai đoạn 2024-2026, dự án được triển khai tại 14 tỉnh, thành phố theo địa giới hành chính sau sáp nhập, với sự tham gia của 68 tổ chức cộng đồng và 679 tiếp cận viên đồng đẳng. Hoạt động của mạng lưới được tổ chức thông qua ba đơn vị triển khai là Trung tâm LIFE, Trung tâm SCDI và Viện ISMS, phụ trách các địa bàn theo phân vùng của dự án.
Mỗi đơn vị phát huy thế mạnh và kinh nghiệm chuyên môn trong tiếp cận, hỗ trợ các nhóm có nguy cơ cao và nhóm dễ bị tổn thương, góp phần đưa các dịch vụ phòng, chống HIV/AIDS đến gần hơn với cộng đồng. Đặc biệt, giai đoạn 2024-2026, việc áp dụng mô hình chi trả theo hiệu suất đối với các tổ chức cộng đồng đã góp phần nâng cao trách nhiệm, chất lượng và hiệu quả triển khai hoạt động, đồng thời thúc đẩy các tổ chức cộng đồng nâng cao năng lực quản lý, thực hiện và giám sát dịch vụ.
Thông qua sự phối hợp giữa Ban Quản lý Dự án VUSTA, ba đơn vị triển khai và mạng lưới CBO, các hoạt động can thiệp được duy trì tương đối đồng bộ, tạo sự kết nối giữa dịch vụ dự phòng tại cộng đồng với hệ thống y tế, góp phần thực hiện các mục tiêu 95-95-95 và định hướng chấm dứt dịch bệnh AIDS vào năm 2030.
Đánh giá giai đoạn 2024-2026 và định hướng chuyển tiếp bền vững
Giai đoạn 2024-2026, dự án tiếp tục được triển khai hiệu quả thông qua sự phối hợp chặt chẽ giữa Ban QLDA VUSTA với 3 đơn vị triển khai là: LIFE, SCDI và ISMS tại 14 tỉnh/thành phố theo địa giới sau sáp nhập. Mô hình chi trả theo hiệu suất áp dụng cho các CBO trong giai đoạn này đã góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ, bám sát các mục tiêu 95-95-95 và chiến lược chấm dứt AIDS vào năm 2030.
Sự điều phối nhịp nhàng giữa Ban QLDA VUSTA và 3 đơn vị nhà thầu (LIFE, SCDI, ISMS) cùng hệ thống cộng đồng đã tạo nên một chuỗi cung ứng dịch vụ y tế – cộng đồng liên vững chắc, đóng góp thiết thực vào mục tiêu 95-95-95 và chiến lược chấm dứt dịch bệnh AIDS tại Việt Nam vào năm 2030.
Tổng ngân sách được duyệt của Dự án trong 15 năm là 906,3 tỷ đồng, tổng số đã giải ngân đạt 800,8 tỷ đồng. Riêng giai đoạn 2024–2026, dự kiến giải ngân đến hết ngày 31/12/2026 đạt khoảng 120 tỷ đồng (tương đương 87%).
Với kết quả triển khai, Dự án đã duy trì mức độ tín nhiệm cao và cải thiện qua các năm; trong đó giai đoạn 2024-2026 ghi nhận kết quả xếp hạng năm 2024 đạt mức C, năm 2025 đạt mức A và năm 2026 đạt mức dự kiến A.
Bên cạnh việc đánh giá những kết quả hoạt đông chuyên môn, hội nghị cũng dành thời gian thảo luận về kế hoạch thực hiện các công việc đóng dự án khi VUSTA kết thúc vai trò đơn vị nhận viện trợ chính vào ngày 31/12/2026, trong đó có các nội dung kiểm kê tài sản, thanh quyết toán tài chính, hoàn thuế VAT và hoàn thiện báo cáo hoạt động theo quy định; định hướng duy trì và phát triển bền vững mạng lưới các tổ chức cộng đồng sau khi dự án kết thúc. Cần nghiên cứu phương án bàn giao chương trình nhằm bảo đảm duy trì mạng lưới, hạn chế tối đa sự gián đoạn các dịch vụ dự phòng, xét nghiệm và điều trị HIV/AIDS trong giai đoạn chuyển tiếp 2027-2029.
Đây là sự kiện có ý nghĩa rất quan trọng trong việc tổng kết chặng đường 15 năm VUSTA tham gia triển khai Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS, đồng thời ghi nhận những đóng góp của các đơn vị triển khai, tổ chức cộng đồng và đội ngũ cán bộ, tiếp cận viên đồng đẳng. Những kết quả và kinh nghiệm được tích lũy trong quá trình thực hiện dự án là nền tảng quan trọng để các bên tiếp tục kế thừa và phát triển trong chặng đường tiếp theo góp phần thực hiện Chiến lược chấm dứt dịch bệnh AIDS tại Việt Nam vào năm 2030.
Bà Nguyễn Thị Thanh Huyền, Phó Trưởng Ban Khoa học và Hợp tác quốc tế VUSTA phát biểu
Bà Bùi Kim Tuyến, Trưởng Ban Tư vấn, phản biện VUSTA phát biểu