Tết Thanh minh Thanh minh 2026 rơi vào Chủ nhật ngày 5 tháng 4 Âm lịch tức ngày 18 tháng 2 Âm lịch - "tiết tháng 2" chứ không phải "tiết tháng 3" như mọi năm.
Theo phong tục, Tết Thanh minh là thời điểm để đi viếng mộ, tỏ lòng kính trọng tổ tiên. Việc thờ cúng tổ tiên không bao giờ là để phô trương trước mặt người khác, mà là sự bày tỏ lòng biết ơn và tưởng nhớ chân thành.
Tuy nhiên, người xưa cho rằng, khi đi viếng mộ vào Tết Thanh minh cũng cần kiêng kỵ một số điều để tránh bị người già quở trách, đồng thời mang tránh mang lại điềm xấu cho gia đình, ảnh hưởng vận may cả năm.
1. Người xưa dặn: Viếng mộ Tết Thanh minh "trước 3 ngày, sau 4 ngày"
Người xưa cho rằng, viếng mộ trong Tiết Thanh minh có thể trước 3 ngày hoặc sau 4 ngày (trước ngày 5/4 3 ngày hoặc sau ngày 5/4 4 ngày). Nhưng thời điểm viếng mộ tốt nhất trong Tết thanh minh vẫn là vào chính ngày Thanh minh 5/4 hoặc trước đó 1 ngày.
Về thời gian viếng mộ, tốt nhất là từ 9 giờ sáng đến 3 giờ chiều. Đây là thời điểm năng lượng Dương mạnh nhất, nên đây là thời gian thích hợp nhất để viếng mộ, tưởng nhớ tổ tiên. Nên tránh viếng mộ vào buổi tối hoặc ban đêm, vì năng lượng Âm quá nặng và không có lợi cho người sống.
Nhiều người chọn đến viếng thăm một tuần sau Tết Thanh Minh để tránh "giờ cao điểm", điều này bị người xưa coi là "thiếu tôn trọng".
Hãy nhớ: đến sớm ba ngày tốt hơn là đến muộn một ngày. Chỉ có với tấm lòng chân thành, tổ tiên của bạn mới cảm nhận được sự thành tâm của bạn.
2. Người xưa dặn: Viếng mộ Tết Thanh minh không mặc màu đỏ và tím
Người xưa cho rằng, viếng mộ Tết Thanh minh là một dịp trang trọng, và trang phục phải thể hiện sự tôn kính. Màu đen, trắng, xám và xanh đậm đều được chấp nhận, nhưng màu đỏ tươi, tím và quần áo lòe loẹt đều bị nghiêm cấm.
Phụ nữ cũng nên tránh trang điểm đậm, còn nam giới không nên đi dép lê hoặc mặc quần short.
Điều quan trọng cần lưu ý là bạn không nên mang giày mới mua để quét dọn các ngôi mộ. Người xưa có câu: "Giày mới không nên giẫm lên mộ cũ", vì điều đó mang điềm xấu. Nếu nhất thiết phải mang giày mới, tốt nhất nên bôi một ít đất cũ lên đế giày để thể hiện rằng bạn đang "kết nối với đất mẹ".
Nhiều người trẻ cho rằng điều này là "mê tín dị đoan". Nhưng hãy xem xét vấn đề này từ một góc độ khác: việc đứng trước mộ mặc quần áo màu sắc sặc sỡ có phải là dấu hiệu thể hiện sự tôn trọng đối với tổ tiên hay không?
3. Người xưa dặn: Viếng mộ Tết Thanh minh tránh chụp ảnh
Ngày nay, ai cũng có điện thoại di động và mọi người muốn chụp ảnh rồi đăng lên mạng xã hội bất cứ khi nào họ đến. Nhưng trong dịp Tết Thanh Minh, việc chụp ảnh "tự sướng" hoặc chụp ảnh nhóm trước mộ là điều kiêng kỵ, càng tránh chụp bia mộ rồi đưa lên mạng xã hội.
Theo người già, nghĩa trang là nơi an nghỉ của các linh hồn, và việc chụp ảnh có thể dễ dàng "làm phiền" họ; Thứ hai, đăng tải hình ảnh mộ tổ tiên lên mạng tương đương với việc xâm phạm quyền riêng tư của họ và là hành động thiếu tôn trọng;
Thứ ba, xét từ góc độ tâm lý, việc biến một dịp buồn thành trò giải trí làm giảm đi ý nghĩa của việc thờ cúng tổ tiên.
4. Người xưa dặn: Đừng đốt vàng mã bừa bãi
Theo người xưa, việc đốt vàng mã không chỉ đơn thuần là ném vào lửa; mà còn phải tuân theo một trình tự nhất định. Trình tự đúng là: đầu tiên thắp hương và nến, sau đó bày biện lễ vật, rồi đốt vàng mã và cuối cùng là cúi lạy tỏ lòng tôn kính.
Khi đốt vàng mã, hãy nhẹ nhàng khuấy bằng que để đảm bảo đồ vàng mã, tiền giấy cháy hết hoàn toàn; đừng chỉ vứt vào lửa là xong. Tro tàn nên được gió thổi bay; không được dập tắt bằng nước.
Quan trọng hơn, bạn phải đốt hết tiền giấy trước khi rời đi; không được bỏ dở giữa chừng, nếu không tổ tiên của bạn sẽ không "nhận" được nó.
Ngoài ra, không được nói chuyện trong khi đốt tiền giấy, đặc biệt là không được gọi tên người còn sống. Theo người xưa, việc gọi tên vào lúc này có thể dễ dàng thu hút ma quỷ đi theo.
5. Người xưa dặn: Phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ, người yếu bệnh không viếng mộ Tết Thanh minh
Theo người xưa, phụ nữ mang thai, trẻ em dưới ba tuổi và những người yếu ớt hoặc ốm đau nên tránh đến thăm nghĩa trang. Nghĩa trang được cho là có năng lượng âm nặng nề và đường mòn trên núi thì gồ ghề, điều này có thể gây gánh nặng về thể chất và căng thẳng tinh thần cho những người này.
Nếu bắt buộc phải đến, nên ở lại nghĩa trang trong thời gian ngắn và tránh nán lại quá lâu.
Đây không phải là phân biệt đối xử, mà là bảo vệ. Điều mà tổ tiên chúng ta mong muốn nhất là con cháu được sống êm ấm và an toàn, chứ không phải bị ép buộc phải "thực hiện bổn phận hiếu thảo".
Tóm lại, viếng mộ Tết Thanh minh có những điều cần phải kiêng kỵ. Chúng ta tuân thủ những điều kiêng kỵ này không phải vì mê tín hay sợ "xui xẻo", mà để nhắc nhở bản thân rằng tôn trọng truyền thống là tôn trọng sự sống; tôn trọng tổ tiên là tôn trọng chính mình.
* Thông tin trong bài mang tính tham khảo, chiêm nghiệm.