Một người sếp có EQ cao có thể khiến công việc của bạn trở nên dễ chịu và nhiều động lực hơn. Ngược lại, làm việc dưới trướng một lãnh đạo thiếu sự thấu cảm có thể khiến ngay cả những nhân viên “cứng cáp” nhất cũng nghĩ đến chuyện nghỉ việc.

EQ là một năng lực cốt lõi, không chỉ trong môi trường công sở mà còn trong cuộc sống nói chung. Đó là khả năng nhận diện và thấu hiểu cảm xúc, kiểm soát hành vi, ứng xử phù hợp trong các bối cảnh xã hội khác nhau và biết đồng cảm với người xung quanh. Kỹ năng này giúp con người xây dựng mối quan hệ bền vững hơn, đồng thời nâng cao sự tự tin và lòng tự trọng.

Trong vai trò lãnh đạo, EQ lại càng quan trọng. Bởi sếp chính là người định hình bầu không khí làm việc, văn hóa giao tiếp và mức độ gắn kết của cả tập thể. Theo Daniel Goleman - nhà tâm lý học được đào tạo tại Harvard, việc EQ thấp ở cấp quản lý có thể gây tổn hại nghiêm trọng đến tinh thần, động lực và sự phát triển của nhân viên.

Cụ thể, ông cho rằng những nhà lãnh đạo hiệu quả và có EQ cao luôn tránh xa 3 thói quen độc hại dưới đây. Ngược lại, sếp EQ thấp lại thường làm 3 điều này:

1. Khiển trách nhân viên trước mặt người khác

Hãy tưởng tượng bạn mắc lỗi trong một buổi thuyết trình quan trọng. Thay vì hẹn bạn trao đổi riêng để góp ý, sếp lại chọn cách mắng mỏ công khai, thậm chí cố tình “làm gương” bạn trước tập thể.

Theo Goleman, những hành vi như “nổi giận, xả cảm xúc tiêu cực”, quát mắng hoặc hạ thấp nhân viên trước đám đông là dấu hiệu điển hình của EQ thấp. “Các nghiên cứu cho thấy điều này khiến nhân viên bị cô lập, tổn thương và dần sinh ra ác cảm với người sếp đó”, ông nói.

Thực tế, 48% chuyên gia nhân sự cho biết tổ chức của họ từng gặp phải các hình thức “bạo lực nơi làm việc” trong năm 2019, bao gồm quấy rối bằng lời nói, la hét và đe dọa, theo khảo sát của Society for Human Resource Management.

2. Hoàn hảo cực đoan

Thúc đẩy nhân viên cải thiện năng lực là trách nhiệm của người quản lý. Tuy nhiên, khi sự soi xét trở thành liên tục, khắt khe và thiếu hoàn toàn phản hồi tích cực, đó là dấu hiệu cảnh báo.

Theo Goleman, những lãnh đạo chỉ nhìn thấy “điều sai” ở người khác mà không bao giờ ghi nhận “điều đúng” sẽ làm suy giảm tinh thần của cả đội ngũ. Đáng nói, họ thường áp dụng tiêu chuẩn khắc nghiệt ấy với chính bản thân mình.

Cựu CEO IBM, bà Ginni Rometty, từng chia sẻ rằng mình được nhân viên đặt biệt danh là “Red Pen” vì thói quen liên tục sửa lỗi, chỉnh sửa và đánh dấu bản thảo của cấp dưới.

Tại một hội nghị kinh doanh ở New York, bà thừa nhận một lời góp ý thẳng thắn từ đồng nghiệp đã khiến bà “tỉnh ngộ”: “Có người nói với tôi rằng: ‘Mọi người thậm chí không còn muốn cố gắng nữa, vì dù sao bà cũng sẽ sửa hết. Không bao giờ là đủ tốt’. Điều đó thực sự làm tê liệt tinh thần của họ… Tôi đã vô tình tước đi quyền chủ động của nhân viên, dù đó chưa bao giờ là chủ ý của mình”.

Nếu muốn tạo ra thay đổi, nhân viên có thể bắt đầu bằng cách giúp người sếp theo chủ nghĩa hoàn hảo nhận ra rằng chính họ đang góp phần tạo ra môi trường tiêu cực, cho cả tập thể lẫn cho bản thân.

Theo chuyên gia sức khỏe tinh thần Morra Aarons-Mele, những lãnh đạo kiểu này rất dễ rơi vào kiệt sức hoặc mắc kẹt trong vòng xoáy trì hoãn và căng thẳng kéo dài.

3. Tranh cãi không cần thiết

Bất đồng quan điểm trong công việc là điều khó tránh. Tuy nhiên, khi các cuộc trao đổi chuyên môn liên tục bị đẩy thành tranh cãi, đặc biệt là từ phía lãnh đạo, đó là biểu hiện rõ ràng của EQ thấp.

Những người sếp “luôn tranh cãi và hiếm khi đồng thuận” khiến nhân viên cảm thấy ý kiến của mình không được tôn trọng, hoặc tệ hơn, cảm thấy bản thân không đủ năng lực để làm việc.

“Khi các tranh cãi xảy ra liên tục, tập thể sẽ dần suy yếu”, Goleman nhấn mạnh. “Một nhà lãnh đạo tốt nên là người giúp giải quyết mâu thuẫn, chứ không phải thổi bùng chúng”.

Ngược lại, các chuyên gia có EQ cao thường biết công nhận cảm xúc và trải nghiệm của người khác, đồng thời sẵn sàng điều chỉnh góc nhìn của chính mình.

Theo nhà tâm lý học Cortney Warren, EQ gắn liền với khả năng học hỏi và thay đổi theo thời gian. “EQ cao đồng nghĩa với việc bạn có thể phát triển khi học hỏi từ trải nghiệm. Người EQ thấp thường cứng nhắc, dễ chống đối sự thay đổi. Có chính kiến là cần thiết, nhưng cởi mở với những khả năng mới cũng quan trọng không kém”.