Với khả năng tạo ra đủ loại video kỳ lạ của trí tuệ nhân tạo hiện nay, không khó hiểu tại sao hầu hết mọi người lại cho rằng đoạn video về một con cá vàng bơi lội không đầu là giả. Nhưng dù nghe có vẻ điên rồ, đoạn video đó không chỉ có thật mà còn được khoa học và giải phẫu học chứng minh, thông tin trên Odditycentral.

Cuối tháng 1, một người nuôi cá vàng ở Trung Quốc đã đăng tải một video về con cá của mình đang bơi trong bể với một lỗ lớn ở vị trí đáng lẽ là đầu. Người này cho biết con cá đã ở trong tình trạng khủng khiếp đó nhiều ngày nhưng vẫn tiếp tục bơi lội không hề hấn gì, mặc dù đã mất mắt, miệng và một phần não.

Khi được hỏi về nguyên nhân khiến con cá vàng rơi vào tình trạng đó, người chủ cho biết mô trên đầu nó đã bị hoại tử, rất có thể là do nhiễm trùng hoặc chất lượng nước kém. Khi các mảnh mô bắt đầu chết đi, những con cá khác bắt đầu mổ vào con cá bị bệnh, làm lộ thêm mô và khiến nó chết, tạo thành một vòng luẩn quẩn cuối cùng khiến con vật tội nghiệp bị mất đầu.

Vậy làm thế nào mà con cá vàng có thể sống sót khi mất gần hết phần đầu, chứ đừng nói đến việc tiếp tục bơi trong bể? Chà, rõ ràng là điều đó liên quan rất nhiều đến cấu trúc giải phẫu của loài cá này. Không giống như con người và hầu hết các loài động vật có vú khác, có bộ não tập trung thành một khối, bộ não của cá vàng có cấu trúc tuyến tính hơn, kéo dài từ đầu xuống tận thân.

Phần trước của não cá đảm nhiệm các chức năng cấp cao hơn như khứu giác, trí nhớ và xử lý hình ảnh, trong khi thân não, phần quan trọng nhất để duy trì sự sống, nằm trong cơ thể, gần chỗ nối với tủy sống. Chừng nào thân não còn nguyên vẹn, cá có thể tiếp tục thở bằng mang và duy trì tuần hoàn máu.

Ảnh: Research Gate

Sống sót là một chuyện, nhưng con cá trong video vẫn bơi bình thường và dường như tránh va chạm với thành bể cá. Rõ ràng, bơi lội không cần sự điều khiển liên tục từ não bộ; thay vào đó, nó được tạo ra bởi các mạng lưới thần kinh tự động trong tủy sống, vì vậy khả năng này không bị ảnh hưởng bởi việc mất đầu.

Cá cũng có một mạng lưới các cảm biến áp suất dọc theo hai bên cơ thể, hoạt động như một hệ thống định vị bằng sóng siêu âm sinh học, cho phép chúng tránh chướng ngại vật trên đường đi ngay cả khi không có mắt.

Theo lời chủ nhân, con cá bị mất đầu đã sống sót khoảng hai tuần trước khi chết vì những vết thương khủng khiếp, mặc dù trên thực tế, nó chết vì suy tạng do nước ngọt trong bể gây ra. Cá nước ngọt liên tục phải chịu áp suất thẩm thấu vì nồng độ muối bên trong cơ thể chúng cao hơn so với nước trong môi trường sống. Thông thường, da và vảy giúp hạn chế nước xâm nhập, trong khi thận của chúng loại bỏ lượng nước dư thừa. Tuy nhiên, với vết thương lớn trên đầu, nước ngọt liên tục tràn vào máu, làm loãng dịch cơ thể và phá vỡ cân bằng điện giải. Cuối cùng, con cá chết vì mất cân bằng điện giải nghiêm trọng.

Các hãng tin Trung Quốc đưa tin về câu chuyện kỳ ​​lạ này mô tả nó như một minh chứng rõ ràng về khả năng phục hồi của các cơ chế sinh tồn cơ bản ở cá.