Chân dung người phụ nữ quyền lực nhất nền văn minh Ai Cập cổ đại

Tên nữ pharaoh một thời bị xóa khỏi lịch sử đã quay trở lại như biểu tượng cho một trong những triều đại đặc biệt nhất của Ai Cập cổ đại.

Khoảng năm 1473–1458 trước Công nguyên, Hatshepsut cai trị Ai Cập trong hơn hai thập niên, trở thành một trong những nữ pharaoh nổi bật nhất của Vương triều XVIII. Bà vốn là con gái của Pharaoh Thutmose I và Đại vương hậu Ahmose, sau đó kết hôn với người anh cùng cha khác mẹ là Thutmose II. Khi Thutmose II qua đời, người kế vị là Thutmose III còn quá nhỏ, Hatshepsut trở thành nhiếp chính. Chỉ vài năm sau, bà chính thức nhận đầy đủ tước hiệu của một pharaoh và trở thành đồng cai trị với Thutmose III.

Ảnh: egypttourmagic.com

Điều đặc biệt là Hatshepsut không chỉ nắm quyền trên danh nghĩa. Triều đại của bà kéo dài khoảng 20 năm và được đánh dấu bởi những chương trình xây dựng quy mô lớn, thương mại và một thời kỳ tương đối ổn định. Công trình nổi tiếng nhất là đền tang lễ Djeser-Djeseru tại Deir el-Bahari, nằm dưới những vách núi đá hùng vĩ ở bờ tây Luxor. Ngôi đền gồm ba tầng sân bậc thang, tạo thành một quần thể kiến trúc hòa vào cảnh quan tự nhiên.

Ảnh: odysseys-unlimited

Hatshepsut cũng nổi tiếng với chuyến thám hiểm thương mại tới vùng đất Punt, một địa danh cổ thường được cho là nằm ở khu vực phía nam Biển Đỏ. Các phù điêu tại đền Deir el-Bahari mô tả đoàn thuyền mang về những hàng hóa quý giá như nhựa thơm, ngà voi, gỗ mun và các sản vật nhiệt đới. Chuyến đi cho thấy triều đình Hatshepsut không chỉ dựa vào chiến tranh để mở rộng ảnh hưởng mà còn sử dụng thương mại và ngoại giao.

Nhưng hình ảnh Hatshepsut trong nghệ thuật Ai Cập lại gây nhiều tò mò. Nhiều tượng của bà được tạo hình như một vị vua nam: đội khăn nemes, mặc trang phục hoàng gia và thậm chí mang bộ râu giả. Điều này không nhất thiết có nghĩa Hatshepsut muốn che giấu giới tính. Trong truyền thống nghệ thuật Ai Cập, pharaoh thường được thể hiện theo hình mẫu lý tưởng của một vị vua trẻ, bất kể giới tính thực tế. Đáng chú ý, các dòng chữ trên tượng vẫn sử dụng những hình thức ngữ pháp nữ tính để xác định Hatshepsut.

Ảnh: Pinterest

Sau khi Hatshepsut qua đời, tên và hình ảnh của bà bị xóa hoặc phá hủy trên nhiều công trình. Trong một thời gian dài, bà gần như biến mất khỏi danh sách các vị vua Ai Cập, khiến các thế hệ sau khó nhận ra quy mô quyền lực mà bà từng nắm giữ. Nguyên nhân chính xác vẫn còn được tranh luận và không thể đơn giản kết luận rằng Thutmose III đã cố tình xóa bỏ bà vì thù hận cá nhân.

Ngày nay, Hatshepsut đã trở lại vị trí xứng đáng trong lịch sử. Những bức tượng bị đập vỡ được phục dựng, ngôi đền đồ sộ vẫn đứng bên vách núi và tên của nữ pharaoh một thời bị xóa khỏi lịch sử lại trở thành biểu tượng cho một trong những triều đại đặc biệt nhất của Ai Cập cổ đại.

Giống cừu kỳ lạ với bốn sừng cong đối xứng và gần như không có đuôi.

Bí ẩn thế giới cổ đại dưới lòng đất đồng bằng sông Cửu Long

Những cánh đồng phẳng lặng của miền Tây Nam Bộ thực ra đang nằm trên dấu tích của một vùng đất từng nhiều lần biến đổi giữa sông ngòi, biển cả và cửa sông.

Nhìn từ trên cao, đồng bằng sông Cửu Long dường như là một vùng đất trẻ, được bồi đắp bởi phù sa của hệ thống sông Mekong. Nhưng nếu có thể bóc từng lớp đất bên dưới những cánh đồng lúa, vườn cây và đô thị ngày nay, chúng ta sẽ bắt gặp một lịch sử địa chất phức tạp kéo dài hàng trăm nghìn năm. Ở đó từng tồn tại những dòng sông cổ, đồng bằng phù sa, cửa sông, đầm lầy và biển nông; thậm chí, vào thời kỳ băng hà cuối cùng, phần lớn khu vực ngày nay là đồng bằng và vùng biển ven bờ phía Nam Việt Nam từng thuộc về một thế giới đất liền rộng lớn hơn nhiều.

Thung lũng bị xâm thực- thế giới cổ đại nằm dưới đồng bằng

Nghiền nát kim cương dưới siêu áp suất giải mã bí ẩn suốt 20 năm

Các nhà khoa học tại Phòng thí nghiệm Quốc gia Lawrence Livermore (LLNL) đã sử dụng laser cực mạnh để ép những mẫu kim cương siêu nhỏ đến áp suất khoảng 1 TPa, cao hơn khoảng 3 lần áp suất tại lõi Trái đất.

Nhiệt độ trong quá trình này còn cao hơn nhiệt độ bề mặt Mặt trời. Điều đặc biệt là trạng thái cực hạn chỉ tồn tại khoảng một phần tỷ giây, khiến việc đo cấu trúc nguyên tử của kim cương khi nó đang nóng chảy cực kỳ khó khăn.

Nhóm nghiên cứu đã sử dụng hệ thống laser Omega tại Đại học Rochester cùng kỹ thuật nhiễu xạ tia X để lần đầu tiên theo dõi trực tiếp cấu trúc của kim cương bị nén bằng sóng xung kích cho tới thời điểm nóng chảy.

Bí ẩn về những bộ xương trong giếng La Mã cổ ở Croatia

43 bộ xương được tìm thấy trong giếng La Mã ở Croatia có thể là nạn nhân của một đại dịch xảy ra cách đây khoảng 1.700 năm.

Năm 2008, một nhóm khảo cổ đã phát hiện những bộ xương nằm sâu dưới một giếng cổ ở thành phố Osijek, Croatia. Thành phố này được Hoàng đế Hadrian thành lập vào năm 133 và khi đó mang tên Mursa, thuộc tỉnh Pannonia. Mursa từng có vị trí quan trọng vì binh lính La Mã đóng tại đây để bảo vệ sông Danube.

weieabkxuzxvorukrmn9t6-1920-80png.jpg

Đọc nhiều nhất

Tin mới

Nga làm chủ quy trình chế tạo chip lượng tử tantal

Nga làm chủ quy trình chế tạo chip lượng tử tantal

Các nhà khoa học thuộc Trung tâm "Quantum Park" (Đại học Kỹ thuật Quốc gia Bauman Moscow - BMSTU) hợp tác cùng Viện Nghiên cứu Tự động hóa Toàn Nga (VNIIA) đã phát triển công nghệ sản xuất vi mạch tích hợp siêu dẫn dựa trên tantal.