Một tinh vân bí ẩn cách Trái Đất khoảng 10.000 năm ánh sáng đang đặt ra một bí ẩn mới. Cụ thể, một nhóm nghiên cứu từ Đại học Western ở Canada đã thu được những hình ảnh có độ phân giải cao chưa từng có và dữ liệu quang phổ của tinh vân hành tinh Tc 1 thông qua quan sát bằng Kính viễn vọng Không gian James Webb (JWST).
Họ không chỉ làm sáng tỏ bí ẩn về sự phân bố của các phân tử carbon được gọi là "buckyball", mà còn ghi lại được một cấu trúc kỳ lạ giống như một dấu chấm hỏi ngược, điều này đã thu hút rất nhiều sự chú ý.
Những hình ảnh mới nhất cho thấy, tinh vân này chứa đầy các lớp vỏ khí, các chùm ánh sáng phát ra và các cấu trúc dạng sợi phức tạp. Các màu sắc khác nhau thể hiện sự biến đổi về nhiệt độ khí, tạo nên một hệ thống phân cấp hình ảnh rõ nét. Đặc điểm nổi bật nhất là một cấu trúc cong gần trung tâm, giống như một dấu chấm hỏi ngược. Nguồn gốc của nó vẫn chưa được biết và là trọng tâm chính trong phân tích của nhóm nghiên cứu trong tương lai.
Điều thực sự khiến các nhà khoa học ngạc nhiên là sự sắp xếp của các "quả cầu Bucky". Những phân tử này, được cấu tạo từ 60 nguyên tử carbon và có hình dạng giống quả bóng đá. Tuy nhiên, quan sát của kính viễn vọng JWST cho thấy chúng không phân bố ngẫu nhiên, mà tập trung trên một lớp vỏ hình cầu mỏng bên trong tinh vân, tạo thành một cấu trúc giống như một quả cầu rỗng khổng lồ, lật đổ những giả định trước đó.
Nhóm nghiên cứu của Đại học Western chỉ ra rằng, sự phân bố như vậy cực kỳ hiếm gặp, cho thấy môi trường vật lý và hóa học bên trong Tinh vân Tc 1 phức tạp hơn nhiều so với dự kiến. Thông qua khả năng quang phổ của kính viễn vọng không gian JWST, các nhà khoa học cũng có thể phân tích "dấu vân tay hóa học" của từng vùng để hiểu rõ hơn về nhiệt độ, mật độ và chuyển động của khí.
Thực chất, Tc 1 là tàn dư của một ngôi sao giống Mặt Trời ở giai đoạn cuối đời. Khi ngôi sao cạn kiệt nhiên liệu, khí bên ngoài của nó bị đẩy ra ngoài không gian, để lại một sao lùn trắng nóng ở trung tâm, phát ra bức xạ cực tím mạnh, khiến vật chất xung quanh phát sáng và hình thành nên tinh vân ngoạn mục mà chúng ta thấy ngày nay.
Các nhà nghiên cứu cho biết việc phát hiện ra các phân tử Buckyball giúp theo dõi hóa học carbon trong vũ trụ và hiểu được cách các phân tử hữu cơ thay đổi trong môi trường khắc nghiệt, thậm chí có thể liên quan đến nguồn gốc sự sống.
