Hé lộ bí ẩn các mẫu vật mặt trăng từ sứ mệnh Apollo 16

Các mẫu vật từ Mặt Trăng được tàu Apollo 16 mang về đã che giấu một bí mật trong suốt hơn nửa thế kỷ.

Sứ mệnh Apollo 16 của NASA, được phóng vào năm 1972, từ lâu đã được các nhà khoa học quan tâm để ghép nối lại lịch sử phức tạp của Mặt Trăng thông qua các mẫu vật Mặt Trăng được mang về.

Phân tích gần đây về bụi đất Mặt Trăng đã cung cấp sự hiểu biết rõ ràng hơn về tác động của các vụ va chạm tiểu hành tinh lên Mặt Trăng, cung cấp dữ liệu quý giá cho việc xác định chính xác vị trí các nguồn tài nguyên thiên nhiên cho các sứ mệnh có người lái lên Mặt Trăng trong tương lai, có khả năng cho phép thiết lập các căn cứ của con người trên Mặt Trăng, hoặc thậm chí thay đổi cách chúng ta khám phá hệ Mặt Trời.

anh-chup-man-hinh-2026-05-28-075432.png
Phi hành gia John W. Young, chỉ huy sứ mệnh Apollo 16, thực hiện chuyến đi bộ ngoài không gian thứ ba của mình tại địa điểm hạ cánh Descartes trong sứ mệnh Apollo 16. Ảnh: @NASA.

Theo các báo cáo, hầu hết các mẫu vật thu thập được trong kỷ nguyên sứ mệnh Apollo đều đã trải qua quá trình kiểm tra kỹ lưỡng. Hơn 50 năm trước, ba phi hành gia thực hiện sứ mệnh Apollo 16—John Young, Thomas Mattingley và Charles Duke—đã thu thập được khoảng 96 kg vật liệu bụi đất từ bề mặt Mặt Trăng sau khi hạ cánh xuống vùng cao nguyên Descartes, phát hiện sự hiện diện của nhiều loại khí trơ khác nhau, bao gồm argon và xenon.

Các nhà nghiên cứu cho biết, những khí thu được này có thể đóng vai trò như một dòng thời gian ghi lại sự hình thành thời tiết không gian, ghi lại các sự kiện như gió mặt trời và va chạm tiểu hành tinh, định hình lịch sử hàng tỷ năm của bề mặt Mặt Trăng.

Sự hiểu biết của con người về lịch sử Mặt Trăng còn đến từ những mẫu vật được thu thập này, bao gồm cả tuổi thật của Mặt Trăng, thực tế là Mặt Trăng già hơn 40 triệu năm so với ước tính trước đây.

Tuy nhiên, Mark Nottingham, một nhà nghiên cứu từ Đại học Glasgow ở Anh, đã sử dụng phương pháp đo quang phổ khối lượng để lập danh mục các loại khí trơ khác nhau và hàm lượng của chúng trong các mẫu vật được thu thập trong sứ mệnh Apollo 16, nhằm xác định thời gian các mẫu vật này tồn tại trên bề mặt Mặt Trăng.

Việc đá Mặt Trăng bị vỡ vụn thành đất bụi bởi lực va chạm cực mạnh của tiểu hành tinh cho thấy, đất bụi Mặt Trăng đã tiếp xúc với gió Mặt Trời và các vụ va chạm tiểu hành tinh trong một thời gian dài. Báo cáo nghiên cứu mới cho thấy, tuổi tiếp xúc cụ thể của các mẫu đất bụi này rất khác biệt, dao động từ 1 đến 2,5 tỷ năm trước.

Mời Quý Độc Giả cùng xem video: “2 chiếc thuyền độc đáo bậc nhất của ngành khảo cổ học”. Nguồn video: @THVL 24News.

NASA phát triển các chiến lược giảm thiểu rủi ro từ bụi Mặt trăng

Bụi Mặt trăng đang trở thành một mối nguy hiểm tiềm tàng đối với việc thám hiểm không gian. Vì vậy, NASA đang phát triển các chiến lược giảm thiểu rủi ro.

Chương trình Artemis của NASA đặt mục tiêu đưa các phi hành gia đầu tiên trở lại Mặt trăng vào năm 2030 và thiết lập các khu định cư và cơ sở hạ tầng lâu dài tại lưu vực Nam Cực-Aitken trên Mặt trăng, hướng tới sự sinh sống lâu dài của con người ngoài Trái Đất.

Tuy nhiên, nhiều thách thức vẫn còn tồn tại, lớn nhất là bụi Mặt Trăng, có thể gây hại nghiêm trọng đến sức khỏe, thiết bị và máy móc của các phi hành gia. Vì vậy, NASA hiện đang phát triển các công nghệ để giảm thiểu sự tích tụ bụi Mặt Trăng.

Bí ẩn hiện tượng lần đầu tiên ghi nhận ở sao Hỏa

Tàu vũ trụ MAVEN của NASA lần đầu tiên ghi nhận hiệu ứng Zwan-Wolf trong bầu khí quyển của sao Hỏa.

Trong nghiên cứu được công bố trên tạp chí khoa học Nature Communications, tàu vũ trụ MAVEN - đang làm nhiệm vụ khảo sát tầng khí quyển trên, tầng điện ly và từ quyển của sao Hỏa - đã lần đầu tiên ghi nhận một hiện tượng độc đáo gọi là "hiệu ứng Zwan-Wolf".

"Khi nghiên cứu dữ liệu MAVEN, tôi đột nhiên nhận thấy một số dao động rất thú vị. Tôi không bao giờ ngờ rằng nó lại có hiệu ứng như thế này. Bởi vì nó chưa từng được quan sát thấy trong bầu khí quyển của một hành tinh nào trước đây”, tác giả chính của nghiên cứu, TS Christopher Fowler từ Đại học West Virginia (Mỹ) cho biết.

Tàu thăm dò Perseverance phân tích đá Kenmore ngay trên sao Hỏa

Tàu thám hiểm Perseverance của NASA đã khoan và phân tích một loại đá đặc biệt có tên "Kenmore" nhằm làm sáng tỏ bí ẩn về việc liệu môi trường sao Hỏa cổ đại có từng phù hợp cho sự sống?

Theo Tạp chí SPACE dẫn tin, tàu thăm dò Perseverance đã sử dụng các công cụ mài mòn tiên tiến để cạo bỏ lớp bị phong hóa trên bề mặt tảng đá Kenmore, làm lộ ra các lớp đá nguyên sơ không bị ảnh hưởng bởi gió, bức xạ và bụi. Quá trình này, kết hợp giữa mài cơ học và làm sạch bằng luồng khí nitơ, cho phép các nhà khoa học quan sát kỹ cấu trúc và thành phần bên trong của tảng đá sao Hỏa.

anh-chup-man-hinh-2026-05-22-090939.png
Ảnh: @NASA.

Đọc nhiều nhất

Tin mới