Kỷ lục về độ nhỏ của một mã QR lần gần nhất được tạo ra bởi các nhà khoa học thuộc Đại học Kỹ thuật Vienna (TU Wien) và Cerabyte. Hồi tháng 2/2026, họ đã tạo ra một mã QR có diện tích 1,98 µm² (micromet vuông) và mỗi pixel của nó có kích thước 49 nanomet.

Tuy nhiên, kỷ lục này vừa được nhóm các nhà khoa học đến từ Úc và Séc xô đổ một cách ngoạn mục, tạo nên một thành tựu vô tiền khoáng hậu. Các nguyên tử bạc đơn lẻ đã được dịch chuyển lượng tử vào đúng vị trí để tạo ra mã QR siêu nhỏ này.

Mã QR mới được tạo ra có kích thước điểm ảnh chỉ 50nm - 2500 nanomet vuông, nhỏ hơn cả virus COVID-19. Với kích thước này, người ta cần phải sử dụng kính hiển vi điện tử để đọc được.

Đây là thành tựu của các nhà nghiên cứu tại Trường Vật lý và Thiên văn học thuộc Đại học Monash và Viện Hàn lâm Khoa học Séc. Mã QR họ tạo ra nhỏ hơn gần 800 lần so với kỷ lục trước đó.

Để chế tạo kỳ quan vi mô này, các nhà nghiên cứu đã cẩn thận đặt các nguyên tử bạc trong môi trường chân không cực cao và nhiệt độ đông lạnh. Các nguyên tử bạc được di chuyển và đặt bằng một chiếc kim nhỏ chỉ rộng vài nguyên tử, cho phép các nguyên tử bạc xuyên hầm lượng tử lên bề mặt gắn kết.

“Chúng tôi đã nhẹ nhàng đưa đầu dò được phủ các nguyên tử bạc tiếp xúc với bề mặt bạc,” TS Oleksandr Stetsovych từ Viện Hàn lâm Khoa học Séc cho biết. “Với điều kiện thích hợp, chúng ta có thể để lại một nguyên tử duy nhất chính xác ở vị trí mong muốn.”

Các nhà nghiên cứu cho biết quá trình chế tạo đòi hỏi một lượng lớn tự động hóa được tinh chỉnh kỹ lưỡng để tạo thành mẫu mã QR. TS Benjamin Lowe từ Viện Hàn lâm Khoa học Séc cho biết: “Sau đó, chúng tôi đã điều chỉnh và căn chỉnh thủ công các nguyên tử cuối cùng để mã QR có thể quét được hoàn toàn”.

Mục đích chính của mã QR (ngoài việc phá vỡ kỷ lục trước đó) là khi được quét, nó sẽ dẫn đến "SPM Pro Tips" - một sáng kiến ​​phổ biến kiến ​​thức quốc tế về mọi thứ liên quan đến kính hiển vi quét đầu dò.

Trang web này cũng có một thư viện ảnh nơi các nhà nghiên cứu đã được xác minh có thể gửi hình ảnh về những sáng tạo siêu nhỏ của họ, chẳng hạn như một cấu trúc mạng lưới kagome tuyệt đẹp được xây dựng trong khung kim loại-hữu cơ 2D có kích thước 24 × 24 nm², hoặc phiên bản thu nhỏ nhất thế giới của trò chơi Space Invaders.

Hiện tại, Guinness World Records vẫn chưa chính thức xác nhận hồ sơ từ Đại học Monash và Viện Hàn lâm Khoa học Séc là chủ sở hữu kỷ lục chính thức, nhưng nhóm nghiên cứu đã thông báo rằng họ đã nộp đơn xin kỷ lục thế giới và đang chờ phản hồi.

Ngoài ra còn có câu hỏi về độ ổn định của mã QR siêu nhỏ, đặc biệt là khi được lấy ra khỏi điều kiện cần thiết để chế tạo nó.

Mã QR hiện đang giữ kỷ lục của Cerabyte được cho là sự cân bằng hoàn hảo giữa kích thước, độ ổn định và độ bền, cho phép nó được quét nhiều lần mà không làm biến dạng cấu trúc vi mô.

Nhóm này còn đang cân nhắc tiềm năng mã QR có thể bền "vô thời hạn" nếu được chế tạo bằng một lớp gốm mỏng, mà không cần đến chân không hoặc làm lạnh siêu tốc tốn nhiều năng lượng.

​

​

​

​

​