Bệnh tay chân miệng lây từ người sang người qua đường tiêu hóa và tiếp xúc, do các vi rút thuộc nhóm Enterovirus gây ra. Thống kê cả năm 2025, toàn quốc có 107.249 ca mắc tay chân miệng (tăng 28,9% so với năm 2024).
Mặc dù hiện nay, trên phạm vi cả nước, số ca mắc có xu hướng giảm vào cuối năm 2025 và đầu năm 2026, tuy nhiên tại một số địa phương vẫn ghi nhận nhiều ca bệnh chuyển nặng, nguy kịch, thậm chí việc điều trị gặp nhiều khó khăn, chi phí lớn và có nguy cơ để lại di chứng lâu dài.
Nguyên nhân gia tăng số ca bệnh tay chân miệng là do điều kiện vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trường và khử khuẩn bề mặt chưa được bảo đảm, ý thức phòng bệnh trong cộng đồng chưa cao.
Theo Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế, nguyên nhân chủ yếu do người dân còn chủ quan, đến cơ sở y tế muộn, nhập viện khi bệnh đã ở giai đoạn nặng, làm tăng nguy cơ biến chứng.
Trẻ mắc bệnh tay chân miệng đối mặt nguy hiểm do phát hiện muộn/Ảnh BV
Nhiều ca biến chứng nặng
Hiện nay, tại Hải Phòng bệnh tay chân miệng đang gia tăng, đặc biệt đáng lo ngại là tỷ lệ trẻ xuất hiện biến chứng nặng, trong đó viêm não do virus tay chân miệng có thể đe dọa trực tiếp đến tính mạng nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời.
Tại Khoa Hồi sức tích cực Nhi, Bệnh viện Quốc tế Sản Nhi Hải Phòng, các bác sĩ đang điều trị tích cực cho 3 bệnh nhi tay chân miệng biến chứng viêm não. Các trường hợp nhập viện đều trong tình trạng nặng, cần theo dõi sát và can thiệp chuyên sâu.
Bác sĩ thăm khám cho bệnh nhân/Ảnh BV
Theo các bác sĩ, viêm não do virus tay chân miệng thường xuất hiện sớm trong những ngày đầu của bệnh. Dấu hiệu cảnh báo quan trọng nhất là hiện tượng giật mình chới với, có thể xảy ra khi trẻ vừa chợp ngủ, đang ngủ hoặc thậm chí khi đang chơi. Ngoài ra, bệnh nhi có thể sốt cao liên tục trên 39 độ C, sốt khó hạ dù đã dùng thuốc hạ sốt thông thường.
Một số biểu hiện khác cũng cần đặc biệt lưu ý gồm: quấy khóc dai dẳng, kích thích hoặc ngược lại là lừ đừ, ngủ nhiều, khó đánh thức; run tay chân, đi đứng loạng choạng, yếu chi; nôn nhiều, nôn vọt không liên quan đến ăn uống; thở nhanh, tim đập nhanh, da tái, vã mồ hôi lạnh.
Các bác sĩ khuyến cáo, khi bệnh nhi tay chân miệng xuất hiện bất kỳ dấu hiệu cảnh báo nào nêu trên, phụ huynh cần đưa trẻ đến ngay cơ sở y tế chuyên khoa Nhi để được thăm khám và xử trí kịp thời. Tuyệt đối không tự ý mua thuốc, không điều trị tại nhà hoặc áp dụng các phương pháp dân gian chưa được kiểm chứng.
Phát hiện sớm và can thiệp đúng thời điểm là yếu tố then chốt giúp giảm nguy cơ biến chứng nặng và tử vong do bệnh tay chân miệng.
Thực hiện tốt “3 sạch” để phòng, chống bệnh tay chân miệng
Ăn uống sạch: Ăn chín, uống chín; Sử dụng nước sạch trong sinh hoạt hằng ngày; Dụng cụ ăn uống phải sạch sẽ; Không cho trẻ dùng chung khăn ăn, khăn tay, cốc, bát, đĩa, thìa.
Ở sạch: Vi rút có thể tồn tại trên bề mặt đồ vật. Cần thường xuyên lau sạch đồ chơi, dụng cụ học tập, tay nắm cửa, tay vịn cầu thang, mặt bàn/ghế, sàn nhà bằng xà phòng hoặc các chất tẩy rửa thông thường.
Bàn tay sạch: Trẻ và người chăm sóc trẻ cần rửa tay thường xuyên bằng xà phòng và nước sạch, đặc biệt là trước khi chế biến thức ăn, trước khi ăn hoặc cho trẻ ăn, trước khi bế ẵm trẻ, sau khi đi vệ sinh, sau khi thay tã và làm vệ sinh cho trẻ.
Thu gom và xử lý đúng cách phân, chất thải của trẻ.
Đưa trẻ đến ngay cơ sở y tế khi thấy sốt và xuất hiện nốt phỏng ở lòng bàn tay, lòng bàn chân hoặc niêm mạc miệng; Cho trẻ nghỉ học, hạn chế tiếp xúc với trẻ khác; Không làm vỡ các nốt phỏng để tránh nhiễm trùng và lây lan; Hạn chế vận động, tăng cường dinh dưỡng, cho trẻ ăn thức ăn lỏng mềm như cháo, súp.
Nếu nghi ngờ mắc bệnh, hãy liên hệ ngay cơ sở y tế gần nhất để được tư vấn và điều trị kịp thời.
