Viêm cầu thận là tình trạng viêm xảy ra ở cầu thận bao gồm viêm ở các tiểu cầu thận và các mạch máu trong thận. Nếu tổn thương tại cầu thận có thể có các biểu hiện như phù, tăng huyết áp, thay đổi thành phần nước tiểu, thiếu máu…

Nếu không được can thiệp điều trị kịp thời, đúng cách, bệnh dễ gây các biến chứng nguy hiểm như: suy thận cấp, suy thận mãn tính, tăng huyết áp, phù nề, nhiễm trùng, thiếu máu, suy tim và hội chứng thận hư. Việc điều trị kịp thời, đúng cách sẽ giúp kiểm soát các đợt viêm, giải quyết nguyên nhân và hạn chế nguy cơ mắc biến chứng.

Thông tin trên znews.vn, theo ước tính từ các phân tích dịch tễ học của Cơ quan Nghiên cứu Gánh nặng bệnh tật toàn cầu (GBD), mỗi năm trên thế giới có hơn 500.000 ca mới mắc viêm cầu thận cấp tính (acute glomerulonephritis).

PGS.TS Nguyễn Bách, Trưởng khoa Nội thận - Lọc máu, Bệnh viện Thống Nhất (TP HCM), nhấn mạnh viêm cầu thận IgA là dạng bệnh thận phổ biến nhất ở người trẻ tại Việt Nam cũng như nhiều quốc gia châu Á. Ở nhóm người trẻ, viêm cầu thận, đặc biệt là bệnh thận IgA (thường gặp ở độ tuổi 17-40), là yếu tố hàng đầu dẫn đến suy thận sớm.

Quỹ Thận Quốc gia (Mỹ) cho biết trên thực tế, viêm cầu thận không phải là một bệnh đơn lẻ mà bao gồm nhiều thể khác nhau. Phổ biến nhất là viêm cầu thận cấp, viêm cầu thận mạn và viêm cầu thận tiến triển nhanh. Các thể bệnh này không tồn tại tách biệt tuyệt đối mà có thể chuyển hóa qua lại theo thời gian.

Chẳng hạn, viêm cầu thận cấp nếu không được kiểm soát tốt có thể tiến triển thành mạn tính. Nguy hiểm hơn, cả thể cấp lẫn thể mạn đều có khả năng chuyển sang dạng tiến triển nhanh. Đây là tình trạng nặng, đòi hỏi can thiệp y tế khẩn trương để bảo tồn chức năng thận.

Các biểu hiện của viêm cầu thận

Về mặt lâm sàng, viêm cầu thận thường biểu hiện qua những dấu hiệu khá đặc trưng. Người bệnh có thể phát hiện protein trong nước tiểu, nước tiểu lẫn máu với màu sẫm hoặc giống màu nước cola, kèm theo tăng huyết áp, phù mặt hoặc phù mắt cá chân. Một số trường hợp còn xuất hiện tình trạng đi tiểu nhiều lần về đêm.

Viêm cầu thận có thể bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Trong đó, nhiễm trùng là yếu tố thường gặp ở thể cấp. Điển hình nhất là viêm họng do liên cầu khuẩn, ngoài ra còn có thể liên quan đến phế cầu khuẩn, virus thủy đậu hay ký sinh trùng gây sốt rét. Những trường hợp này được gọi chung là viêm cầu thận hậu nhiễm trùng, khi phản ứng miễn dịch sau nhiễm trùng vô tình gây tổn thương cầu thận.

Bên cạnh đó, nhiều trường hợp viêm cầu thận liên quan đến rối loạn miễn dịch hoặc các bệnh hệ thống. Khi mắc các bệnh như bệnh thận IgA, lupus ban đỏ hệ thống, hội chứng Goodpasture hay viêm cầu thận màng tăng sinh, hệ miễn dịch, vốn có vai trò bảo vệ cơ thể, lại tấn công nhầm các mô khỏe mạnh, trong đó có cầu thận.

Hệ quả là cầu thận mất dần khả năng lọc, khiến chất thải ứ đọng, trong khi protein và máu rò rỉ vào nước tiểu. Khi lượng protein mất đi quá lớn, người bệnh có thể rơi vào hội chứng thận hư, một biến chứng nặng của bệnh thận.

Viêm cầu thận cũng là một nguyên nhân phổ biến dẫn đến suy thận mạn tính. Ảnh minh hoạ/Internet

Thống kê tại Bệnh viện Thống Nhất cho thấy trong 1.000 ca sinh thiết thận, có khoảng 300 trường hợp là người trẻ tuổi. Trong nhóm này, bệnh thận IgA chiếm tỷ lệ cao nhất, khoảng 70%.

Ngoài các nguyên nhân kể trên, yếu tố di truyền và thuốc cũng đóng vai trò không nhỏ. Một số trường hợp viêm cầu thận mạn liên quan đến hội chứng Alport, một bệnh di truyền hiếm gặp gây tổn thương tiến triển ở thận. Trong khi đó, việc lạm dụng thuốc giảm đau trong thời gian dài, đặc biệt là các thuốc kháng viêm không steroid như ibuprofen hay naproxen, có thể âm thầm làm tổn thương thận và trở thành yếu tố khởi phát viêm cầu thận.

Một số lưu ý cho người bệnh viêm cầu thận

Kiểm tra sức khỏe thường xuyên, khám định kỳ với bác sĩ để theo dõi chức năng thận và đảm bảo tình trạng bệnh được kiểm soát.

Tuân thủ phác đồ điều trị, thực hiện theo khuyến cáo của bác sĩ về thuốc men, thay đổi chế độ ăn uống và thay đổi lối sống.

Chế độ ăn uống lành mạnh, cân bằng có thể giúp kiểm soát huyết áp và sức khỏe tổng thể. Tham khảo ý kiến ​​chuyên gia dinh dưỡng để được tư vấn về chế độ dinh dưỡng phù hợp.

Tập thể dục thường xuyên, tham gia các hoạt động thể chất vừa phải theo chỉ định của bác sĩ, có thể giúp kiểm soát huyết áp và cân nặng.

Giảm lượng muối nạp vào để giúp kiểm soát huyết áp và tình trạng giữ nước; Tránh hút thuốc và uống quá nhiều rượu, những thói quen này có thể gây hại cho thận.

Tránh stress. Theo dõi các dấu hiệu của các triệu chứng xấu đi, như sưng tấy, mệt mỏi hoặc thay đổi nước tiểu, đến gặp bác sĩ ngay khi phát hiện. Hiểu rõ về biến chứng nguy hiểm của viêm cầu thận để điều trị và phòng ngừa bệnh tốt hơn.