![]() |
| Sách về Hoàng Việt luật lệ (bộ luật Gia Long). Ảnh: Lịch sử Pháp luật Việt Nam.Luật Hồng Đức. |
![]() |
| Sách về Hoàng Việt luật lệ (bộ luật Gia Long). Ảnh: Lịch sử Pháp luật Việt Nam.Luật Hồng Đức. |
Ra đường, thấy vụ tai nạn thì xúm đông xúm đỏ vào xem, thậm chí "quên" cả việc đưa người bị nạn đi cấp cứu. Trong một tập thể, có khi "bằng mặt nhưng không bằng lòng" song chỉ cần một người đứng lên nói xấu người khác thì ngay lập tức sẽ có người hùa theo... Đó là những biểu hiện sinh động của thói tò mò, tâm lý đám đông khiến người Việt "không lẫn vào đâu được", theo cách nói của ThS Trần Văn Phương, cán bộ nghiên cứu, giảng dạy văn hóa.
Tâm lý đám đông vì sợ mang tiếng không biết gì![]() |
| Tính cách quyết định số phận, địa vị quyết định hôn nhân. Một quan tham đệ nhất như Hòa Thân, ông ta hận rằng không thể vơ hết tiền bạc trong thiên hạ. Là một Hòa Thân quyền thế ngút trời, muốn gì được nấy vì thế ông ta luôn khao khát có mọi giai nhân trong thiên hạ để được hưởng trọn phong lưu chốn nhân gian, thậm chí còn dám nhòm ngó cả giai nhân của hoàng thượng. Theo sử sách ghi lại thì có đến 9 trang tuyệt sắc giai nhân luôn kề cận bên đại gian thần này. Thực sự quan tham như Hòa Thân từ cổ chí kim chắc chỉ có một. |
![]() |
| Phùng Tễ Văn - người vợ kết tóc se tơ với Hòa Thân. Nàng vốn là cháu gái của tể tướng Anh Liêm đương triều. Khi kết hôn, Hòa Thân còn chưa đăng quan đọc sách. Phùng Tễ Văn xuất thân danh giá, là con gái độc nhất của một gia thế Mãn Thanh. Tổ phụ nàng quản lý tài chính quốc gia và phụ trách các sự vụ trong cung đình và rất được Càn Long tín nhiệm. Nàng tính tình hiền dịu đoan trang, sau khi xuất giá an phận một lòng vì chồng, giáo dưỡng con cái. Nàng luôn quan tâm chăm sóc chu đáo cho Hòa Thân. Điều này khiến cho Hòa Thân chưa bao giờ dám làm điều gì ngông cuồng trước mặt nàng. Họ có hai người con, con cả lấy công chúa Hòa Hiếu cháu đời thứ 12 của Càn Long, con thứ không may chết yểu vào năm Gia Khánh nguyên niên. Đau đớn tột cùng nên cơ thể lâm trọng bệnh, đến năm thứ 3 Gia Khánh tức 1798 thì nàng qua đời, thọ 47 tuổi. Đám tang được tổ chức vô cùng long trọng, các vương công đại thần trong triều đều có mặt. |
![]() |
| Trường nhị cô là tiểu thiếp trong phủ của Hòa Thân, khi vào phủ được ở cùng khu với Phùng Tễ Văn nên trong phủ được gọi là Mợ Hai. Đây có thể nói là người được Hòa Thân vô cùng tín nhiệm bởi nàng rất giỏi quản lý tài chính và chuyên phụ trách tài chính của Hòa gia. Nàng là người rất thông minh và có chủ kiến, mỗi khi Hòa Thân gặp phải chuyện đau đầu đều tìm nàng bàn bạc vì thế nàng là người có quyền lực nhất trong Hòa phủ. Nàng vốn xuất thân nghèo khổ thấp hèn, năm 11 tuổi đã bị đến phủ của Tào Tư Viên ở Hình bộ làm nô tì. Ở đây nàng không những học được quản lý tài chính mà cầm kỳ thi họa đều tinh thông. Nàng càng lớn càng xinh đẹp lại đa tài nên được Tào Tư Viên lập làm thiếp. Vì cứu thân nên ông ta đã dâng nàng cho Hòa Thân. Hòa Thân gặp nàng thì mê mệt vì sắc đẹp và ngưỡng mộ về tài năng nên sau này nàng đã trở thành cánh tay đắc lực của Hòa Thân. |
![]() |
| Ngô Khanh Liên là một tài nữ nổi tiếng Tô Châu Giang Nam, vốn là ái thiếp của Vương Đản Vọng - quan Bố Chính Cam Túc, hậu nhiệm tuần phủ Chiết Giang. Nàng là người nổi tiếng có phong thái uyển chuyển, ăn nói khôn khéo, cầm kì thi họa đều giỏi nên làm say mê biết bao người, rất được các bậc mày râu yêu chiều, nhất là sau khi nàng đến sống tại Bảo Ngọc lâu các xây bên bờ Tây Hồ, Hàng Châu. Năm thứ 16 Càn Long, Vương Đản Vọng và các quan lại địa phương dính vào vụ án tham ô lớn và bị giết, tài sản bị tịch thu, nàng được Thị lang Tưởng Tích đưa về phủ, sau này vì muốn câu kết với Hòa Thân nên đã dâng nàng cho Hòa Thân. Sau khi về Hòa gia, nàng cùng với Trường Nhị Cô quản lí tài chính cho nội phủ, nàng cũng có tài trong quản lí tài chính và trở thành cánh tay đắc lực không thể thiếu của Hòa Thân. |
![]() |
| Đậu Khấu mĩ nữ Dương Châu, là một trong những “Tiến hiến mĩ nữ” được Uông Như Long thương gia buôn muối Dương Châu dày công nuôi dạy. Nếu so với các mỹ nữ trong phủ Hòa Thân thì nàng còn đa tài hơn nhiều. Năm đó, Hòa Thân cùng Càn Long đi tuần thú Giang Nam, khi Uông Như Long dâng mĩ nữ cho hoàng đế thì cũng dâng Đậu Khấu cho Hòa Thân làm cống phẩm. Bản tính háo sắc của Hòa Thân trỗi dậy, nên chẳng có gì lạ khi đại giai thần mới gặp đã mê mệt nàng. Ngày 18/01 năm thứ tư Gia Khánh, khi nghe tin Hòa Thân bị chết trong ngục, nàng vô cùng đau đớn, sau khi làm một bài thơ liền nhảy lầu tự vẫn. |
![]() |
| Nạp Lan: Trên danh nghĩa là con nuôi của Hòa Thân nhưng thực tế là nhân tình của ông ta. Bố của Nạp Lan là Tô Lăng Á. Khi nàng lên 13, 14, Tô Lăng Á đang làm đạo đài ở Nhiêu Quảng Giang Nam. Ông ta ngày đêm nuôi mộng đến Bắc Kinh làm quan lớn nên mới câu kết với Hòa Thân và dâng con gái như hoa như ngọc của mình làm con nuôi cho ông ta. Sau một đêm phong tình với Hòa Thân thì đôi bên đều có lợi của mình. Cha nàng được điều đến Kinh thành làm thị lang ở sử bộ, sau này dần dần lên cao. Hòa Thân và Nạp Lan lúc nào cũng quấn quýt, ông ta cũng rất muốn cưới nàng đưa về phủ nhưng không thể đổi được chữ “con nuôi” đã nhận, sợ người đời dị nghị thế là đành đối đãi với nàng dưới cái danh nghĩa mập mờ "cha - con". |
![]() |
| Hắc Mai Khôi. Nàng cũng là một mĩ nữ được thương nhân buôn muối Uông Như Long dâng tặng làm cống phẩm khi Hòa Thân cùng Càn Long xuống Dương Châu Giang Nam. Nàng có nước da bánh mật mịn láng như lụa, cơ thể căng tràn sức sống, dáng người uyển chuyển thướt tha. Hắc Mai Khôi đã hớp hồn Hòa Thân trong suốt thời gian dài. Sau này, vào cuối đời Càn Long có luật cứ đến mùa xuân hậu cung sẽ cho một số cung nữ được xuất cung, Hòa Thân bèn lợi dụng cơ hội này, đút lót thái giám tổng quản. Nhờ vậy, nàng hợp tình hợp lẽ được xuất cung và về sống tại biệt thự Thục xuân viện của Hòa Thân. Hai người thoải mái gặp gỡ. Sau này, Hòa Thân đưa nàng về phủ làm thiếp. Đây chính là mĩ nữ được nhắc đến trong 20 tội trạng mà Gia Khánh xử Hòa Thân có tội “nạp xuất cung nữ tử vi thứ thê”. |
![]() |
| Tiểu Oanh và Tử Yến cũng giống Hắc Mai Khôi đều là cống phẩm của quan lại Giang Nam. Lúc đó Hòa Thân hộ tống Càn Long đi tuần Giang Ninh, khi đến hỏi thăm tình hình ở bên sông Tần Hoài tổng đốc Lưỡng Giang và chủ xưởng dệt Giang Ninh bèn sắp xếp danh kĩ tập trung trên thuyền vô cùng náo nhiệt. Tối hôm đó, bọn họ còn cống cho Càn Long hai nàng giai nhân tuyệt sắc Giang Nam. Nàng Tiểu Oanh đẹp nghiêng nước nghiêng thành. |
![]() |
| Còn nàng Tử Yên cũng là trang quốc sắc thiên hương. Điều này làm Hòa Thân thèm nhỏ dãi, cũng khiến ông ta nổi cơn thịnh nộ, cuối cùng bọn họ phải cống cho Hòa Thân mười mấy vạn lượng bạc mới yên thân. Hòa Thân không thôi tơ tưởng hai nàng bao nhiêu năm, mãi về sau cũng giống như nàng Mai Khôi, đợi hai nàng xuất cung ông ta bèn đón vào phủ làm thiếp. |
![]() |
| Nàng Mary là người phương tây, tóc vàng mắt xanh, vô cùng lẳng lơ đa tình. Nàng với Đậu Khấu chính là hai giai nhân đẹp nhất trong phủ Hòa Thân, bình thường nàng vẫn sống cùng với Ngô Khanh Liên, Đậu Khấu và Hắc Mai Khôi ở từ đường sân sau. (Ảnh trong bài chỉ mang tính minh họa). |
Theo TS Vũ Thế Khanh, các "sao" chỉ là tên gọi của hàm số tượng trưng, không nên coi là sao thật để tránh sa đà vào việc “cúng sao giải hạn” một cách mơ hồ.
Giữa những vùng đầm lầy và đồng cỏ ngập nước Âu - Á, chim dẽ lớn (Philomachus pugnax) gây ấn tượng mạnh bởi tập tính sinh sản độc đáo có 1-0-2.
Thống trị các vùng thảo nguyên và rừng thưa Australia thời tiền sử, kỳ đà khổng lồ (Varanus priscus) là một trong những loài thằn lằn lớn nhất từng tồn tại.
Giữa những sa mạc cổ đại của kỷ Phấn Trắng muộn, Gallimimus nổi bật như “vận động viên điền kinh” của thế giới khủng long, với đôi chân dài và tốc độ đáng nể.
Cu li (họ Lorisidae) là những loài linh trưởng nhỏ bé, bí ẩn của rừng nhiệt đới châu Á và châu Phi, nổi tiếng với đôi mắt to tròn và lối sống chậm rãi đặc biệt.
Thế giới từng tồn tại một sinh vật độc nhãn trong số các tổ tiên cổ xưa nhất của muôn loài. Mọi loài động vật có xương sống có chung nguồn gốc đặc biệt này.
Mùa hoa ban rực rỡ chỉ trong khoảng một tháng, tạo nên những con đường hoa đẹp mê hoặc, thu hút du khách và giới trẻ chụp hình lưu giữ khoảnh khắc.
Một con tàu hơi nước bị chìm trong cơn bão trên hồ Michigan ở Mỹ vào cuối thế kỷ 19 đã được tìm thấy sau gần 60 năm tìm kiếm.
Theo tử vi 12 cung hoàng đạo ngày 1/3, Ma Kết nên thả lỏng, tránh tự tạo áp lực không đáng có. Sư Tử chứng tỏ được thực lực, tài lộc thăng hoa.
Giữa cao nguyên Anatolia rộng lớn, Cappadocia hiện lên như một thế giới siêu thực với cột đá hình nấm và thành phố ngầm cổ xưa ẩn giấu bên trong.
Xem tử vi hàng ngày, tử vi 12 con giáp hôm nay cho thấy tuổi Tuất nhạy bén, phát huy khả năng tư duy vượt trội và có thể được thưởng hậu hĩnh.
Nổi bật với chiếc mào trên đầu, Monolophosaurus trở thành một trong những loài khủng long ăn thịt kỳ lạ và dễ nhận biết nhất.
Giữa cao nguyên Anatolia rộng lớn, Cappadocia hiện lên như một thế giới siêu thực với cột đá hình nấm và thành phố ngầm cổ xưa ẩn giấu bên trong.
Thống trị các vùng thảo nguyên và rừng thưa Australia thời tiền sử, kỳ đà khổng lồ (Varanus priscus) là một trong những loài thằn lằn lớn nhất từng tồn tại.
Cư trú trong những thung lũng hẻo lánh vùng núi Hindu Kush, người Kalasha vẫn gìn giữ tín ngưỡng cổ xưa và bản sắc văn hóa độc đáo giữa lòng Pakistan Hồi giáo.
Giữa độ cao hơn 2.000m, bản Nậm Nghiệp (Ngọc Chiến, Sơn La) vào xuân phủ trắng hoa sơn tra. Vẻ đẹp nguyên sơ đang hút du khách mê trải nghiệm vùng cao.
Theo tử vi 12 cung hoàng đạo ngày 1/3, Ma Kết nên thả lỏng, tránh tự tạo áp lực không đáng có. Sư Tử chứng tỏ được thực lực, tài lộc thăng hoa.
Hoàng hôn trên đảo Song Ngư (Nghệ An) nhuộm vàng biển trời, mang đến khoảnh khắc bình yên hiếm có khiến du khách say lòng.
Giữa những sa mạc cổ đại của kỷ Phấn Trắng muộn, Gallimimus nổi bật như “vận động viên điền kinh” của thế giới khủng long, với đôi chân dài và tốc độ đáng nể.
Giữa những vùng đầm lầy và đồng cỏ ngập nước Âu - Á, chim dẽ lớn (Philomachus pugnax) gây ấn tượng mạnh bởi tập tính sinh sản độc đáo có 1-0-2.
Nằm dưới chân núi ở xã Tân Sơn, tỉnh Bắc Ninh, làng cổ Bắc Hoa gây ấn tượng với 17 căn nhà trình tường bằng đất, lưu giữ đậm nét văn hóa người Nùng.
Một con tàu hơi nước bị chìm trong cơn bão trên hồ Michigan ở Mỹ vào cuối thế kỷ 19 đã được tìm thấy sau gần 60 năm tìm kiếm.
Phần đầu của một bức tượng bằng đất nung đã được tìm thấy tại tàn tích của một pháo đài La Mã dọc theo bức tường Hadrian ở Anh.
Cu li (họ Lorisidae) là những loài linh trưởng nhỏ bé, bí ẩn của rừng nhiệt đới châu Á và châu Phi, nổi tiếng với đôi mắt to tròn và lối sống chậm rãi đặc biệt.
Thế giới từng tồn tại một sinh vật độc nhãn trong số các tổ tiên cổ xưa nhất của muôn loài. Mọi loài động vật có xương sống có chung nguồn gốc đặc biệt này.
Mùa hoa ban rực rỡ chỉ trong khoảng một tháng, tạo nên những con đường hoa đẹp mê hoặc, thu hút du khách và giới trẻ chụp hình lưu giữ khoảnh khắc.
Tọa lạc ở chân núi Sài Sơn, xã Quốc Oai, chùa Thầy là một trong những ngôi chùa cổ nổi tiếng nhất Hà Nội, chứa đựng nhiều nét văn hóa đặc sắc ít ai biết đến.
Theo TS Vũ Thế Khanh, các "sao" chỉ là tên gọi của hàm số tượng trưng, không nên coi là sao thật để tránh sa đà vào việc “cúng sao giải hạn” một cách mơ hồ.
Yên Tử luôn là điểm hành hương hút khách mỗi độ đầu xuân. Năm 2026, việc miễn phí vé tham quan càng khiến lượng du khách tăng, đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng.
Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác, một trong những đại danh y nổi tiếng nhất trong lịch sử y học Việt Nam. Ông được UNESCO vinh danh là Danh nhân văn hóa thế giới.