Các bác sĩ Bệnh viện Đa khoa Thành phố Cần Thơ vừa có cuộc chạy đua nghẹt thở để cứu sống bệnh nhân nhiễm não mô cầu type B.

Từ sốt cao uể oải thông thường nhanh chóng nguy kịch

Từ những triệu chứng tưởng chừng như cảm cúm thông thường, chị T. nhanh chóng rơi vào tình trạng nguy kịch: suy đa tạng, cơ thể phủ kín những vết ban hoại tử hình sao. Thế nhưng, bằng sự tận tâm và những quyết định lâm sàng chính xác, các bác sĩ đã tạo nên một phép màu giữa đời thực.

6h55 sáng ngày 21/2, khoa Hồi sức cấp cứu tiếp nhận chị Nguyễn Bích T. (47 tuổi, ngụ ở Tam Bình, tỉnh Vĩnh Long) trong tình trạng nguy kịch. Ít ai ngờ rằng, chỉ từ những triệu chứng sốt cao, uể oải và đau nhức toàn thân ban đầu xảy ra chỉ một ngày trước khi nhập viện lại diễn biến nhanh chóng và nặng nề đến thế.

Khi nhập viện, chị T. đã rơi vào hội chứng sốc nhiễm trùng nặng: Vẻ mặt nhiễm trùng nhiễm độc, môi khô, lưỡi dơ, thở nhanh sâu 32l/p, huyết áp tụt sâu, mạch nhanh nhẹ, tri giác lơ mơ và da nổi bông tím.

Điểm nổi bật nhất khiến bác sĩ trực nghĩ ngay đến bệnh nhân nhiễm não mô cầu (Neisseria meningitidis) là ban xuất huyết với một số có hoại tử trung tâm rải rác khắp cơ thể.

Với kinh nghiệm của mình, BSCKII. Lâm Phương Thúy, Phó Trưởng khoa Hồi sức tích cực – Chống độc, Bệnh viện Đa khoa Thành phố Cần Thơ - cũng là bác sĩ trực tiếp nhận bệnh nhân, đã nhanh chóng tiến hành cách ly bệnh nhân ở phòng riêng biệt.

Ngay lập tức các bác sĩ xử trí khẩn cấp cho bệnh nhân như đặt nội khí quản hỗ trợ hô hấp, hồi sức dịch, vận mạch, kháng sinh điều trị hướng tới tác nhân não mô cầu và cả liên cầu lợn, làm các xét nghiệm để chẩn đoán các biến chứng của bệnh, đồng thời hội chẩn với chuyên khoa nhiễm, CDC Cần Thơ và lấy mẫu gửi Viện Pasteur làm xét nghiệm chẩn đoán xác định tác nhân gây bệnh.

Kết quả xét nghiệm cho thấy bệnh nhân có biến chứng suy đa cơ quan, rối loạn đông máu, toan hóa máu nặng đe dọa tính mạng vì thế người bệnh được truyền máu điều chỉnh rối loạn đông máu và lọc máu liên tục. Viện Pasteur TP HCM gửi kết quả xác định, bệnh nhân dương tính với Não mô cầu Type B phù hợp với chẩn đoán lâm sàng ban đầu.

Theo BSCKII. Lâm Phương Thúy, nhiễm khuẩn do não mô cầu là một bệnh truyền nhiễm cấp tính lây theo đường hô hấp với biểu hiện lâm sàng rất đa dạng, trong đó có bệnh cảnh lâm sàng nặng có tỷ lệ tử vong cao là nhiễm khuẩn huyết kịch phát như ở người bệnh này.

Bệnh xảy ra đột ngột rầm rộ và tiến triển nhanh tới sốc nội độc tố, trụy tim mạch, suy thận cấp, rối loạn đông máu thường diễn tiến nguy kịch và tử vong nhanh chóng trong 1-2 ngày đầu nếu không được chẩn đoán và xử trí tích cực.

Sau 12 ngày điều trị và chăm sóc tích cực của đội ngũ nhân viên y tế khoa Hồi sức tích cực - Chống độc, không phụ sự kỳ vọng của gia đình người bệnh, chị T. đáp ứng tốt với điều trị, cải thiện một cách ngoạn mục và đã được ngừng lọc máu, rút nội khí quản.

Hiện tại, người phụ nữ từng đứng bên bờ nguy kịch ấy đã tỉnh táo hoàn toàn. Chị đã có thể tiếp xúc, còn thở oxy qua sonde mũi, các dấu hiệu sinh tồn đã ổn định. Những vết ban hoại tử giờ đây là minh chứng cho một cuộc chiến khốc liệt mà ở đó, sự sống đã giành chiến thắng sau cùng.

Có thể gây tử vong chỉ trong 24 giờ

Bác sĩ Bạch Thị Chính, Giám đốc Y khoa Hệ thống tiêm chủng VNVC cho biết, viêm màng não mô cầu là bệnh truyền nhiễm cấp tính, lây qua đường hô hấp. Vi khuẩn tồn tại trong vùng hầu họng, mũi và lây lan thông qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết, nước bọt từ người mang mầm bệnh.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) thống kê mỗi năm thế giới có khoảng 1,2 triệu ca mắc viêm màng não và 135.000 ca tử vong do vi khuẩn não mô cầu. Tại Việt Nam, theo thống kê từ Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương, viêm màng não mô cầu có tỷ lệ mắc cao, lên đến khoảng 2,3/100.000 dân.

Đây là một trong 10 bệnh truyền nhiễm có tỷ lệ tử vong cao nhất nước, lên đến 0,03/100.000 dân. Mỗi năm, nước ta vẫn ghi nhận hàng chục ca mắc viêm màng não do não mô cầu các nhóm khác nhau.

Bệnh gây nhiều biến chứng nguy hiểm như: viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết, viêm phổi, viêm khớp, viêm tai giữa, viêm màng ngoài tim... Trong đó viêm màng não và nhiễm khuẩn huyết là hai bệnh thường gặp và diễn tiến đột ngột nhất, có thể dẫn tới tử vong chỉ trong vòng 24 giờ.

Bệnh đặc trưng bởi các dấu hiệu như nôn vọt, cứng cổ, sợ ánh sáng, xuất hiện tử ban (nốt ban đỏ) hình sao... Tuy nhiên, các triệu chứng ban đầu của bệnh thường không rõ ràng và giống bệnh do virus thông thường như nhức đầu, đau họng, sốt, buồn nôn… khiến bệnh dễ bị chẩn đoán sai, tỷ lệ tử vong lên đến 50% nếu không điều trị.

Mặt khác, dù được điều trị kịp thời và tích cực, bệnh cũng có tỷ lệ tử vong cao, lên đến 15%. Có đến 20% bệnh nhân sống sót sau não mô cầu phải chịu nhiều di chứng về thể chất và tinh thần như cắt cụt chi, điếc, mù lòa, rối loạn tâm lý, thiểu năng trí tuệ… Riêng tỷ lệ di chứng do não mô cầu nhóm B lên đến 30%.

Chưa kể, bệnh để lại gánh nặng lớn về tinh thần, kinh tế cho người bệnh và người thân trong gia đình. Ước tính chi phí điều trị cho một ca viêm màng não mô cầu rất tốn kém.

Theo một báo cáo Gánh nặng kinh tế - Chi phí bệnh tật ở Đức từ năm 2001 - 2015, trung bình mỗi ca bệnh mất từ 57.000 euro (hơn 1 tỷ đồng) đến 171.000 euro (hơn 4,5 tỷ đồng) chi phí điều trị trực tiếp và chi phí lâu dài.

Tại Việt Nam, các ca bệnh viêm màng não mô cầu được điều trị cũng tốn chi phí hàng trăm triệu đến hàng tỷ đồng, chưa kể các chi phí nuôi dưỡng, chăm sóc cho người có các di chứng sức khoẻ nặng sau này cũng vô cùng tốn kém. Tuổi càng nhỏ, chi phí điều trị và theo dõi các di chứng lâu dài càng lớn.

>>> Mời quý độc giả xem video: Không phải xe dầu nào cũng phải ký giấy cam kết khi đăng kiểm