Bệnh viện Đa khoa khu vực Quảng Nam (phường Điện Bàn, TP Đà Nẵng) vừa phẫu thuật lấy dị vật đường thở thành công cho một bệnh nhi 4 tuổi.

Trước đó, ngày 6/1, bé trai này được đưa vào bệnh viện trong tình trạng kích thích, nôn ra máu và suy hô hấp. Qua thăm khám và khai thác bệnh sử, các bác sĩ xác định, trong lúc ngậm muỗng nhựa, trẻ không may bị ngã khiến muỗng gãy, phần đầu muỗng rơi vào đường thở, gây nguy hiểm.

Nhận định đây là ca cấp cứu tối khẩn, bệnh nhi nhanh chóng được chuyển lên phòng mổ để tiến hành lấy dị vật. Nhờ sự phối hợp nhịp nhàng, chính xác của ê-kíp cấp cứu và phẫu thuật, dị vật đã được lấy ra an toàn, giúp trẻ vượt qua giai đoạn nguy hiểm. Hiện bệnh nhi đang tiếp tục được theo dõi, điều trị tại bệnh viện.

Trẻ nhỏ, đặc biệt trong độ tuổi từ 6 tháng đến 5 tuổi, có nguy cơ cao bị dị vật đường hô hấp vì các lý do thói quen đưa đồ vật, thức ăn nhỏ vào miệng khi chơi, hệ thống răng và kỹ năng nhai - nuốt ở trẻ chưa hoàn thiện, khoảng cách giữa khí quản và thực quản ở trẻ nhỏ rất gần, nên nếu bất cẩn một chút, dị vật rất dễ “lọt nhầm”. Bên cạnh đó, cơ chế phản xạ bảo vệ đường thở (như ho, hắt hơi) chưa phát triển hoàn chỉnh cũng là một trong những nguyên nhân khiến trẻ dễ bị mắc dị vật đường thở hơn so với người trưởng thành.

Phần đầu muỗng nhựa bị gãy, dị vật được các bác sĩ lấy ra khỏi đường thở của bé trai 4 tuổi sau ca phẫu thuật cấp cứu/ Ảnh nguồn SKĐS

Theo các bác sĩ, dị vật đường thở thường xảy ra khi trẻ vừa ăn vừa cười, chạy nhảy, khóc ho; trẻ ngậm đồ chơi hoặc thìa, đũa..., đùa nghịch với vật nhỏ (pin, cúc áo, hạt,…) nhét/gãy vào mũi miệng; dị vật từ mũi, họng trôi xuống đường thở khi can thiệp không đúng cách. Vị trí thường gặp dị vật là mũi, thanh quản, khí quản, phế quản…

Một số dấu hiệu cảnh báo dị vật đường thở khi trẻ nuốt hoặc hít phải dị vật gồm: Ho mạnh, ho kéo dài, ho ra máu, có thể ho mạn tính nếu dị vật không lấy ra; Khó thở, thở gấp, thở rít hoặc nghe tiếng “cò cử” khi hít vào; Môi, mặt tím tái, bật mạch nhanh, ra mồ hôi khi trẻ vận động; Có thể sưng nề cổ, đau hoặc khó nuốt nếu dị vật nằm ở vùng cổ họng; Trẻ lừ đừ, mệt mỏi hơn bình thường, bỏ ăn, biếng ăn - nếu dị vật nằm kéo dài, gây viêm nhiễm, tổn thương.

Nếu phát hiện trẻ có các dấu hiệu bất thường về hô hấp sau khi chơi với đồ vật nhỏ hoặc ăn uống, phụ huynh phải hết sức cảnh giác.

Khi nghi ngờ trẻ bị dị vật đường thở, việc xử lý kịp thời có thể cứu mạng. Cần thực hiện thủ thuật cấp cứu dị vật đường thở ngay khi trẻ ho sặc sụa, tím tái, khó thở nếu có nghi ngờ.

Với trẻ nhỏ, có thể thực hiện thủ thuật vỗ lưng ấn ngực bằng cách đặt trẻ nằm sấp, đầu thấp trên cánh tay. Dùng lòng bàn tay phải vỗ lưng 5 lần mạnh và nhanh vùng giữa 2 xương bả vai. Sau đó lật ngửa, ấn ngực 5 lần bằng 2 ngón tay.

Với trẻ lớn, cần thực hiện thủ thuật Heimlich. Trẻ còn tỉnh cần cấp cứu viên đứng phía sau hoặc quỳ tựa gối vào lưng trẻ (trẻ <7 tuổi). Vòng 2 tay ngang thắt lưng, đặt một nắm tay vùng thượng vị ngay dưới xương ức, bàn tay đặt chồng lên. Đột ngột ấn mạnh, nhanh 5 lần theo hướng trước ra sau và dưới lên trên.

Khi trẻ hôn mê, cần đặt trẻ nằm ngửa, cấp cứu viên quỳ gối và đặt 2 bàn tay chồng lên nhau vùng dưới xương ức trẻ. Đột ngột ấn mạnh, nhanh 5 lần.

Lặp lại 6-10 lần nếu dị vật chưa bật ra. Khi dị vật ra khỏi họng và nằm tại miệng trẻ cần lấy ra một cách thận trọng tránh tụt vào họng trở lại. Không cố móc họng trẻ nếu không thấy rõ dị vật, tránh đẩy sâu hơn. Nếu trẻ ngừng thở phải thổi ngạt hoặc bóp bóng qua mask trước và trong khi làm thủ thuật.

Ngay cả khi dị vật đã bật ra, ba mẹ vẫn cần đưa trẻ đến cơ sở y tế có chuyên khoa nhi và tai mũi họng càng sớm càng tốt để kiểm tra.