Gút không còn là “bệnh của nhà giàu” như quan niệm trước đây. Hiện nay, bệnh đang gia tăng nhanh, đặc biệt ở nam giới trung niên, người thừa cân, uống nhiều rượu bia hoặc mắc các bệnh lý chuyển hóa.

Gút là bệnh rối loạn chuyển hóa purin, đặc trưng bởi tăng acid uric máu và lắng đọng tinh thể urat trong khớp, thận và mô mềm. Nếu không được phát hiện và điều trị đúng, bệnh có thể gây nhiều biến chứng nguy hiểm.

Dễ suy thận nếu không điều trị đúng

TS.BS. Nguyễn Thị Nga - Trung tâm Cơ Xương Khớp, Bệnh viện Bạch Mai cho biết, gút là bệnh rối loạn chuyển hóa purin, đặc trưng bởi tăng acid uric máu và lắng đọng tinh thể monosodium urate trong khớp hoặc mô, gây nên các đợt viêm khớp cấp tính rất dữ dội.

Khớp thường bị ảnh hưởng nhất là khớp ngón chân cái, ngoài ra có thể gặp ở khớp cổ chân, khớp gối. Nếu bệnh tiến triển mạn tính, người bệnh có thể xuất hiện hạt tophi quanh khớp, tổn thương thận, sỏi tiết niệu, thậm chí suy thận nếu không điều trị đúng.

Triệu chứng điển hình là cơn đau khớp đột ngột, dữ dội, thường xảy ra vào ban đêm. Khớp sưng, nóng, đỏ, nhiều bệnh nhân mô tả cảm giác đau “như lửa đốt”, mất ngủ vì đau.

Các biểu hiện thường gặp gồm: Đau khớp đột ngột, thường về đêm; Khớp sưng nóng, đỏ (90% ở chi dưới); Khoảng 50% xảy ra ở khớp bàn - ngón chân cái; Có thể kèm sốt nhẹ; Cơn đau kéo dài vài ngày rồi giảm nhưng dễ tái phát

Nếu không điều trị đúng, bệnh có thể tiến triển thành gút mạn tính, gây viêm nhiều khớp và tổn thương thận.

Những đối tượng dễ mắc gút

Theo TS.BS Nguyễn Thị Nga, nhóm nguy cơ cao nhất là nam giới từ 40-60 tuổi, đặc biệt ở người thường xuyên sử dụng bia rượu.

Ngoài ra còn có các yếu tố nguy cơ như: Béo phì; Tăng huyết áp; Đái tháo đường; Rối loạn lipid máu; Tiền sử gia đình mắc gút; Bệnh thận mạn; Sử dụng một số thuốc như lợi tiểu, aspirin liều thấp.

Diễn tiến bệnh gút thường trải qua 4 giai đoạn: Tăng acid uric máu không triệu chứng; Cơn gút cấp; Giai đoạn ổn định giữa các cơn; Gút mạn tính có biến chứng.

“Nhiều người chủ quan khi chưa có triệu chứng nên không đi khám. Tuy nhiên, acid uric tăng kéo dài giống như 'quả bom hẹn giờ', có thể gây biến chứng bất cứ lúc nào”, TS.BS Nguyễn Thị Nga nhấn mạnh.

Điều trị gút thế nào?

TS.BS. Nguyễn Thị Nga cho biết, nhiều hiểu lầm phổ biến ở bệnh nhân cho rằng, điều trị gút chỉ cần giảm đau khi có cơn cấp. Nhiều bệnh nhân chỉ uống thuốc khi đau rồi dừng lại, khiến bệnh tái phát nhiều lần và tiến triển nặng hơn.

Điều trị gút gồm hai mục tiêu chính:

Điều trị cơn gút cấp: Cần điều trị sớm bằng các thuốc như colchicine, thuốc chống viêm không steroid hoặc corticoid trong một số trường hợp.

Điều trị duy trì giữa các cơn: Mục tiêu là kiểm soát acid uric máu ở mức: < 6 mg/dL (360 µmol/L); < 5 mg/dL (300 µmol/L) nếu có hạt tophi. Các thuốc hạ acid uric thường dùng gồm allopurinol, febuxostat, probenecid… Việc điều trị cần duy trì lâu dài, không phải chỉ vài tuần là khỏi.

Trường hợp người dân nếu chỉ tăng acid uric nhưng chưa có triệu chứng thì không phải trường hợp nào cũng cần dùng thuốc. Điều trị được cân nhắc khi: Acid uric > 700 µmol/L; Có sỏi thận hoặc tổn thương thận; Hoặc nguy cơ cao theo đánh giá của bác sĩ. Trong nhiều trường hợp, điều chỉnh lối sống là biện pháp ưu tiên trước.

Thay đổi lối sống - yếu tố quan trọng

Theo khuyến cáo quốc tế, người bệnh gút cần điều chỉnh lối sống:

Nên: Uống trên 2 lít nước mỗi ngày; Duy trì cân nặng hợp lý; Tập thể dục đều đặn; Ăn nhiều rau, sữa ít béo; Tăng đạm thực vật.

Hạn chế: Thịt đỏ, phủ tạng động vật; Hải sản; Bia rượu; Nước ngọt chứa fructose; Ăn quá nhiều đạm.

Bệnh gút cũng liên quan chặt chẽ đến nhiều bệnh lý khác như tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh tim mạch và suy thận, vì vậy kiểm soát gút cũng là cách bảo vệ sức khỏe toàn diện.

>>> Mời quý độc giả theo dõi video: Thai phụ 39 tuần ăn ốc sốc phản vệ độ 3