Phát hiện hành tinh hủy diệt chứa đại dương dung nham

Các nhà khoa học phát hiện ra một hành tinh kỳ lạ, khác hoàn toàn với bất kỳ hành tinh nào họ từng thấy trước đây.

Một nhóm nghiên cứu đã phát hiện ra một hành tinh chưa từng được biết đến trước đây nằm ngoài Hệ Mặt trời của chúng ta. Về bản chất hủy diệt, hành tinh này chứa một đại dương dung nham với một lượng lớn lưu huỳnh. Phát hiện này đã được công bố trên tạp chí Nature Astronomy.

Hành tinh ngoài Hệ Mặt trời này được đặt tên là L 98-59 d, quay quanh một ngôi sao lùn đỏ nhỏ ở khoảng cách 35 năm ánh sáng so với Trái đất. Dữ liệu từ Kính viễn vọng không gian James Webb (JWST) của NASA và các đài quan sát trên mặt đất đã tiết lộ những điểm bất thường của nó, hành tinh này có kích thước gấp khoảng 1,6 lần Trái đất, mật độ thấp bất thường và bầu khí quyển rất giàu hydro sunfua.

anh-chup-man-hinh-2026-03-30-114144.png
Ảnh: @ox.ac.uk.

Trước đây, các nhà khoa học thường phân loại các hành tinh như L 98-59 d thành hai loại, hoặc là "hành tinh lùn khí" đá với bầu khí quyển giàu hydro, hoặc là các hành tinh giàu nước được bao phủ bởi đại dương sâu và các tảng băng. Tuy nhiên, bằng chứng mới cho thấy L 98-59 d dường như không thuộc một trong hai loại trên. Nó chủ yếu được cấu tạo từ các hợp chất lưu huỳnh nặng, bề mặt phủ đầy đại dương dung nham.

Để hiểu rõ hơn về hành tinh độc đáo này, các nhà nghiên cứu từ Đại học Oxford, Đại học Groningen, Đại học Leeds và ETH Zurich đã sử dụng mô phỏng máy tính để theo dõi quá trình tiến hóa của nó trong gần 5 tỷ năm kể từ khi hình thành. Bằng cách kết hợp dữ liệu quan sát từ kính viễn vọng với các mô hình chi tiết về cấu trúc bên trong và khí quyển của L 98-59 d, họ đã suy ra trạng thái bên trong của hành tinh.

Nghiên cứu cho thấy lớp phủ của L 98–59 d được cấu tạo từ silicat nóng chảy, tương tự như dung nham của Trái Đất. Bên dưới bề mặt của nó là một đại dương magma rộng lớn, sâu hàng nghìn kilômét. Hồ chứa khổng lồ này cho phép hành tinh lưu trữ một lượng lớn lưu huỳnh bên trong trong thời gian dài.

Đại dương dung nham này cũng được bao phủ bởi một bầu khí quyển dày, giàu hydro, chứa các khí có lưu huỳnh như hydro sunfua.

Trong hàng tỷ năm, các phản ứng hóa học liên tục giữa phần lõi nóng chảy của hành tinh và bầu khí quyển đã định hình diện mạo hiện tại của L 98-59 d, từ đó giúp giải thích những tín hiệu bất thường hay được kính viễn vọng phát hiện.

Các nhà nghiên cứu tin rằng, L 98-59 d có thể là ví dụ đầu tiên được xác nhận về một hành tinh giàu khí, chủ yếu là lưu huỳnh, có khả năng duy trì một đại dương magma tồn tại lâu dài. Nếu đúng như vậy, điều đó có nghĩa các loại hành tinh trong Dải Ngân hà đa dạng hơn nhiều so với suy nghĩ trước đây.

Mời quý độc giả xem video: Cá mái chèo dạt vào bờ biển Lâm Đồng.

Vì sao hành tinh đỏ ngày càng quay nhanh hơn?

Sử dụng dữ liệu từ NASA, các nhà khoa học phát hiện hoạt động dưới lòng đất có thể làm tăng tốc quay của sao Hỏa.

saoooo-1.jpg
Các nhà khoa học biết được sao Hỏa ngày càng quay nhanh hơn nhờ dữ liệu từ sứ mệnh InSight của NASA. Vòng xoay của hành tinh này tăng tốc mỗi năm khoảng 4 mili giây góc. Điều này khiến mỗi ngày trên sao Hỏa ngắn đi 1/1.000 giây. Nguyên nhân dẫn đến điều này là một bí ẩn lớn. Ảnh: NASA, modifications by Seddon, Public domain, via Wikimedia Commons.
saoooo-2.jpg
Một nghiên cứu mới được công bố ngày 18/2 cho thấy lý do khiến hành tinh đỏ ngày càng quay nhanh hơn có thể nằm sâu dưới lòng đất, nơi một luồng đá nổi khổng lồ có thể đang chuyển động bên dưới lớp vỏ của sao Hỏa. Ảnh: NASA/JPL/USGS.

Quái vật biển 500 triệu năm tuổi trông như sinh vật ngoài hành tinh

Sidneyia là một sinh vật cổ đại kỳ lạ từng tồn tại hàng trăm triệu năm trước, góp phần hé lộ bí ẩn về đại dương thời tiền sử.

Sinh vật từ kỷ Cambri xa xưa. Sidneyia sống vào khoảng 500 triệu năm trước trong kỷ Cambri, giai đoạn bùng nổ sự sống với hàng loạt loài sinh vật biển độc đáo xuất hiện lần đầu tiên. Ảnh: Pinterest.
Sinh vật từ kỷ Cambri xa xưa. Sidneyia sống vào khoảng 500 triệu năm trước trong kỷ Cambri, giai đoạn bùng nổ sự sống với hàng loạt loài sinh vật biển độc đáo xuất hiện lần đầu tiên. Ảnh: Pinterest.
Họ hàng xa của chân khớp hiện đại. Sidneyia được xếp vào nhóm động vật chân khớp nguyên thủy, có liên hệ xa với các loài như cua, tôm và côn trùng ngày nay. Điều này giúp các nhà khoa học hiểu rõ hơn về quá trình tiến hóa. Ảnh: wikimedia.org.
Họ hàng xa của chân khớp hiện đại. Sidneyia được xếp vào nhóm động vật chân khớp nguyên thủy, có liên hệ xa với các loài như cua, tôm và côn trùng ngày nay. Điều này giúp các nhà khoa học hiểu rõ hơn về quá trình tiến hóa. Ảnh: wikimedia.org.

Chuyên gia xác định 45 hành tinh có thể tồn tại sự sống ngoài Trái đất

Các nhà thiên văn học quốc tế thông tin đã xác định được 45 hành tinh đá có khả năng tồn tại sự sống ngoài Trái đất.

hanhh-1.jpg
Thông qua phân tích dữ liệu từ sứ mệnh Gaia của Cơ quan vũ trụ châu Âu (ESA) và Kho lưu trữ ngoại hành tinh của Cơ quan hàng không vũ trụ Mỹ (NASA), các nhà nghiên cứu đã sàng lọc hơn 6.000 hành tinh ngoài hệ Mặt trời để tìm ra những hành tinh giống Trái đất, có khả năng tồn tại những điều kiện thích hợp cho sự sống phát triển. Ảnh: Gillis Lowry / Pablo Carlos Budassi/Attribution (CC BY 4.0).
hanhh-2.jpg
Các chuyên gia tập trung nghiên cứu, phân tích những hành tinh nằm trong "vùng Goldilocks" (vùng có thể ở được) - khoảng cách lý tưởng từ một ngôi sao để nước có thể tồn tại ở dạng lỏng trên bề mặt, điều kiện tiên quyết cho sự sống. Ảnh: Gillis Lowry/Attribution (CC BY 4.0).

Đọc nhiều nhất

Tin mới