Bước ngoặt cuộc đời đến với Phương Dung khi lựa chọn thi vào trường Sân khấu - Điện ảnh năm 1982. Sau khi tốt nghiệp, Phương Dung may mắn được NSND Kim Cương chọn về đoàn kịch nói và tỏa sáng với vai diễn trong vở Cơn bão cuối cùng.

Thời đó, vì có tình cảm với một nghệ sĩ khác trong đoàn, Phương Dung đã bỏ nghề đi theo tiếng gọi tình yêu. Nhưng chỉ một thời gian ngắn sau mối tình này kết thúc, Phương Dung cảm thấy không còn mặt mũi để quay về đoàn làm việc. Thời gian này, bà làm đủ nghề để mưu sinh, từ đi bán cơm tấm, bán bánh cuốn cho tới nhận may gia công.

Thời điểm đó, Phương Dung nghĩ chắc mình sẽ không trở lại với nghề diễn được nữa. Nhưng rồi một ngày, thầy Chín - trưởng đoàn kịch nói Bông Hồng vô tình đi ghé vào quán của Phương Dung. Chứng kiến tình cảnh của nữ nghệ sĩ, ông bật khóc và quyết định đưa bà trở lại sân khấu.

Trong sự nghiệp, nghệ sĩ Phương Dung từng đảm nhận nhiều dạng vai khác nhau, nhưng đặc biệt thành công với các vai ác. Vì thế, bà còn được mệnh danh là "diễn viên chuyên trị vai ác", hay "ác nữ của màn ảnh Việt".

Nghệ sĩ Phương Dung chia sẻ, sở dĩ bà đóng vai phản diện đạt như vậy là vì từ khi còn học ở trường Sân khấu - Điện ảnh, các thầy cô đã hướng cho bà vào vai phản diện. Do khuôn mặt của Phương Dung rất hợp đóng vai ác.

"Lúc còn học ở trường, tôi luôn phải vào vai ác khi đóng tiểu phẩm cùng các bạn. Đến các đạo diễn khi mời đóng phim cũng chọn tôi vào vai phản diện.

Trước khi đến với vai Tào Thị, tôi đã diễn ở rất nhiều sân khấu kịch khác nhau, nhưng ở sân khấu nào tôi cũng phải vào vai ác. Nhìn cái mặt tôi, không ai nghĩ tôi có thể vào vai hiền lành, nhẫn nhịn, phúc hậu, dịu dàng được, mà chỉ toát lên vẻ nhiều chuyện, ác hiểm", nữ nghệ sĩ từng chia sẻ.

Một trong những vai diễn nổi bật của Phương Dung phải kể đến nhân vật Tào Thị trong phim Phạm Công - Cúc Hoa. Nữ nghệ sĩ cho biết, bà nhận vai Tào Thị rất tình cờ khi được tài tử Công Hậu giới thiệu.

"Hồi đó, diễn viên đóng nhân vật Tào Thị bị ốm nên nghỉ. Công Hậu thấy tôi hợp vai nhân vật này nên đã chạy đến nhà đèo tôi bằng xe đạp đến trường quay.

Thời đó, hai đứa nghèo lắm, phải gửi xe đạp từ xa rồi đi bộ lại để người ta khỏi thấy mình làm diễn viên mà đi xe đạp. Mới quay phân đoạn đầu tiên thì đạo diễn nói vai Tào Thị này phải dành cho Phương Dung".

Bà không phủ nhận Tào Thị mang lại thành công cho mình trên con đường sự nghiệp, song nhân vật cũng khiến bà gặp không ít rắc rối.

Vì hoá thân quá xuất sắc vào vai Tào Thị nên Phương Dung bị khán giả ghét từ trên phim ra ngoài đời thực. Bà kể: "Vì vai diễn quá ác nên mấy đứa trẻ coi phim này ghét tôi lắm, thấy tôi là cầm gậy, cầm đá đòi ném. Tôi đi chợ mua đồ ăn chay thì người ta không bán, họ nói: Ác quá mà ăn chay làm gì. 

Còn khi đi diễn ở các tỉnh, khán giả vừa thấy tôi bước ra là ném chai nước, ném đá, có bất cứ thứ gì là ném hết lên sân khấu. Trưởng đoàn phải ra giải thích và khuyên khán giả ổn định để được diễn".

Nghệ sĩ tâm sự, thời điểm kết hôn, mẹ chồng tỏ ra sợ sệt, có phần ác cảm với con dâu bởi bà diễn vai phản diện. Sau này, mẹ chồng nhận ra đó không phải đời thực và yêu thương cô nhiều hơn.

Sau này, nghệ sĩ Phương Dung cũng thử thách bản thân qua các vai người mẹ hiền lành, chịu đựng hay nữ cán bộ… nhưng vẫn ít hơn vai diễn sở trường. Nữ nghệ sĩ cho biết, mỗi tác phẩm đều có hai phe thiện ác, chính tà để tạo hấp dẫn, vai phụ sẽ nâng vai chính. Với bà, nếu đóng vai ác mà bị người ta ghét thì coi như đã thành công.

Không chỉ vất vả trong sự nghiệp, đường tình duyên của Phương Dung cũng lận đận. Bà trải qua vài mối tình, nhưng đều không thành. Đến khi đã ngoài 40, nữ nghệ sĩ mới lập gia đình. Song sau 3 năm, cuộc hôn nhân này cũng tan vỡ khi cả hai chưa có con.

Sau đổ vỡ, nghệ sĩ Phương Dung không đi thêm bước nữa, cũng không có con. Ở tuổi 61, bà chẳng mong cầu có được tổ ấm riêng, mà hài lòng với cuộc sống độc thân. Nữ nghệ sĩ giữ tinh thần vui vẻ, lạc quan và tìm thấy nhiều niềm vui trong công việc. 

Có lẽ vì thế mà bà trông trẻ hơn nhiều so với tuổi thật. Mỗi khi đăng ảnh trên trang cá nhân, Phương Dung đều nhận được nhiều lời khen của bạn bè, đồng nghiệp và khán giả hâm mộ về nhan sắc.

Hiện nghệ sĩ Phương Dung vẫn miệt mài hoạt động nghệ thuật. Bà bảo, vì quá khứ từng bỏ lỡ nhiều cơ hội nên giờ không nề hà bất kỳ vai diễn nào.

"Có những show dù không được bao nhiêu tiền nhưng tôi vẫn làm, không nề hà vai lớn vai nhỏ. Nhiều người nói tôi sao ham quá vậy, nhả ra bớt cho mấy đứa nhỏ đi.

Nhưng họ không biết là ngày xưa tôi từng có cơ hội để kiếm tiền mà không biết nắm bắt, nên giờ làm được gì thì tôi làm. Dù vậy, tôi cũng biết nghỉ ngơi, lúc nào mệt thì tạm nghỉ để đi du lịch cùng gia đình, khỏe lại làm việc tiếp", nữ nghệ sĩ nói.

Những năm gần đây, ngoài đóng phim và tham gia các gameshow, nghệ sĩ Phương Dung còn đắt show quảng cáo. Nữ nghệ sĩ cho biết, đây là công việc mang lại khá nhiều thu nhập, giúp bà có cuộc sống ổn định ở tuổi xế chiều.