Nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI được đánh giá diễn ra trong giai đoạn có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, khi toàn hệ thống chính trị đang tập trung triển khai đồng bộ các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội dài hạn, hướng tới những cột mốc phát triển lớn của đất nước.
Trong bối cảnh đó, kỳ họp thứ nhất của Quốc hội khóa XVI không chỉ mang tính chất kiện toàn bộ máy lãnh đạo Nhà nước, mà còn được xem là thời điểm đặt nền tảng quan trọng cho phương thức vận hành của cả nhiệm kỳ.
Đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Hoàng Minh Hiếu (Đoàn Nghệ An) cho rằng đây là giai đoạn đòi hỏi sự đổi mới mạnh mẽ trong tư duy lập pháp, cũng như cách thức tổ chức thực thi chính sách để đáp ứng yêu cầu phát triển mới của đất nước.
Theo ông Hiếu, việc lựa chọn và kiện toàn các chức danh lãnh đạo chủ chốt tại kỳ họp đầu tiên có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, không chỉ bảo đảm tính kế thừa mà còn tạo ra định hướng điều hành xuyên suốt cho cả nhiệm kỳ. Các quyết sách được đưa ra ngay từ đầu nhiệm kỳ sẽ có tác động lớn đến chất lượng hoạt động của Quốc hội trong các năm tiếp theo.
Trong bối cảnh quốc tế có nhiều biến động và trong nước đứng trước yêu cầu phát triển nhanh, bền vững, các đại biểu Quốc hội kỳ vọng đội ngũ lãnh đạo mới sẽ thể hiện rõ bản lĩnh, trí tuệ, tinh thần đổi mới và khả năng hành động quyết liệt, đặc biệt là trong việc tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế.
Bên cạnh đó, nguyên tắc lấy người dân làm trung tâm tiếp tục được nhấn mạnh trong quá trình xây dựng chính sách. Theo đó, mọi quyết định của Quốc hội cần bảo đảm xuất phát từ thực tiễn đời sống, đồng thời hướng tới giải quyết những vấn đề thiết thực của người dân và doanh nghiệp.
Liên quan đến cơ chế giám sát, đại biểu Hoàng Minh Hiếu cho rằng việc công khai chương trình hành động của đại biểu Quốc hội là một kênh quan trọng để cử tri theo dõi và đánh giá mức độ thực hiện cam kết. Cùng với đó, các hoạt động tiếp xúc cử tri định kỳ giúp tăng cường đối thoại trực tiếp, phản ánh kịp thời ý kiến, kiến nghị từ cơ sở.
Vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội cũng tiếp tục được phát huy trong việc giám sát và phản biện xã hội, góp phần bảo đảm sự thống nhất giữa cam kết và hành động thực tế của đại biểu.
Ở góc độ hoạt động nghị trường, kỳ họp thứ nhất được xem là thời điểm quan trọng để thiết lập chuẩn mực thảo luận và phong cách làm việc của Quốc hội khóa XVI. Những tranh luận dựa trên dữ liệu, thực tiễn và lập luận rõ ràng được kỳ vọng sẽ nâng cao chất lượng quyết nghị ngay từ đầu nhiệm kỳ.
Ngoài ra, nhiều vấn đề tồn tại kéo dài như đất đai, nhà ở, an toàn thực phẩm hay những bất cập trong thực thi pháp luật tiếp tục được đặt kỳ vọng sẽ được theo dõi và xử lý dứt điểm trong nhiệm kỳ mới, qua đó đáp ứng tốt hơn mong đợi của cử tri cả nước.