Hà Nội

KHDS VNDAILY DoiSong TamNhin
Trending Vusta & Trí thức KH&CN Nhìn thẳng - Nói thật Kiến thức cần biết Cải chính Đọc Báo in KH&ĐS
Thời sự 24h Chính trị Xã hội Thế giới Kinh doanh Bất động sản Sống xanh Bạn đọc Doanh nghiệp
Khoa học & Công nghệ Nhà khoa học Kho tri thức Giải mã Quân sự Số hóa Xe Sống đạo
Đời sống & Giải trí Sống Khỏe Đời sống Giải trí Thể thao Du lịch Cộng đồng trẻ Sốt mạng
Spotlight Gallery Video Podcast e-Magazine

Giải mã

Mỹ phá mã của Nhật Bản trước trận Midway thế nào?

(Kiến Thức) - Mỹ đã gửi mật mã giả đánh lừa Nhật Bản để phá mã của nước này trước khi diễn ra trận Midway, khiến Washington giành chiến thắng vang dội.

Tâm Anh (theo Slate)
Chỉ huy Joseph J. Rochefort là người có công rất lớn trong việc dẫn dắt các thành viên trong ban giải mã Hypo phá mã một cách chính xác về thông điệp tấn công Midway của Nhật Bản.
Mã của Hải quân Nhật Bản dường như không giống mã của Đức quốc xã trong Chiến tranh thế giới II. Trong khi Nhật Bản chủ yếu sử dụng mật mã “sách” thì Đức quốc xã dùng máy Enigma và Lorenz để tạo và giải mã các thông tin cơ mật.
Mật mã “sách” của Nhật Bản hoạt động như sau: Người gửi tin soạn nội dung cần chuyển tin và sau đó sử dụng cuốn sách mật mã. Từ và cụm từ sẽ được thay thế bằng một nhóm các con số và chữ cái. Nội dung văn bản lần lượt được mã hóa ký tự. Sau đó, thông điệp được truyền đi. Tiếp theo, người nhận sẽ nhìn vào cuốn sách mật mã rồi đem đối chiếu với mật mã nhận được và giải mã, lắp ghép chúng thành thông tin hoàn chỉnh.
Mật mã của hải quân Nhật Bản đã được nâng lên mức cao từ những năm 1920. Họ dựa vào sách mật mã để bảo vệ thông tin liên lạc truyền đi. Tuy nhiên, Mỹ, Anh, Australia và Hà Lan đã có những thành công đáng kể trong việc phá mã của Nhật Bản. Mặc dù hải quân hoàng gia Nhật Bản thường xuyên thay đổi sách mã cũng như kỹ thuật bảo vệ chúng nhưng các mật mã của họ được cho là yếu và dễ bị phá. Tình báo hải quân Mỹ đã biết được một số phần trong hệ thống bộ giải mã liên lạc gốc của Hải quân Nhật Bản (JN-25). Mỹ đã có một cuốn sách mã gồm 90.000 từ và cụm từ.
Chỉ huy Joseph J. Rochefort đã cùng chuyên gia phá mã trong ban giải mã Hypo biết được thông tin trận chiến Midway của Nhật Bản.
Chỉ huy Joseph J. Rochefort đã cùng chuyên gia phá mã trong ban giải mã Hypo biết được thông tin trận chiến Midway của Nhật Bản.
Mỹ đã rất cố gắng để có được những phiên bản giải mã sau này của Nhật Bản. Tuy nhiên, nó chỉ được tung ra ngay trước cuộc tấn công Trân Châu Cảng. Việc thu thập được nhiều thông tin tình báo qua radio của hải quân Nhật từ cuộc không kích Doolittle đã khiến JN-25 mất giá trị.
Tháng 5/1942, Mỹ biết được thông tin Nhật Bản đang chuẩn bị thực hiện một cuộc tấn công lớn nhằm vào một mục tiêu được gọi là "AF" vào cuối tháng 5 hoặc đầu tháng 6. Nắm bắt thông tin đó, Mỹ hy vọng có thể phục kích trước khi xảy ra cuộc tấn công trên. Mặc dù những phân tích về các dữ kiện đó, đơn vị mật mã "Hypo" tại Trân Châu Cảng cũng tin rằng "AF" dùng để ám chỉ Midway. Mặt khác, Đô đốc Ernest King và đơn vị mật mã OP-20-G tin rằng, "AF" thuộc quần đảo Aleut và thời gian tấn công là cuối tháng 6/1942.
Các sỹ quan hải quân Mỹ đã đưa ra một mưu kế tài tình ở Ban giải mã Hypo để có thể xác định chính xác vị trí của "AF". Thông qua việc sử dụng dây cáp ngầm dưới biển, Ban giải mã Hypo đã yêu cầu chỉ huy căn cứ Midway gửi qua radio một tin nhắn về Trân Châu Cảng với nội dung: "Nước uống ở Midway đang cạn kiệt vì nhà máy nước bị hỏng". Sau đó, tin nhắn này được gửi bằng một kiểu mật mã mà họ cho rằng Nhật Bản đã biết cách giải. Ngay sau đó, một bức mật mã của người Nhật hóa mã bằng JN-25 với nội dung: "AF" gặp phải những vấn đề về nước ngọt và lực lượng tấn công phải lên trước kế hoạch về vấn đề này. Và "AF" được khẳng định là Midway.
Sau đó, Tư lệnh Hạm đội Thái Bình Dương Mỹ Chester Nimitz đã cho 3 tàu sân bay đến Thái Bình Dương để phục kích Nhật Bản trong cuộc tấn công Midway. Trong trận chiến này, Mỹ đã giành chiến thắng ngoạn mục khi đánh chìm 4 tàu sân bay của Nhật Bản. Tuy nhiên, Mỹ cũng mất một tàu sân bay trong trận Midway.
#mật mã #Midway #Mỹ #Nhật Bản #Trân Châu Cảng #phá mã

Bài liên quan

Giải mã

10 mật mã huyền bí “đánh đố” nhân loại

Voynich - cuốn sách cổ dài 240 trang ra đời từ những năm đầu 1400 là một trong những bí ẩn lớn nhất thế giới chưa được con người giải mã kể từ khi phát hiện vào năm 1912.
 Voynich - cuốn sách cổ dài 240 trang ra đời từ những năm đầu 1400 là một trong những bí ẩn lớn nhất thế giới chưa được con người giải mã kể từ khi phát hiện vào năm 1912.

Do liên tiếp gặp thất bại trong quá trình khám phá, tìm hiểu, nhiều ý kiến cho rằng, cuốn sách cổ trên là một trò lừa bịp, trò chơi khăm của một ai đó trong thế kỷ XV. Tuy nhiên, nghiên cứu mới đây lại cho thấy, Voynich thực sự là một tác phẩm có giá trị và chứa đựng trong đó là một thông điệp.
 Do liên tiếp gặp thất bại trong quá trình khám phá, tìm hiểu, nhiều ý kiến cho rằng, cuốn sách cổ trên là một trò lừa bịp, trò chơi khăm của một ai đó trong thế kỷ XV. Tuy nhiên, nghiên cứu mới đây lại cho thấy, Voynich thực sự là một tác phẩm có giá trị và chứa đựng trong đó là một thông điệp.

Nhà vật lý lý thuyết tại Đại học Manchester là Marcelo Montemurro cho biết: “Cuốn sách cổ Voynich là tài liệu độc nhất vô nhị và không có tác phẩm nào tương tự như vậy được phát hiện từ trước đến nay nên việc giải mã không hề dễ dàng. Mặc dù nhiều chuyên gia gặp thất bại trong việc giải mã ký tự trong cuốn sách nhưng nó không phải là thứ vô nghĩa hay một trò đùa tai quái nào đó. Chỉ đơn giản, việc phá mã Voynich khó khăn hơn những văn bản cổ khác. Bởi vì nó có cấu trúc ngôn ngữ khá đặc biệt mà con người chưa biết đến. Nó chắc chắn ẩn chứa một thông điệp bên trong”.
 Nhà vật lý lý thuyết tại Đại học Manchester là Marcelo Montemurro cho biết: “Cuốn sách cổ Voynich là tài liệu độc nhất vô nhị và không có tác phẩm nào tương tự như vậy được phát hiện từ trước đến nay nên việc giải mã không hề dễ dàng. Mặc dù nhiều chuyên gia gặp thất bại trong việc giải mã ký tự trong cuốn sách nhưng nó không phải là thứ vô nghĩa hay một trò đùa tai quái nào đó. Chỉ đơn giản, việc phá mã Voynich khó khăn hơn những văn bản cổ khác. Bởi vì nó có cấu trúc ngôn ngữ khá đặc biệt mà con người chưa biết đến. Nó chắc chắn ẩn chứa một thông điệp bên trong”.

Hầu hết các chuyên gia đều cho rằng, Voynich không phải là tác phẩm của người ngoài hành tinh bởi người ta mất rất nhiều công sức, thời gian, tiền bạc và dữ liệu để làm nên nó.
 Hầu hết các chuyên gia đều cho rằng, Voynich không phải là tác phẩm của người ngoài hành tinh bởi người ta mất rất nhiều công sức, thời gian, tiền bạc và dữ liệu để làm nên nó.

Kể từ năm 1991, nhân viên giải mã của CIA không thể tìm ra thông điệp ẩn chứa trong bản mã cuối cùng của Kryptos, mặc dù đã được phát hiện từ nhiều thập kỷ trước. Các ký tự của bản mật mã này gồm 26 chữ trong bảng chữ cái Latin và các dấu hỏi được cắt ra từ đồng. Các dòng chữ ẩn chứa 4 thông điệp được mã hóa.
 Kể từ năm 1991, nhân viên giải mã của CIA không thể tìm ra thông điệp ẩn chứa trong bản mã cuối cùng của Kryptos, mặc dù đã được phát hiện từ nhiều thập kỷ trước. Các ký tự của bản mật mã này gồm 26 chữ trong bảng chữ cái Latin và các dấu hỏi được cắt ra từ đồng. Các dòng chữ ẩn chứa 4 thông điệp được mã hóa.

Kể từ khi phát hiện đến năm 1999, chuyên gia “bẻ khóa” mật mã của CIA chỉ giải được 3 trong số 4 thông điệp của Kryptos. Thông điệp đầu tiên có nội dung: “Giữa bóng tối huyền ảo và sự thiếu ánh sáng, ẩn chứa một sắc thái ảo giác”. Đây chỉ là một câu thơ thuần túy.
 Kể từ khi phát hiện đến năm 1999, chuyên gia “bẻ khóa” mật mã của CIA chỉ giải được 3 trong số 4 thông điệp của Kryptos. Thông điệp đầu tiên có nội dung: “Giữa bóng tối huyền ảo và sự thiếu ánh sáng, ẩn chứa một sắc thái ảo giác”. Đây chỉ là một câu thơ thuần túy.

Nội dung của thông điệp thứ hai dài hơn, nhưng cũng không cung cấp đủ thông tin cho mọi người: “Nó hoàn toàn vô hình. Làm cách nào để được như vậy? Họ sử dụng từ trường Trái đất. Thông tin được thu thập và chuyển đi dưới lòng đất tới một địa điểm chưa xác định. Liệu Langley có biết được điều này? Họ nên biết: Nó được chôn cất ở đâu đó ngoài kia. Ai biết đích xác vị trí? Chỉ có WW. Đây là thông điệp cuối cùng của ông ấy: 38 độ Bắc 57 phút 6,5 giây, 77 độ Tây 8 phút 44 giây. ID theo hàng”. Trong đó, WW chính là William Webster - cựu Giám đốc CIA năm 90 và tọa độ trong được nhắc đến chính là trụ sở của cơ quan tình báo Mỹ.
 Nội dung của thông điệp thứ hai dài hơn, nhưng cũng không cung cấp đủ thông tin cho mọi người: “Nó hoàn toàn vô hình. Làm cách nào để được như vậy? Họ sử dụng từ trường Trái đất. Thông tin được thu thập và chuyển đi dưới lòng đất tới một địa điểm chưa xác định. Liệu Langley có biết được điều này? Họ nên biết: Nó được chôn cất ở đâu đó ngoài kia. Ai biết đích xác vị trí? Chỉ có WW. Đây là thông điệp cuối cùng của ông ấy: 38 độ Bắc 57 phút 6,5 giây, 77 độ Tây 8 phút 44 giây. ID theo hàng”. Trong đó, WW chính là William Webster - cựu Giám đốc CIA năm 90 và tọa độ trong được nhắc đến chính là trụ sở của cơ quan tình báo Mỹ.

Thông điệp thứ 3 nói về một nhà khảo cổ học Ai Cập cổ đại có tên là Howard Carter, người phát hiện ra hầm mộ của vua Pharaoh Tutankhamun năm 1922.
 Thông điệp thứ 3 nói về một nhà khảo cổ học Ai Cập cổ đại có tên là Howard Carter, người phát hiện ra hầm mộ của vua Pharaoh Tutankhamun năm 1922.
Nhưng kể từ năm 1999 đến nay, chuyên gia mật mã Mỹ và thế giới không thể “bẻ khóa” được nội dung đoạn mật mã cuối cùng gồm 97 ký tự. Chính vì vậy, nó được mệnh danh là “đỉnh Everest của các mật mã”.
 Nhưng kể từ năm 1999 đến nay, chuyên gia mật mã Mỹ và thế giới không thể “bẻ khóa” được nội dung đoạn mật mã cuối cùng gồm 97 ký tự. Chính vì vậy, nó được mệnh danh là “đỉnh Everest của các mật mã”.


Bản mật mã Beale bắt nguồn từ một cuốn tiểu thuyết nhỏ xuất bản năm 1885 của biên tập viên một tờ báo ở bang Virginia, Mỹ có tên John W. Sherman. Cuốn tiểu thuyết kể về một nhân vật có tên Thomas Beale đã chôn giấu một kho báu gồm hàng ngàn kg vàng, bạc, đồ trang sức vào năm 1820. Nó được giấu ở một địa điểm bí mật gần hạt Bedford, bang Virginia.
 Bản mật mã Beale bắt nguồn từ một cuốn tiểu thuyết nhỏ xuất bản năm 1885 của biên tập viên một tờ báo ở bang Virginia, Mỹ có tên John W. Sherman. Cuốn tiểu thuyết kể về một nhân vật có tên Thomas Beale đã chôn giấu một kho báu gồm hàng ngàn kg vàng, bạc, đồ trang sức vào năm 1820. Nó được giấu ở một địa điểm bí mật gần hạt Bedford, bang Virginia.

Nó gồm một bộ ba mã số hay ba văn bản mật mã được cho là chỉ dẫn đến vị trí kho báu mà Beale đã chôn giấu. Beale đã sử dụng phiên bản Tuyên ngôn Độc lập của Mỹ làm chìa khóa mở kho báu. Tuy nhiên, cho đến nay, sau nhiều thập kỷ nỗ lực “bẻ khóa”, con người vẫn không thành công trong việc tìm ra lời giải.
 Nó gồm một bộ ba mã số hay ba văn bản mật mã được cho là chỉ dẫn đến vị trí kho báu mà Beale đã chôn giấu. Beale đã sử dụng phiên bản Tuyên ngôn Độc lập của Mỹ làm chìa khóa mở kho báu. Tuy nhiên, cho đến nay, sau nhiều thập kỷ nỗ lực “bẻ khóa”, con người vẫn không thành công trong việc tìm ra lời giải.

Đĩa Phaistos được làm bằng chì và có niên đại khoảng 2.000 năm trước công nguyên. Tuy nhiên, các chuyên gia vẫn chưa thể tìm ra nó có tác dụng gì hay được làm ở đâu kể từ khi nhà khảo cổ học người Italy Luigi Pernier phát hiện ra nó ở cung điện Minoan, Phaistos năm 1908.
 Đĩa Phaistos được làm bằng chì và có niên đại khoảng 2.000 năm trước công nguyên. Tuy nhiên, các chuyên gia vẫn chưa thể tìm ra nó có tác dụng gì hay được làm ở đâu kể từ khi nhà khảo cổ học người Italy Luigi Pernier phát hiện ra nó ở cung điện Minoan, Phaistos năm 1908.
Nó được làm từ đất sét nung và có những chữ tượng hình mà cho đến nay các nhà khoa học chưa giải đáp được ý nghĩa ẩn sau đó cũng như mục đích và chủ nhân thực sự làm ra chiếc đĩa kỳ lạ này.
 Nó được làm từ đất sét nung và có những chữ tượng hình mà cho đến nay các nhà khoa học chưa giải đáp được ý nghĩa ẩn sau đó cũng như mục đích và chủ nhân thực sự làm ra chiếc đĩa kỳ lạ này.


Nhìn vào công trình Đài tưởng niệm Shepherd ở Staffordshire (Anh), nhiều người nghĩ nó chẳng có gì đặc biệt, chỉ là tái tạo bức họa nổi tiếng Arcadian Shepherds của Nicolas Poussin. Tuy nhiên, nó trở thành câu hỏi hóc búa, thách thức suốt 250 năm qua đối với những nhà giải mã giỏi nhất thế giới. Họ không thể giải mật được ý nghĩa của ký tự DOUOSVAVVM. Nhiều truyền thuyết cho rằng, nó có thể là lời gợi ý do hiệp sĩ Templar để lại cho nhân loại biết về vị trí của chén thánh.
 Nhìn vào công trình Đài tưởng niệm Shepherd ở Staffordshire (Anh), nhiều người nghĩ nó chẳng có gì đặc biệt, chỉ là tái tạo bức họa nổi tiếng Arcadian Shepherds của Nicolas Poussin. Tuy nhiên, nó trở thành câu hỏi hóc búa, thách thức suốt 250 năm qua đối với những nhà giải mã giỏi nhất thế giới. Họ không thể giải mật được ý nghĩa của ký tự DOUOSVAVVM. Nhiều truyền thuyết cho rằng, nó có thể là lời gợi ý do hiệp sĩ Templar để lại cho nhân loại biết về vị trí của chén thánh.

Năm 1948, xác một người đàn ông được vớt lên từ bãi biển Adelaide (Australia). Không ai biết ông là ai, có điều cả thế giới rất tò mò khi nhìn thấy dòng chữ Tamam Shud trên một mảnh giấy được may trong túi quần của ông. Đến nay, chuyên gia mật mã nổi tiếng thế giới vẫn chưa ai giải nghĩa được nó.
 Năm 1948, xác một người đàn ông được vớt lên từ bãi biển Adelaide (Australia). Không ai biết ông là ai, có điều cả thế giới rất tò mò khi nhìn thấy dòng chữ Tamam Shud trên một mảnh giấy được may trong túi quần của ông. Đến nay, chuyên gia mật mã nổi tiếng thế giới vẫn chưa ai giải nghĩa được nó.

Vào mùa hè năm 1977, Jerry Ehman, tình nguyện viên của tổ chức Săn lùng thông tin tình báo ngoài hành tinh đã dùng mạng ăng ten để thu được một đoạn sóng radio dài 72 giây. Các tín hiệu được phát rất lớn và được cho là xuất phát từ một nơi chưa từng có người trái đất nào đặt chân tới: chòm sao Sagittarius cách trái đất 120 năm ánh sáng. Ông đã viết chữ WOW đầy ngạc nhiên lên bản mã ghi được. Nhưng cho đến nay, người ta vẫn chưa hiểu người ngoài hành tinh nói gì. Ông trở thành người đàn ông đầu tiên nhận được thông điệp từ người ngoài hành tinh.
 Vào mùa hè năm 1977, Jerry Ehman, tình nguyện viên của tổ chức Săn lùng thông tin tình báo ngoài hành tinh đã dùng mạng ăng ten để thu được một đoạn sóng radio dài 72 giây. Các tín hiệu được phát rất lớn và được cho là xuất phát từ một nơi chưa từng có người trái đất nào đặt chân tới: chòm sao Sagittarius cách trái đất 120 năm ánh sáng. Ông đã viết chữ WOW đầy ngạc nhiên lên bản mã ghi được. Nhưng cho đến nay, người ta vẫn chưa hiểu người ngoài hành tinh nói gì. Ông trở thành người đàn ông đầu tiên nhận được thông điệp từ người ngoài hành tinh.

Bức thư bí ẩn của sát thủ không bao giờ bị bắt Zodiac từ những năm 1960 gửi cho cảnh sát Mỹ về danh sách nạn nhân, hành trình gây tội ác cũng làm khó các nhà giải mã Mỹ trong nhiều năm qua. Sát nhân này còn gửi những lá thư khiêu khích cho một tờ báo địa phương với nội dung đầy thách thức, rằng, chính quyền sẽ không bao giờ bắt được cũng như tìm ra danh tính thực sự của y.
 Bức thư bí ẩn của sát thủ không bao giờ bị bắt Zodiac từ những năm 1960 gửi cho cảnh sát Mỹ về danh sách nạn nhân, hành trình gây tội ác cũng làm khó các nhà giải mã Mỹ trong nhiều năm qua. Sát nhân này còn gửi những lá thư khiêu khích cho một tờ báo địa phương với nội dung đầy thách thức, rằng, chính quyền sẽ không bao giờ bắt được cũng như tìm ra danh tính thực sự của y.

Ngày 8/11/1969, Zodiac tiếp tục gửi đi một tin nhắn mã hóa 340 ký tự kỳ lạ cho trang tin thời sự ở San Francisco. Nhiều chuyên gia mã hóa đã nỗ lực trong trong suốt 40 năm qua những vẫn không thể “phá khóa” được bức thư khó hiểu của sát nhân bí ẩn bậc nhất mọi thời đại này.
 Ngày 8/11/1969, Zodiac tiếp tục gửi đi một tin nhắn mã hóa 340 ký tự kỳ lạ cho trang tin thời sự ở San Francisco. Nhiều chuyên gia mã hóa đã nỗ lực trong trong suốt 40 năm qua những vẫn không thể “phá khóa” được bức thư khó hiểu của sát nhân bí ẩn bậc nhất mọi thời đại này. 

Georgia Guidestones là những tảng đá soi đường ở Georgia, Elbert County, bang Georgia (Mỹ) là một trong 10 bí ẩn mà chuyên gia mã hóa phải “bó tay”. Họ chưa tìm ra ai là người đã ra lệnh xây dựng tảng đá và mục đích tồn tại của nó là gì. Những tảng đá này được khắc bằng 8 ngôn ngữ: tiếng Anh, tiếng Tây Ban Nha, tiếng Swahili, tiếng Hin-ddi, tiếng Do Thái, tiếng Ả Rập, Trung Quốc và Nga.
 Georgia Guidestones là những tảng đá soi đường ở Georgia, Elbert County, bang Georgia (Mỹ) là một trong 10 bí ẩn mà chuyên gia mã hóa phải “bó tay”. Họ chưa tìm ra ai là người đã ra lệnh xây dựng tảng đá và mục đích tồn tại của nó là gì. Những tảng đá này được khắc bằng 8 ngôn ngữ: tiếng Anh, tiếng Tây Ban Nha, tiếng Swahili, tiếng Hin-ddi, tiếng Do Thái, tiếng Ả Rập, Trung Quốc và Nga.

Xem chi tiết

Giải mã

5 vụ tự sát tập thể gây sốc trong lịch sử

(Kiến Thức) - Nữ hoàng Rani Padmini của dân tộc Chittor đã cùng 700 phụ nữ thuộc hoàng tộc và con cái họ tự thiêu để không bị làm nhục…

Gần 1.000 thành viên của giáo phái Peoples Temple tự sát tập thể. Tối ngày 18/11/1978, giáo chủ giáo phái này là Jim Jones ở Jonestown , Guyana đã ra lệnh cho 909 tín đồ, bao gồm cả 276 trẻ em phải uống nước pha thuốc an thần để tự sát.
Gần 1.000 thành viên của giáo phái Peoples Temple tự sát tập thể. Tối ngày 18/11/1978, giáo chủ giáo phái này là Jim Jones ở Jonestown , Guyana đã ra lệnh cho 909 tín đồ, bao gồm cả 276 trẻ em phải uống nước pha thuốc an thần để tự sát.
Hắn đã thuyết phục các giáo đồ rằng, cách duy nhất để thoát khỏi sự truy cứu của chính quyền về những hành động tội lỗi đã gây ra là tự tử. Thêm vào đó, cái chết tự nguyện sẽ đưa mọi người về với Đấng Tối cao.
Hắn đã thuyết phục các giáo đồ rằng, cách duy nhất để thoát khỏi sự truy cứu của chính quyền về những hành động tội lỗi đã gây ra là tự tử. Thêm vào đó, cái chết tự nguyện sẽ đưa mọi người về với Đấng Tối cao. 
Xem chi tiết

Giải mã

Xem nhân trung đoán số mệnh con người

Trong nhân tướng học, nhân trung có thể cho biết đặc điểm về sức khỏe, tuổi thọ, đường con cái và đạo đức của người đó.

Trên khuôn mặt, nhân trung là phần ngấn rãnh môi trên thẳng từ mũi xuống.
 Trên khuôn mặt, nhân trung là phần ngấn rãnh môi trên thẳng từ mũi xuống. 
Xem chi tiết

Đọc nhiều nhất

TIÊU ĐIỂM

TUYỂN SINH ĐẠI HỌC 2025

AN TOÀN THỰC PHẨM

LỪA ĐẢO CÔNG NGHỆ

Kiến thức cần biết

Tin mới