Sau ca phẫu thuật u não, khối u được bác sĩ lấy ra và bệnh nhân chuyển đến phòng hồi phục. Kế đến, quá trình theo dõi tiêu chuẩn (xạ trị, thuốc) bắt đầu. Tuy nhiên, ung thư vẫn có nguy cơ tái phát. U nguyên bào thần kinh đệm - loại u não nguyên phát nguy hiểm nhất ở người lớn - hầu như luôn tái phát ở ngay tại vị trí mà bác sĩ vừa tiến hành phẫu thuật loại bỏ khối u.

Theo thống kê, u nguyên bào thần kinh đệm ảnh hưởng đến khoảng 3 - 4 người trên 100.000 dân mỗi năm và tỷ lệ mắc tăng mạnh ở nhóm trên 65 tuổi. Chỉ khoảng một trong 20 bệnh nhân sống sót được năm năm sau khi được chẩn đoán.

Một trong những nguyên nhân khiến u nguyên bào thần kinh đệm đặc biệt khó điều trị là cơ chế bảo vệ tự nhiên của hàng rào máu não ngăn nhiều loại thuốc tiếp cận mô não. Bên cạnh đó, các tế bào trong cùng một khối u có thể phản ứng rất khác nhau với cùng một liệu pháp điều trị, đồng thời môi trường xung quanh khối u còn có khả năng làm suy yếu hệ miễn dịch của cơ thể. Khoảng 80% trường hợp ung thư tái phát xảy ra ngay gần vị trí khối u ban đầu.

Một nhóm nghiên cứu ở Italy hiện thử nghiệm một miếng dán sinh học tự phân hủy được thiết kế để đặt bên trong khoang phẫu thuật và hoạt động trong nhiều tuần để tấn công các tế bào ung thư còn sót lại.

Dự án có tên NeuroMESH được xây dựng dựa trên một loại màng cấu trúc siêu nhỏ gọi là micro-MESH. Loại màng polymer này đủ mỏng để bao phủ lên bề mặt mô não sau khi khối u được cắt bỏ. Miếng dán này được thiết kế và thử nghiệm ở đó trước khi được ứng dụng rộng rãi hơn trong phòng mổ.

Thay vì đưa thuốc đi qua đường máu và phải vượt qua hàng rào máu não, các bác sĩ có thể đặt trực tiếp miếng dán vào khoang phẫu thuật, nơi có nguy cơ tái phát cao nhất. Theo đó, miếng dán bắt đầu có tác dụng ngay tại khu vực có nguy cơ tái phát ung thư.

Dự án do GS Marco Riva, bác sĩ phẫu thuật thần kinh tại Bệnh viện Nghiên cứu Humanitas gần Milan, điều phối. Công nghệ này được phát triển từ phòng thí nghiệm của Giáo sư Paolo Decuzzi tại Viện Công nghệ Italy ở Genoa.

Khác với các miếng wafer cứng hay gel mềm từng được sử dụng trong điều trị ung thư não, micro-MESH là một màng linh hoạt với cấu trúc vi mô đặc biệt, cho phép giải phóng thuốc một cách từ từ và có kiểm soát.

Theo nhóm nghiên cứu, một miếng dán duy nhất có thể mang đồng thời nhiều loại thuốc, bao gồm hóa trị liệu truyền thống và các tác nhân kích thích miễn dịch.

Trong các thử nghiệm tiền lâm sàng, miếng dán trên đã cho thấy khả năng giải phóng thuốc liên tục trong nhiều tuần, thậm chí nhiều tháng, thay vì giải phóng toàn bộ hoạt chất ngay lập tức.

Không chỉ tập trung vào hóa trị, NeuroMESH còn được thiết kế để mang theo các phân tử có khả năng kích hoạt lại hệ miễn dịch, vốn thường bị các tế bào ung thư vô hiệu hóa. Nhóm nghiên cứu kỳ vọng miếng dán không chỉ giúp tiêu diệt trực tiếp tế bào ung thư còn sót lại mà còn giúp cơ thể nhận diện và tiếp tục tấn công các tế bào ác tính tồn tại sau phẫu thuật.

Ngoài ra, nhóm nghiên cứu dự định kết hợp công nghệ này với xạ trị nhằm tạo hiệu quả điều trị cộng hưởng, tăng khả năng kiểm soát bệnh và giảm nguy cơ tái phát.

Trong giai đoạn tiếp theo, nhóm nghiên cứu sẽ tiếp tục tối ưu hóa thiết kế của NeuroMESH trên các mô hình u nguyên bào thần kinh đệm tiên tiến và so sánh hiệu quả với những phương pháp điều trị hiện hành.

Sau đó, miếng dán sẽ phải trải qua quy trình sản xuất theo các tiêu chuẩn nghiêm ngặt và đáp ứng các yêu cầu quản lý tại châu Âu cũng như Mỹ trước khi được phép thử nghiệm lâm sàng trên người.