| Giếng Ngọc nổi tiếng xưa nay. |
| 3 "cụ cá" đã quy tiên cách đây 4 năm. |
| Cối đá cổ để dân làng xay gạo. |
| Cầu tế người chết với 8 cột đá. |
| Trên mỗi cột đá đều có chữ Nho. |
| Giếng Ngọc nổi tiếng xưa nay. |
| 3 "cụ cá" đã quy tiên cách đây 4 năm. |
| Cối đá cổ để dân làng xay gạo. |
| Cầu tế người chết với 8 cột đá. |
| Trên mỗi cột đá đều có chữ Nho. |
![]() |
| Ảnh chụp Tổng thống Abraham Lincoln gặp Tướng McClellan tại Antietam, Maryland hồi tháng 9/1862. |
![]() |
| Càn Long được coi là một minh quân, thời kỳ trị vì của ông kéo dài hơn 60 năm trong lịch sử phong kiến Trung Quốc và là thời kỳ cực kì thịnh vượng về kinh tế và quân sự của nhà Thanh. Chuyện về ông rất nhiều, nhưng điều kiến người đời luôn thắc mắc là vì sao ông này này lại quá sủng ái một gian thần tham lam vô độ như Hòa Thân. |
![]() |
| Hòa Thân tự Trí Trai, họ Nĩu Hỗ Lộc Thị, người Chính Hồng Kì, Mãn Châu. Sinh năm 1750 tức năm thứ 15 đời Càn Long. Gia thế nhà Hòa Thân tuy không hiển hách song cũng là gia tộc quân công. Ông tổ 5 đời Ni Nha Cáp Nạp Ba Đồ Lỗ đã lập chiến công khi nhà Thanh tiến vào Trung Nguyên và được phong tam đẳng kinh xa đô úy. Hòa Thân là một sủng thần được Càn Long vô cùng ưu ái, nhưng ông ta cũng là một quan tham vô độ nổi tiếng trong lịch sử Trung Quốc. |
![]() |
| Năm thứ 13 Càn Long tức năm 1768, một Hòa Thân kiêu căng đã lạc đề thi rớt khì thi Hương. Năm sau, ông ta kế thừa chức tam đẳng kinh xa đô úy của phụ thân, gia nhập loan nghị vệ, và thành chấp sự nhân đi trước kiệu hoàng đế. Từ đó về sau ông ta không ngừng thăng tiến, kiêm đến chín chức quan đại thần trong triều: đại thần phủ nội vụ, đại thần ngự tiền, đại thần nghị chính, đại thần tương lam kì lĩnh thị vệ nội, đại thần chính bạch kì lĩnh thị vệ nội, đài thần quân cơ, đại thần lĩnh ban quân cơ, đại học sĩ Văn Hoa điện, đại học sĩ Thủ phụ. Đều là những chức quan lớn trong triều, có thể nói chỉ dưới một người trên vạn người, không khác gì “Nhị hoàng đế” . Tại sao ông ta lại được Càn Long "ưu ái" như vậy? |
![]() |
| Nguyên nhân thứ nhất: Học thức uyên thâm. Khi còn đi học Hòa Thân vô cùng chăm chỉ và được coi là một nhân tài. Càn Long cả đời yêu thích thơ phú, Hòa thân thì thuộc lòng từng câu chữ, ý thơ hay thói quen dùng điển tích điển cố, cách gieo vần của Càn Long. Để có thể tung hứng với Càn Long, Hòa Thân cũng bỏ công sức học thơ và làm thơ nên khả năng thơ phú của ông ta cũng là thiên hạ hiếm có. Tiền Vịnh Tằng cùng thời với Hòa Thân từng đánh giá rằng: “Thơ của Hòa Thân gieo vần rất tuyệt, rất thông thơ luật. Thơ của Hòa Thân rất hợp với sở thích của Càn Long, Càn Long đọc xong không thích mới lạ, rất nhiều phen tức cảnh làm thơ đã cứu mạng Hòa Thân". |
![]() |
| Nguyên nhân thứ 2: Tướng mạo đường đường. Đương thời, Hòa thân có danh hiệu là đệ nhất tuấn nam Mãn Châu. Tiêu chuẩn dùng người thân cận của Càn Long là: Hoạt bát nhanh nhẹn, thông minh lão luyện, tướng mạo tuấn tú, trẻ trung xinh đẹp. Người mà có tướng mạo xấu xí khó lòng được Càn Long trọng dụng. Ví dụ như Kỉ Hiểu Lam (ảnh minh họa) tuy là bậc đại tài nhưng vì tướng máo xấu xí nên khó được Càn Long trọng dụng và được làm trọng thần, sủng thần bên cạnh, nên chỉ có thể dựa vào văn tự lập thân và an phận làm từ thần cho Càn Long. |
![]() |
| Nguyên nhân thứ 3: Xuất thân Mãn châu, thông minh nhanh trí. Dù có nói thế nào thì Hòa Thân vẫn xuất thân từ Chính Hồng Kì, Mãn Châu. Đây chính là điều kiện cơ sở lớn nhất khiến ông ta được sủng ái. Trong các văn võ bá quan trong triều đương nhiên hoàng thượng phải yêu người Mãn nhất chứ không phải là người Hán, hơn nữa Hoà thân lại thông minh hoạt bát. |
![]() |
| Tiết Phúc Thành trong “Dung am bút kí" ghi rằng: Có một lần Càn Long đi tuần thú, khi chuẩn bị khởi hành không tìm thấy cái lọng vàng đâu, Càn Long vô cùng tức giận, bọn thuộc hạ sợ gần chết vì có thể sẽ bị tội chém đầu, ai cũng không dám trả lời, đúng lúc đó Hòa thân đáp: “Tâu Hoàng thượng. người nào quản việc này người đó chịu trách nhiệm”. Càn Long thấy một thanh niên tuổi còn rất trẻ nhưng lại đối đáp rất lưu loát nên đã bắt đầu chú ý đến anh ta. |
![]() |
| Nguyên nhân thứ 4: Rất am hiểu về quản lý tài chính. Trước nội vụ phủ thường xuyên thu không đủ chi. Sau khi Hòa Thân nhậm chức tổng quản, nội vụ phủ đã dư dả. Ông ta không chỉ giỏi đánh sưu cao thuế nặng với các phú thương buôn bán lớn, các cơ sở sản xuất muối, những đại sứ ở biên ải hay các chính quyền địa phương các tỉnh, mà ông ta còn chủ trương thực hiện chính sách “Nghị tội ngân” ( luận tội phạt tiền) tại triều. Tiền phạt của các quan viên từ các tỉnh ngày càng nhiều, trở thành một nguồn tài chính lớn chảy vào kim khố của hoàng đế, đáp ứng đầy đủ mọi nhu cầu của cuộc sống xa hoa dâm đãng, thích khoe khoang phô trương của Càn Long, về điều này ông ta được Càn Long vô cùng tán dương. |
![]() |
| Nguyên nhân thứ 5: Có kinh nghiệm ngoại giao phong phú. Hòa Thân từng nhiều lần phụ trách tiếp sứ thần Triều Tiên, Anh... Trong “Thanh đại danh nhân truyện lược” có ghi rằng: Vào năm 1792 năm thứ 57 Càn Long, sứ thần nước Anh đã bình luận: Ông ta là người "luôn giữ thân phận tôn nghiêm của mình”, “thái độ hòa nhã dễ gần, nhìn nhận vấn đề rất sắc bén sâu sắc, không hổ là một chính trị gia lão luyện”. |
![]() |
| Nguyên nhân thứ 6: Hòa Thân rất giống Mã Giai Thị. Theo ghi chép của sử sách, khi còn là Bảo Thân Vương, Càn Long từng gặp tiếng sét ái tình với Mã Giai Thị, một ái phi được Ung Chính hoàng đế sủng ái. Bảo Thân Vương thường nhân lúc không có ai thì chọc ghẹo nàng. Một hôm Mã Giai Thị vô tình va phải chân mày của Bảo Thân Vương thì bị Hoàng hậu Nữu Hộ Lộc thị nhìn thấy. Hoàng hậu cho rằng nàng dám chòng ghẹo cả hoàng tử, hạ lệnh giam vào Nguyệt Hoa môn ép phải chết. Bảo Thân Vương biết chuyện chạy đến Nguyệt Hoa môn thì thân thể nàng đã lạnh. Bảo Thân Vương nước mắt dàn dụa khóc lớn: “Ta đã hại chết nàng rồi” rồi cắn nát ngón tay của mình cho máu nhỏ lên cổ nàng và nói: Kiếp này ta đã không cứu nổi nàng, kiếp sau dùng nốt ruồi son nhận ra nhau”. Tự dung hai hàng nước mắt của nàng ứ ra rồi nàng mới đi. |
![]() |
| Sau khi Bảo Thân Vương đăng cơ, chuyện này dần dần quên lãng. Nhưng nhìn thấy Hòa Thân dung mạo rất giống Mã Giai Thị trên cổ lại có nốt ruồi son, thế là Hòa Thân được Càn Long coi như Mã Giai Thị tái thế. Ngự thư phòng trở thành nơi ông ta và hoàng thượng cùng ngủ. Hòa Thân dáng vẻ lại rất dịu dàng nhu mì nên Càn Long càng tin ông ta chính là nàng Mã Giai Thị. |
![]() |
| Nguyên nhân thứ 7: Tài xu nịnh. Vào những năm cuối đời, Càn Long càng ngày càng không thích nghe những lời trung thần, thích đao to búa lớn, khoác loác khoe khoang là thập toàn lão gia, cho rằng mình có thể sánh ngang với tổ phụ Khang Hi. Hòa Thân thì hàng ngày vẫn dùng những lời đó để mê hoặc Càn Long, luôn luôn làm cho Càn Long hả hê sung sướng. |
![]() |
| Tính cách quyết định số phận, địa vị quyết định hôn nhân. Một quan tham đệ nhất như Hòa Thân, ông ta hận rằng không thể vơ hết tiền bạc trong thiên hạ. Là một Hòa Thân quyền thế ngút trời, muốn gì được nấy vì thế ông ta luôn khao khát có mọi giai nhân trong thiên hạ để được hưởng trọn phong lưu chốn nhân gian, thậm chí còn dám nhòm ngó cả giai nhân của hoàng thượng. Theo sử sách ghi lại thì có đến 9 trang tuyệt sắc giai nhân luôn kề cận bên đại gian thần này. Thực sự quan tham như Hòa Thân từ cổ chí kim chắc chỉ có một. |
![]() |
| Phùng Tễ Văn - người vợ kết tóc se tơ với Hòa Thân. Nàng vốn là cháu gái của tể tướng Anh Liêm đương triều. Khi kết hôn, Hòa Thân còn chưa đăng quan đọc sách. Phùng Tễ Văn xuất thân danh giá, là con gái độc nhất của một gia thế Mãn Thanh. Tổ phụ nàng quản lý tài chính quốc gia và phụ trách các sự vụ trong cung đình và rất được Càn Long tín nhiệm. Nàng tính tình hiền dịu đoan trang, sau khi xuất giá an phận một lòng vì chồng, giáo dưỡng con cái. Nàng luôn quan tâm chăm sóc chu đáo cho Hòa Thân. Điều này khiến cho Hòa Thân chưa bao giờ dám làm điều gì ngông cuồng trước mặt nàng. Họ có hai người con, con cả lấy công chúa Hòa Hiếu cháu đời thứ 12 của Càn Long, con thứ không may chết yểu vào năm Gia Khánh nguyên niên. Đau đớn tột cùng nên cơ thể lâm trọng bệnh, đến năm thứ 3 Gia Khánh tức 1798 thì nàng qua đời, thọ 47 tuổi. Đám tang được tổ chức vô cùng long trọng, các vương công đại thần trong triều đều có mặt. |
![]() |
| Trường nhị cô là tiểu thiếp trong phủ của Hòa Thân, khi vào phủ được ở cùng khu với Phùng Tễ Văn nên trong phủ được gọi là Mợ Hai. Đây có thể nói là người được Hòa Thân vô cùng tín nhiệm bởi nàng rất giỏi quản lý tài chính và chuyên phụ trách tài chính của Hòa gia. Nàng là người rất thông minh và có chủ kiến, mỗi khi Hòa Thân gặp phải chuyện đau đầu đều tìm nàng bàn bạc vì thế nàng là người có quyền lực nhất trong Hòa phủ. Nàng vốn xuất thân nghèo khổ thấp hèn, năm 11 tuổi đã bị đến phủ của Tào Tư Viên ở Hình bộ làm nô tì. Ở đây nàng không những học được quản lý tài chính mà cầm kỳ thi họa đều tinh thông. Nàng càng lớn càng xinh đẹp lại đa tài nên được Tào Tư Viên lập làm thiếp. Vì cứu thân nên ông ta đã dâng nàng cho Hòa Thân. Hòa Thân gặp nàng thì mê mệt vì sắc đẹp và ngưỡng mộ về tài năng nên sau này nàng đã trở thành cánh tay đắc lực của Hòa Thân. |
![]() |
| Ngô Khanh Liên là một tài nữ nổi tiếng Tô Châu Giang Nam, vốn là ái thiếp của Vương Đản Vọng - quan Bố Chính Cam Túc, hậu nhiệm tuần phủ Chiết Giang. Nàng là người nổi tiếng có phong thái uyển chuyển, ăn nói khôn khéo, cầm kì thi họa đều giỏi nên làm say mê biết bao người, rất được các bậc mày râu yêu chiều, nhất là sau khi nàng đến sống tại Bảo Ngọc lâu các xây bên bờ Tây Hồ, Hàng Châu. Năm thứ 16 Càn Long, Vương Đản Vọng và các quan lại địa phương dính vào vụ án tham ô lớn và bị giết, tài sản bị tịch thu, nàng được Thị lang Tưởng Tích đưa về phủ, sau này vì muốn câu kết với Hòa Thân nên đã dâng nàng cho Hòa Thân. Sau khi về Hòa gia, nàng cùng với Trường Nhị Cô quản lí tài chính cho nội phủ, nàng cũng có tài trong quản lí tài chính và trở thành cánh tay đắc lực không thể thiếu của Hòa Thân. |
![]() |
| Đậu Khấu mĩ nữ Dương Châu, là một trong những “Tiến hiến mĩ nữ” được Uông Như Long thương gia buôn muối Dương Châu dày công nuôi dạy. Nếu so với các mỹ nữ trong phủ Hòa Thân thì nàng còn đa tài hơn nhiều. Năm đó, Hòa Thân cùng Càn Long đi tuần thú Giang Nam, khi Uông Như Long dâng mĩ nữ cho hoàng đế thì cũng dâng Đậu Khấu cho Hòa Thân làm cống phẩm. Bản tính háo sắc của Hòa Thân trỗi dậy, nên chẳng có gì lạ khi đại giai thần mới gặp đã mê mệt nàng. Ngày 18/01 năm thứ tư Gia Khánh, khi nghe tin Hòa Thân bị chết trong ngục, nàng vô cùng đau đớn, sau khi làm một bài thơ liền nhảy lầu tự vẫn. |
![]() |
| Nạp Lan: Trên danh nghĩa là con nuôi của Hòa Thân nhưng thực tế là nhân tình của ông ta. Bố của Nạp Lan là Tô Lăng Á. Khi nàng lên 13, 14, Tô Lăng Á đang làm đạo đài ở Nhiêu Quảng Giang Nam. Ông ta ngày đêm nuôi mộng đến Bắc Kinh làm quan lớn nên mới câu kết với Hòa Thân và dâng con gái như hoa như ngọc của mình làm con nuôi cho ông ta. Sau một đêm phong tình với Hòa Thân thì đôi bên đều có lợi của mình. Cha nàng được điều đến Kinh thành làm thị lang ở sử bộ, sau này dần dần lên cao. Hòa Thân và Nạp Lan lúc nào cũng quấn quýt, ông ta cũng rất muốn cưới nàng đưa về phủ nhưng không thể đổi được chữ “con nuôi” đã nhận, sợ người đời dị nghị thế là đành đối đãi với nàng dưới cái danh nghĩa mập mờ "cha - con". |
![]() |
| Hắc Mai Khôi. Nàng cũng là một mĩ nữ được thương nhân buôn muối Uông Như Long dâng tặng làm cống phẩm khi Hòa Thân cùng Càn Long xuống Dương Châu Giang Nam. Nàng có nước da bánh mật mịn láng như lụa, cơ thể căng tràn sức sống, dáng người uyển chuyển thướt tha. Hắc Mai Khôi đã hớp hồn Hòa Thân trong suốt thời gian dài. Sau này, vào cuối đời Càn Long có luật cứ đến mùa xuân hậu cung sẽ cho một số cung nữ được xuất cung, Hòa Thân bèn lợi dụng cơ hội này, đút lót thái giám tổng quản. Nhờ vậy, nàng hợp tình hợp lẽ được xuất cung và về sống tại biệt thự Thục xuân viện của Hòa Thân. Hai người thoải mái gặp gỡ. Sau này, Hòa Thân đưa nàng về phủ làm thiếp. Đây chính là mĩ nữ được nhắc đến trong 20 tội trạng mà Gia Khánh xử Hòa Thân có tội “nạp xuất cung nữ tử vi thứ thê”. |
![]() |
| Tiểu Oanh và Tử Yến cũng giống Hắc Mai Khôi đều là cống phẩm của quan lại Giang Nam. Lúc đó Hòa Thân hộ tống Càn Long đi tuần Giang Ninh, khi đến hỏi thăm tình hình ở bên sông Tần Hoài tổng đốc Lưỡng Giang và chủ xưởng dệt Giang Ninh bèn sắp xếp danh kĩ tập trung trên thuyền vô cùng náo nhiệt. Tối hôm đó, bọn họ còn cống cho Càn Long hai nàng giai nhân tuyệt sắc Giang Nam. Nàng Tiểu Oanh đẹp nghiêng nước nghiêng thành. |
![]() |
| Còn nàng Tử Yên cũng là trang quốc sắc thiên hương. Điều này làm Hòa Thân thèm nhỏ dãi, cũng khiến ông ta nổi cơn thịnh nộ, cuối cùng bọn họ phải cống cho Hòa Thân mười mấy vạn lượng bạc mới yên thân. Hòa Thân không thôi tơ tưởng hai nàng bao nhiêu năm, mãi về sau cũng giống như nàng Mai Khôi, đợi hai nàng xuất cung ông ta bèn đón vào phủ làm thiếp. |
![]() |
| Nàng Mary là người phương tây, tóc vàng mắt xanh, vô cùng lẳng lơ đa tình. Nàng với Đậu Khấu chính là hai giai nhân đẹp nhất trong phủ Hòa Thân, bình thường nàng vẫn sống cùng với Ngô Khanh Liên, Đậu Khấu và Hắc Mai Khôi ở từ đường sân sau. (Ảnh trong bài chỉ mang tính minh họa). |
Các nhà khoa học lần đầu tiên sau 3.500 năm đã phục dựng lại chân dung của Amenhotep I, vị pharaoh Ai Cập đã sáng lập Thung lũng các Vua.
Các hình khắc cổ đại dài tới 40 mét, mô tả rắn, người và rết, được coi là bộ sưu tập lớn nhất từng ghi nhận về nghệ thuật tiền sử.
Người Somali là một trong những cộng đồng du mục đặc sắc nhất châu Phi, sở hữu lịch sử lâu đời và bản sắc văn hóa rất riêng.
Đình làng Đình Bảng (Bắc Ninh) là một trong những công trình đình cổ tiêu biểu nhất vùng Kinh Bắc, lưu giữ nhiều giá trị lịch sử và nghệ thuật đặc sắc.
Kết quả kiểm tra xác ướp tìm thấy gần một mỏ ngọc lam ở sa mạc Atacama cho thấy người đàn ông này là một thợ mỏ tử vong trong vụ tai nạn lao động thương tâm.
Vallum Antonini là công trình phòng thủ ít được biết đến, phản ánh tham vọng và giới hạn quyền lực của Đế chế La Mã ở cực Bắc châu Âu.
Đã tìm thấy công cụ bằng xương có niên đại 1,5 triệu năm, ngay lập tức phát hiện này gây xôn xao các tín đồ khảo cổ học.
Bảo tàng Khảo cổ Quốc gia Athens đã khai quật được một mảnh vỡ của bia mộ từ thời Hy Lạp cổ đại, trên đó có khắc họa đôi trẻ sơ sinh.
Isca Augusta là một trong những pháo đài La Mã quan trọng nhất tại Britannia (nước Anh ngày nay), phản ánh quyền lực quân sự và tổ chức đế chế cổ đại.
Khi thế giới vừa chào đón năm mới 2026, người dân quốc gia này lại đang sống ở năm 2082 theo lịch chính thức của đất nước.
Bảo tàng Khảo cổ Quốc gia Athens đã khai quật được một mảnh vỡ của bia mộ từ thời Hy Lạp cổ đại, trên đó có khắc họa đôi trẻ sơ sinh.
Người Somali là một trong những cộng đồng du mục đặc sắc nhất châu Phi, sở hữu lịch sử lâu đời và bản sắc văn hóa rất riêng.
Đã tìm thấy công cụ bằng xương có niên đại 1,5 triệu năm, ngay lập tức phát hiện này gây xôn xao các tín đồ khảo cổ học.
Kết quả kiểm tra xác ướp tìm thấy gần một mỏ ngọc lam ở sa mạc Atacama cho thấy người đàn ông này là một thợ mỏ tử vong trong vụ tai nạn lao động thương tâm.
Khi thế giới vừa chào đón năm mới 2026, người dân quốc gia này lại đang sống ở năm 2082 theo lịch chính thức của đất nước.
Isca Augusta là một trong những pháo đài La Mã quan trọng nhất tại Britannia (nước Anh ngày nay), phản ánh quyền lực quân sự và tổ chức đế chế cổ đại.
Các nhà khoa học lần đầu tiên sau 3.500 năm đã phục dựng lại chân dung của Amenhotep I, vị pharaoh Ai Cập đã sáng lập Thung lũng các Vua.
Các hình khắc cổ đại dài tới 40 mét, mô tả rắn, người và rết, được coi là bộ sưu tập lớn nhất từng ghi nhận về nghệ thuật tiền sử.
Vallum Antonini là công trình phòng thủ ít được biết đến, phản ánh tham vọng và giới hạn quyền lực của Đế chế La Mã ở cực Bắc châu Âu.
Đình làng Đình Bảng (Bắc Ninh) là một trong những công trình đình cổ tiêu biểu nhất vùng Kinh Bắc, lưu giữ nhiều giá trị lịch sử và nghệ thuật đặc sắc.
Đồ trang sức bằng vàng và bạc 1.600 năm tuổi này thuộc về mộ của giới quý tộc có niên đại từ thế kỷ thứ 4 đến thế kỷ thứ 6.
Dòng sông lâu đời nhất thế giới được phần lớn giới chuyên gia đồng ý là sông Finke. Con sông này có niên đại khoảng 350 - 400 triệu năm.
Các nhà khảo cổ học từ Hội đồng Cổ vật Tối cao Ai Cập đã khai quật được lăng mộ của một vị tướng quân cấp cao từ thời trị vì của Vua Ramses III.
Phát hiện tượng đầu người mô tả khuôn mặt người phụ nữ cổ đại tại Cộng hòa Séc, là bức chân dung cổ nhất còn lưu giữ đến ngày nay.
Đào Tông Vượng, người nông dân thuần túy, dùng chiếc xẻng sắt chiến đấu, thể hiện sức mạnh phi thường và tinh thần hy sinh trong Thủy hử.
Khám phá ngôi mộ cổ từ thế kỷ 3-4 với chiếc bùa hộ mệnh bằng bạc, chứa dòng chữ khắc phức tạp, làm dấy lên câu hỏi về tín ngưỡng cổ xưa.
Vườn quốc gia Teide là trái tim núi lửa của quần đảo Canary (Tây Ban Nha), nơi địa chất, thiên văn và sinh thái hội tụ đặc biệt.
Đại hội lần thứ Nhất Hiệp hội Sách Giáo dục và Học liệu Điện tử Việt Nam đánh dấu nền tảng tổ chức, pháp lý, góp phần xây dựng hệ sinh thái chất lượng bền vững.
Một bức tượng đầu bằng đá cẩm thạch của nữ thần Tyche đã được tìm thấy ở Bulgaria. Đây được xem là một phát hiện phi thường.
Tộc người Papua ở Papua New Guinea là một trong những cộng đồng bản địa cổ xưa nhất thế giới, lưu giữ sự đa dạng văn hóa và sinh học đặc biệt.