UBND phường Hoàn Kiếm đang triển khai các bước chuẩn bị để lập Đồ án thiết kế đô thị riêng tỷ lệ 1/500 đối với khu vực vòm cầu Phùng Hưng. Đồ án hướng đến mục tiêu chỉnh trang, tái thiết không gian đô thị, bảo tồn giá trị di sản và khai thác hiệu quả hệ thống 131 vòm cầu đá bằng các không gian văn hóa, thương mại, dịch vụ mang bản sắc riêng.

Theo UBND phường Hoàn Kiếm, phạm vi nghiên cứu có diện tích khoảng 10ha, trong đó diện tích khu đất khoảng 8,77ha, tổng chiều dài các tuyến khoảng 1,716km. Khu vực này nằm ở vị trí đặc biệt, là điểm chuyển tiếp giữa khu phố cổ và khu phố Pháp, đồng thời sở hữu hệ thống 131 vòm cầu đá được xây dựng từ đầu thế kỷ XX - một trong những dấu ấn kiến trúc và lịch sử đặc sắc của Hà Nội.

Báo cáo nghiên cứu cho biết, công trình không chỉ đảm nhiệm chức năng phục vụ tuyến đường sắt mà còn là một phần quan trọng trong ký ức đô thị của Thủ đô. Việc lập đồ án nhằm cụ thể hóa các quy hoạch đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt, tạo cơ sở pháp lý để quản lý hoạt động đầu tư xây dựng, cải tạo và chỉnh trang không gian hai bên phố Phùng Hưng theo định hướng đồng bộ, bền vững.

Đồ án cũng phục vụ công tác rà soát, xử lý các công trình và hộ dân lấn chiếm hành lang bảo đảm an toàn đường sắt cũng như khu vực 131 vòm cầu. Trên cơ sở đó, chính quyền địa phương từng bước tái thiết không gian theo hướng hiện đại, đồng thời gìn giữ các giá trị văn hóa, lịch sử gắn với khu vực nội đô.

Hiện trạng hệ thống vòm cầu cho thấy mức độ khai thác còn khá hạn chế. Trong tổng số 131 vòm, có 6 vòm đang được sử dụng phục vụ giao thông; 97 vòm đã được xây bịt bằng hai lớp tường; 21 vòm xây bịt bằng bốn lớp tường; 7 vòm còn giữ nguyên trạng tại khu vực ga Long Biên. Đây được xem là nguồn tài nguyên không gian lớn, có nhiều tiềm năng để phát triển các hoạt động văn hóa, du lịch và dịch vụ nếu được khai thác phù hợp.

Đối với những hạng mục có giá trị kiến trúc đặc biệt, đồ án xác định nguyên tắc bảo tồn là khôi phục tối đa hình thái kiến trúc gốc. Bên cạnh đó, các yếu tố như màu sắc, vật liệu hoàn thiện, mái che, biển hiệu, hệ thống chiếu sáng và trang thiết bị đô thị sẽ được nghiên cứu, thiết kế theo hướng thống nhất nhằm tạo diện mạo hài hòa cho toàn tuyến.

Một trong những điểm nhấn của đồ án là định hướng khai thác 131 vòm cầu theo từng chủ đề riêng, hình thành chuỗi không gian liên hoàn phục vụ cộng đồng và du khách.

Cụ thể, đoạn từ Cửa Đông đến Lê Văn Linh được định hướng phát triển thành không gian thủ công mỹ nghệ, giới thiệu các sản phẩm truyền thống và nghề thủ công đặc trưng của Hà Nội. Khu vực từ Lê Văn Linh đến Hàng Cót sẽ trở thành không gian văn hóa, nghệ thuật cộng đồng với các hoạt động triển lãm, biểu diễn và sáng tạo.

Đoạn từ Hàng Cót đến Hàng Giấy được quy hoạch thành không gian ẩm thực, tạo điểm đến giới thiệu các món ăn truyền thống và đặc sản của Thủ đô. Khu vực từ Gầm Cầu đến Nguyễn Thiếp sẽ phát triển theo mô hình chợ bazaar, kết hợp mua sắm, trải nghiệm và các hoạt động thương mại đặc sắc.

Trong khi đó, đoạn từ Nguyễn Thiếp đến ga Long Biên được định hướng xây dựng thành công viên công cộng gắn với việc bảo tồn ga Long Biên - một công trình có giá trị lịch sử và kiến trúc lâu đời. Định hướng này được kỳ vọng sẽ tạo thêm không gian xanh, điểm sinh hoạt cộng đồng, đồng thời kết nối các giá trị di sản với đời sống đô thị hiện đại.

Theo UBND phường Hoàn Kiếm, việc lập đồ án không chỉ góp phần cải thiện cảnh quan, nâng cao chất lượng không gian công cộng mà còn tạo động lực phát triển kinh tế, du lịch và các hoạt động văn hóa tại khu vực trung tâm Hà Nội. Khi hoàn thành, dự án được kỳ vọng sẽ biến hệ thống 131 vòm cầu Phùng Hưng thành một trục không gian di sản đặc sắc, kết nối phố cổ, ga Long Biên và các khu vực lân cận, góp phần tạo nên diện mạo mới cho trung tâm Thủ đô trên cơ sở bảo tồn những giá trị lịch sử vốn có.