Hệ thống phanh trên xe giường nằm hoạt động thế nào?

Thời gian gần đây liên tiếp xảy ra những vụ tai nạn giao thông thảm khốc. Có nhiều nguyên nhân được đưa ra, trong đó có lỗi hệ thống phanh.

Theo Minh Anh/Tri thức trực tuyến 09/09/2014 17:00

Những chiếc xe khách, xe tải đang hoạt động hiện nay chủ yếu sử dụng hệ thống phanh khí cổ điển nhưng cực kỳ an toàn. Nó là hệ thống phanh khá phổ biến, thường sử dụng trên các loại xe hạng nặng như xe tải, xe buýt, thậm chí xe tăng hoặc tàu lửa. Ưu điểm của loại phanh này là có thể sử dụng tần suất lớn, tạo ra lực hãm cực lớn.

Các xe đầu kéo, xe buýt và tàu hỏa đều sử dụng phanh khí nén mà không lựa chọn phanh thủy lực bởi khi có hiện tượng rò rỉ, dầu phanh có thể bị chảy hết khỏi hệ thống hãm, còn phanh khí nén không bị như vậy. Mặt khác, các phương tiện vận tải hạng nặng (cả người và hàng hóa) yêu cầu về độ an toàn rất cao. Một đoàn tàu với tải trọng hàng nghìn tấn hàng hóa, hàng trăm hành khách, với động năng lớn, tốc độ cao, sẽ cực kỳ nguy hiểm khi dầu phanh bị rò rỉ.

Sơ đồ cấu tạo một hệ thống phanh khí. Ảnh: Wikipedia.

Phanh khí sử dụng khí nén trực tiếp, tức là sử dụng một máy nén khí được kết nối với trục khuỷu qua hệ thống ròng rọc hoặc trực tiếp từ bánh răng, sau đó hút khí và nén vào bình áp suất. Khi lái xe nhấn phanh, các đường ống được nạp đầy khí nén để ép các má phanh.

Năm 1869, một kỹ sư tên là George Westinghouse cảm thấy hệ thống phanh lúc bấy giờ không an toàn đối với tàu hỏa. Vì vậy, ông đã sáng chế ra hệ thống phanh khí nén sử dụng van ba ngả đầu tiên, dùng cho xe chở khách chạy trên đường ray. Phanh của Westinghouse có nguyên lý hoạt động ngược hẳn so với hệ thống phanh khí nén trực tiếp.

Van 3 ngả có 3 cửa nối với 3 đường khí khác nhau: một cửa dành cho ống dẫn chính từ bình tích khí, một cửa dẫn tới các xi lanh công tác của cơ cấu phanh và cửa còn lại thông với các bình chứa phụ.

Như vậy, một hệ thống "van 3 ngả" sẽ thực hiện các chức năng sau:

- Nạp khí: hệ thống cần được nạp đầy khí nén thì mới có thể nhả phanh; nghĩa là khi đoàn tàu không hoạt động, nó luôn trong tình trạng được phanh. Chỉ khi áp suất trong hệ thống đạt tới mức thích hợp (thông thường là 120psi) thì cơ cấu phanh mới thôi tác dụng, xe sẵn sàng khởi hành.

- Hãm phanh: khi lái xe đạp phanh thì áp suất trong hệ thống sẽ giảm xuống. Khi lượng khí trong hệ thống giảm thì "van 3 ngả" sẽ cho phép khí hồi về các bình chứa, cơ cấu hãm sẽ thực hiện chức năng phanh.

- Nhả phanh: sau khi thực hiện tác dụng phanh, một lượng khí nén sẽ bị xả ra ngoài, sau đó áp suất trong hệ thống được tăng để nhả phanh.

Để đảm bảo an toàn khi đổ đèo, ngoài hệ thống phanh tốt còn cần tài xế nhiều kinh nghiệm. Ảnh: Người lao động.

Thay vì dùng lực cơ học hay áp suất khí nén trực tiếp để tác dụng phanh giống như phanh thủy lực hiện nay. George Westinghouse sử dụng một bình chứa luôn được cung cấp đầy khí nén ở áp suất công tác để nhả phanh. Nói cách khác, chế độ phanh trong hệ thống "van 3 ngả" luôn được duy trì hoàn toàn cho đến khi có một lượng khí nén bị đẩy ra ngoài không khí.

Điểm an toàn nhất ở đây là giả sử toàn bộ khí nén bị rò rỉ hết ra ngoài thì mặc nhiên cơ cấu phanh sẽ được kích hoạt một cách tự động và cả đoàn tàu được hãm lại. Trong khi đó, nếu sử dụng phanh thủy lực, khi dầu phanh bị rò rỉ hết ra ngoài thì thực sự là một thảm họa.

Tất nhiên, lỗi hệ thống phanh sẽ do nhiều nguyên nhân, vì vậy, hệ thống phanh khí cũng không đảm bảo an toàn tuyệt đối. Hệ thống này cần phải được kiểm tra và bảo dưỡng định kỳ, đồng thời, đảm bảo an toàn cho chiếc xe còn phụ thuộc rất nhiều vào tài xế.

Không phải xe khách hay xe tải nào cũng sử dụng hệ thống phanh cổ điển này. Theo quy định tại một số địa phương, xe buýt, xe khách sử dụng phanh dầu sẽ bị buộc ngưng sử dụng.

#xe khách #ô tô #tai nạn #sapa

Những mẫu xe hơi “xanh” tốt nhất thế giới hiện nay

Sau đây là 8 siêu xe có động cơ điện thân thiện với môi trường được ưa chuộng trên thế giới, qua những thống kê của tạp chí Robb Report.

Audi A7 Sportback 3.0 TDI: "Trái tim" của xe là khối động cơ "sạch" diesel V6 Biturbo, dung tích 3.0 lít, sản sinh công suất tối đa 321 mã lực và mô-men xoắn cực đại 479 lb-ft, kết hợp hộp số 7 cấp ly hợp kép và hệ dẫn động cầu trước. Xe có mức tiêu thụ nhiên liệu trung bình theo tiêu chuẩn là 4,7 lít/100km.

Hãng Audi sẽ bắt đầu nhận đơn đặt mua A7 Sportback 3.0 TDI Competition từ tháng 8 tới. Sau đó, khách hàng sẽ nhận xe vào cuối năm nay. Tại thị trường Đức, Audi A7 Sportback 3.0 TDI Competition được bán với giá 72.000 Euro, tương đương 97.589 USD.

Lexus LS 600h L AWD: Xe được trang bị động cơ V8 5.0L kết hợp cùng 2 mô-tơ điện cho tổng công suất 438 mã lực. Xe trang bị hộp số vô cấp cùng hệ dẫn động 4 bánh AWD cho khả năng tăng tốc từ 0-100 km/h trong 5,6 giây và tốc độ tối đa giới hạn điện từ là 210 km/h.

Hãng Lexus khẳng định rằng mẫu xe hybrid này có khả năng tăng tốc không thua kém những chiếc sedan hạng sang sử dụng động cơ 12 xi-lanh dung tích 6.0L, nhưng lại tiết kiệm nhiên liệu hơn các xe V8 khác. Lexus LS 600h L AWD có giá bán 120.000 USD tại Mỹ. Khi về tới VN thì giá của nó tới 360.000 USD (~ 7,5 tỷ đồng).

Cadillac ELR: Cadillac trang bị cho ELR hệ thống động cơ lai bao gồm một bộ pin lithium-ion 16,5 kWh, một động cơ xăng hút khí tự nhiên I4 1,4 lít có chức năng như một máy phát điện và hai động cơ điện cho tổng công suất 207 mã lực và mô-men xoắn 400 Nm.

Được biết, khi ở chế độ hoạt động hoàn toàn bằng điện, ELR có phạm vi hoạt động 56 km, trong khi nếu kết hợp cả động cơ xăng thì phạm vi hoạt động là 480 km. Siêu xe Cadillac ELR có giá bán là 75.000 USD (~ 1,6 tỷ đồng) tại Mỹ.

Mercedes-Benz E400 Hybrid: E400 Hybrid 2013 lấy năng lượng từ hệ dẫn động xăng-điện truyền thống. Cụ thể là khối động cơ V6, dung tích 3.0 lít, phun nhiên liệu trực tiếp, sản sinh công suất 302 mã lực và mô-men xoắn cực đại 273 lb-ft. Động cơ kết hợp với một môtơ điện có công suất 27 mã lực và mô-men xoắn 207 lb-ft.

Được biết, siêu xe này chỉ tiêu tốn 9,8 lít/100 km nội thành, 7,35 lít/100 km xa lộ và 8,71 lít/100 km đường hỗn hợp. E400 Hybrid 2013 có giá bán khởi điểm là 56.700 USD (~ 1,2 tỷ đồng).

Tesla Model S: Xe được trang bị một mô-tơ điện có công suất tối đa 362 mã lực và mô-men xoắn cực đại 440 Nm. Mô-tơ kết hợp với cụm pin có công suất 85 kWh. Nhờ đó, Tesla Model S có thể hoàn thành quãng đường 480 km sau mỗi lần pin được sạc đầy.

Model S được đánh giá là chiếc sedan chạy điện thuộc hàng cao cấp nhất trên thế giới. Thân xe làm từ hợp kim nhôm nhẹ, chịu lực tốt, hệ thống đèn xenon tự động bật-tắt khi phản ứng với ánh sáng bên ngoài. Siêu xe này có giá bán là 71.000 USD (~ 1,5 tỷ đồng) tại Mỹ nhưng khi về VN giá của nó có thể sẽ gấp đôi hoặc gấp 3.

Porsche 918 Spyder: Xe có 3 nguồn động lực tách biệt, một từ động cơ V8 dung tích 4,6 lít công suất 608 mã lực với tốc độ 9.150 vòng/phút đặt giữa. Hỗ trợ V8 thông qua 5 vi sai là mô-tơ 154 mã lực gắn sau, loại 127 mã lực đặt trước.

Mức tiêu thụ của 918 Spyder chỉ dừng ở con số 3,3 lít/100km (trên điều kiện đường tại Mỹ) và mức khí thải 79g CO2/km, thấp hơn nhiều so với hầu hết các dòng xe nhỏ tiết kiệm nhiên liệu hiện nay. Porsche 918 Spyder được bán với giá khởi điểm 845.000 USD (~ 17,7 tỷ đồng) tại thị trường Mỹ.

Ferrari LaFerrari 2014: Là mẫu xe lai (hybrid) đầu tiên của hãng siêu xe Ý, LaFerrari được trang bị khối động cơ V12 dung tích 6262cc sản sinh công xuất 800 mã lực (588 kW) và mô-men xoắn đạt 700 Nm. Nó còn được kết hợp với động cơ điện có thể cung cấp thêm 163 mã lực (120 kW) và mô-men xoắn 199 lb-ft (270 Nm). Siêu xe có giá 1,3 triệu USD.

BMW i8: Sức mạnh của i8 xuất phát từ động cơ 1,5 lít 3 xi-lanh kết hợp với một động cơ điện. Nhờ đó, tổng công suất đạt 362 mã lực và mô-men xoắn cực đại 570 Nm. Hộp số 6 cấp tự động. Tốc độ tối đa giới hạn điện tử ở mức 250 km/h. Nếu chỉ sử dụng động cơ điện, i8 có phạm vi hoạt động được 37 km.

Siêu xe có giá từ 135.700 USD này từng có màn xuất hiện ấn tượng trong màn cao trào cuối của bom tấn Nhiệm vụ bất khả thi 4 của Tom Cruise hồi năm 2011.

Xem chi tiết

Chi tiết Hyundai i20 2015 giá từ 170 triệu đồng

(Kiến Thức) - Hyundai vừa công bố những thông tin và hình ảnh chi tiết về dòng xe i20 phiên bản 2015 thế hệ thứ hai.

Hyundai i20 2015 có thiết kế nội - ngoại thất hoàn toàn mới và được các chuyên gia đánh giá là một đối thủ nặng ký trong phân khúc.

Xem chi tiết

Xe giường nằm: An toàn phụ thuộc chủ yếu vào người lái

Khả năng bị lật của xe giường nằm hai tầng cao hơn xe khách bình thường.

Chỉ đạo của Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải Đinh La Thăng về cấm xe giường nằm chạy đường đèo dốc quanh co tiếp tục thu hút sự quan tâm của nhiều chuyên gia.

Xem chi tiết

Đọc nhiều nhất

[GALLERY] Tận thấy Mercedes-AMG G63 dát vàng của Mansory "độc nhất vô nhị"

Mercedes-AMG G63 độ Mansory đầy sự phô trương, lên mức cực đoan với ngoại thất vàng mờ, trục cơ sở kéo dài, khoang sau thương gia và sức mạnh tới 820 mã lực.

[GALLERY] CEO mắc “ảo tưởng AI”, cảnh báo gây chấn động Silicon

CEO Box cảnh báo nhiều lãnh đạo công nghệ đang đánh giá quá cao AI, bỏ qua hàng loạt thách thức triển khai thực tế và nguy cơ đưa ra quyết định sai lầm.

[GALLERY] Senat 900 hơn 4 tỷ đồng, sedan hạng sang Nga đổi tên từ Hồng Kỳ H9

Là mẫu xe sedan hạng sang của thương hiệu Nga, nhưng Senat 900 lại được ra đời từ mẫu ôtô Hồng Kỳ H9 của Trung Quốc và từng được bán ở Việt Nam.

[GALLERY] 6 bom tấn game di động sắp đổ bộ khiến game thủ đứng ngồi không yên

Từ game kinh dị, bóng đá đến MMORPG quy mô lớn, tháng 6/2026 hứa hẹn bùng nổ với hàng loạt siêu phẩm mobile mới trên Android và iOS.

[GALLERY] Suzuki Jimny gây sốc, "biến hình" đẹp hơn Toyota Land Cruiser 70

Trào lưu độ xe SUV cỡ nhỏ Suzuki Jimny chưa bao giờ có hồi kết, mới đây một hãng độ Nhật Bản đã ra mắt bodykit lấy cảm hứng từ Land Cruiser 70 Series.

Đừng dại nhắn tin trêu kẻ lừa đảo nếu không muốn trả giá

Nhiều người thích “troll” tin nhắn lừa đảo để mua vui, nhưng chuyên gia cảnh báo hành động này có thể khiến bạn trở thành mục tiêu của nhiều vụ lừa đảo hơn.

[GALLERY] Chi tiết Yamaha Axis Z 2026 - xe ga "uống xăng" chỉ 58km/lít xăng

Sự xuất hiện của mẫu xe tay ga cỡ nhỏ Yamaha Axis Z 2026 nâng cấp mới đang thu hút sự chú ý nhờ khả năng vận hành êm ái và siêu tiết kiệm nhiên liệu.

[GALLERY] Đừng tin tuyệt đối AI, sự thật khiến nhiều người bất ngờ

AI ngày càng thông minh và hữu ích, nhưng các chuyên gia cảnh báo người dùng không nên xem câu trả lời từ chatbot là nguồn thông tin tuyệt đối đáng tin cậy.

[GALLERY] Loạt ôtô gầm cao tại Việt Nam giảm giá mạnh, tới hơn 300 triệu đồng

Thị trường ôtô Việt Nam tháng 6/2026 chứng kiến cuộc đua giảm giá sâu từ nhiều hãng xe nhằm kích cầu mua sắm, trong đó nhóm SUV giảm giá hàng trăm triệu đồng.

[INFOGAPHIC] Cẩm nang bỏ túi cho người dùng khi sử dụng xăng sinh học E10

Bộ Công Thương đã chính thức phát hành Cẩm nang sử dụng xăng sinh học E10, cung cấp thông tin về lợi ích, cách sử dụng và những lưu ý dành cho người tiêu dùng.