Giải mã công nghệ giúp tàu Orion truyền dữ liệu từ Mặt trăng về Trái đất

Trong sứ mệnh Artemis II, NASA lần đầu triển khai Hệ thống liên lạc quang học Orion Artemis II (O2O) để gửi dữ liệu về Trái đất với tốc độ 260 Mb/giây.

Phi hành đoàn trên tàu vũ trụ Orion đang thực hiện sứ mệnh Artemis II kéo dài 10 ngày (từ ngày 1 - 10/4 giờ EDT) bay quanh Mặt trăng. Theo đó, 4 phi hành gia gồm: Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch và Jeremy Hansen sẽ trở thành những con người tiến xa nhất ra vũ trụ khi quỹ đạo của tàu Orion tiếp cận cả phần vùng tối của Mặt trăng.

Sứ mệnh Artemis II cũng đánh dấu lần đầu tiên sau hơn 50 năm con người bay quanh Mặt trăng và cũng là chuyến bay có phi hành đoàn đầu tiên của hệ thống tên lửa đẩy SLS và tàu vũ trụ Orion.

Để có thể truyền dữ liệu về Trái đất một cách thuận lợi, NASA trang bị Hệ thống liên lạc quang học Orion Artemis II (O2O) cho tàu Orion. Đó là hệ thống liên lạc laser được phát triển tại Phòng thí nghiệm Lincoln của Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) phối hợp với Trung tâm không gian Goddard của NASA. Công nghệ này có khả năng truyền dữ liệu băng thông cao hơn từ không gian so với các hệ thống tần số vô tuyến (RF) truyền thống.

Trong sứ mệnh Artemis II, hệ thống O2O trang bị trên tàu Orion sử dụng chùm tia laser để gửi video và hình ảnh độ phân giải cao về bề mặt Mặt trăng xuống Trái đất với tốc độ tới 260 Mb/giây (Mbps).

Theo NASA, Phòng thí nghiệm Lincoln đã phát triển hệ thống O2O trong hơn 20 năm. NASA tích hợp công nghệ này vào sứ mệnh Artemis II và các sứ mệnh khám phá vũ trụ trong tương lai nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng về thám hiểm không gian đường dài và thu thập dữ liệu lớn. Tàu vũ trụ Orion đã thu thập được lượng dữ liệu khổng lồ trong những ngày đầu tiên của sứ mệnh Artemis II.

phii-1.jpg
Tàu Orion sử dụng Hệ thống liên lạc quang học Orion Artemis II (O2O), sử dụng chùm tia laser để gửi dữ liệu về Trái đất. Ảnh: NASA.

Farzana Khatri, kỹ sư hệ thống trưởng kiêm thành viên cấp cao của Nhóm Truyền thông Quang học và Lượng tử thuộc Phòng thí nghiệm Lincoln cho biết trước đây, những dữ liệu này nằm trên tàu vũ trụ cho đến khi hạ cánh xuống biển, thậm chí có thể mất nhiều tháng để được chuyển xuống. Tuy nhiên, khi hệ thống O2O hoạt động ở tốc độ cao nhất, tất cả dữ liệu có thể truyền xuống Trái đất trong vòng vài giờ để các chuyên gia phân tích. Nhờ vậy, NASA có thể nhanh chóng công bố những thông tin về các hoạt động của phi hành đoàn Artemis II.

"Với tốc độ 260 megabit mỗi giây, O2O giúp truyền video độ phân giải cao 4K từ Mặt trăng. Ngoài video và hình ảnh, O2O sẽ truyền và nhận quy trình, hình ảnh, kế hoạch bay và đóng vai trò là cầu nối giữa Orion và trung tâm điều khiển nhiệm vụ trên Trái đất", Steve Horowitz - quản lý dự án O2O, chia sẻ.

Cốt lõi của hệ thống O2O là thiết bị đầu cuối quang học dạng module linh hoạt và có khả năng mở rộng (MAScOT). Với kích thước tương đương một con mèo nhà, MAScOT gồm một kính viễn vọng 4 inch được gắn trên một giá đỡ xoay hai trục (gimbal) với hệ thống quang học phía sau cố định. Gimbal định hướng chính xác kính viễn vọng và theo dõi chùm tia laser, qua đó các tín hiệu liên lạc được phát ra và nhận theo hướng người nhận hoặc người gửi dữ liệu mong muốn. Bên dưới gimbal là hệ thống quang học gồm các thấu kính hội tụ ánh sáng, cảm biến theo dõi, gương chuyển hướng nhanh và một số thành phần khác để định hướng chùm tia laser một cách chính xác.

MAScOT là một phần của Dự án trình diễn chuyển tiếp truyền laser tích hợp (LCRD), gồm thiết bị đầu cuối dạng modem và bộ khuếch đại ILLUMA-T, được phóng lần đầu lên Trạm Vũ trụ Quốc tế ISS vào tháng 11/2023. Trong 6 tháng tiếp theo, nhóm nghiên cứu của MIT đã thực hiện các thí nghiệm kiểm tra, đánh giá chức năng cơ bản, hiệu suất và tiện ích của hệ thống.

Ban đầu, các chuyên gia đã kiểm tra xem liên kết quang ILLUMA-T đến LCRD có hoạt động ở tốc độ dữ liệu lý tưởng là 622 Mbps tải xuống và 51 Mbps tải lên hay không. Trên thực tế, tốc độ dữ liệu vượt ngoài mong đợi với tốc độ dữ liệu là 1,2 Gb/giây (Gbps) tải xuống và 155 Mbps tải lên. Nhờ đó, MAScOT được vinh danh trong Giải thưởng R&D 100 năm 2025. Sau đó, MAScOT được sử dụng cho sứ mệnh Artemis II và dự định sẽ hỗ trợ các sứ mệnh không gian trong tương lai.

Mời độc giả xem video: Hiện tượng "siêu trăng máu" xuất hiện khiến nhiều người trên thế giới háo hức.

Phi hành gia Artemis II gửi ảnh cận cảnh đầu tiên chụp Mặt trăng

NASA đã công bố ảnh cận cảnh đầu tiên về Mặt trăng được chụp bởi phi hành đoàn của sứ mệnh Artemis II.

Theo NASA, phi hành đoàn của sứ mệnh Artemis II đã đi được hơn 1/2 chặng đường đến Mặt trăng và chuyến bay ngang qua vệ tinh tự nhiên của Trái đất được mong chờ từ lâu sẽ diễn ra vào ngày 6/4 (giờ Hà Nội). Trong hình ảnh mới nhất được gửi về, Mặt trăng ngày càng gần "tầm mắt" của phi hành đoàn. Các phi hành gia có thể nhìn thấy Mặt trăng ngày càng lớn hơn qua cửa sổ của tàu Orion.

Điểm ấn tượng trên bức ảnh chụp Mặt trăng mới nhất từ tàu Orion là một phần của lưu vực Orientale. Tấm ảnh này đánh dấu lần đầu tiên mắt người có thể quan sát được khu vực này của Mặt trăng. Trước đây, chỉ có các thiết bị chụp ảnh chuyên dụng mới từng ghi hình được khu vực này trên Mặt trăng.

NASA đưa người trở lại Mặt Trăng sau 54 năm, Artemis 2 có gì đặc biệt

NASA phóng thành công Artemis 2, đưa con người quay lại hành trình quanh Mặt Trăng sau 54 năm, đồng thời thử nghiệm loạt công nghệ không gian đột phá.

na-1.png
Sau hơn 5 thập kỷ kể từ sứ mệnh Apollo 17, Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) đã phóng thành công Artemis 2, đưa con người trở lại quỹ đạo quanh Mặt Trăng. Sự kiện này được xem là bước tiến quan trọng trong chiến lược dài hạn nhằm tái thiết lập sự hiện diện của con người ngoài quỹ đạo Trái Đất thấp. (Ảnh: NASA)
na-2.png
Artemis 2 là sứ mệnh bay vòng quanh Mặt Trăng kéo dài khoảng 10 ngày, mang theo 4 phi hành gia trên tàu Orion. Khác với các chuyến bay Apollo trước đây, nhiệm vụ này không thực hiện hạ cánh mà tập trung vào kiểm chứng hệ thống kỹ thuật trước khi triển khai các sứ mệnh phức tạp hơn.(Ảnh: NASA

Bật mí chi tiết bộ đồ vũ trụ của phi hành gia Artemis II

Bốn phi hành gia mặc bộ trang phục màu cam rực rỡ khi thực hiện sứ mệnh Artemis II. Trang phục này có nhiều điểm đặc biệt.

Vào lúc 18h35 ngày 1/4 (tức 5h35 ngày 2/4 giờ Hà Nội), tên lửa Hệ thống Phóng Không gian (SLS) đưa tàu Orion cất cánh từ Tổ hợp Phóng 39B tại Trung tâm Vũ trụ Kennedy, Florida, hướng tới Mặt trăng. Ngồi trong tàu Orion là 4 phi hành gia: Reid Wiseman (NASA), Victor Glover (NASA), Christina Koch (NASA) và Jeremy Hansen (Cơ quan Vũ trụ Canada CSA).

Mỗi ngày trong chuyến bay kéo dài 10 ngày được NASA lên kế hoạch chi tiết đến từng phút. Trong đó, Mặt trăng là trọng tâm nghiên cứu của sứ mệnh Artemis II. Trong thời gian ở trên tàu Orion, phi hành đoàn sẽ có lịch làm việc dày đặc với nhiều hoạt động nghiên cứu khoa học, thử nghiệm khả năng điều khiển tàu vũ trụ, kiểm tra y tế, huấn luyện sinh tồn và nhiều công việc khác.

Đọc nhiều nhất

Tin mới