Bệnh viện Bãi Cháy vừa điều trị thành công một trường hợp yếu tứ chi, rối loạn hô hấp do tai biến lặn bằng phương pháp oxy cao áp, giúp người bệnh nhanh chóng phục hồi chức năng vận động để trở lại lao động bình thường.

Người bệnh Trần V. H. (37 tuổi, trú tại đặc khu Vân Đồn) có nhiều năm làm nghề lặn biển. Trước nhập viện, người bệnh nhiều lần lặn ở độ sâu 31–32m. Sau khi nổi lên, người bệnh xuất hiện các triệu chứng khó chịu toàn thân, đau cơ, tay chân vận động yếu, buộc phải ngừng lặn.

Do chủ quan và dựa vào kinh nghiệm, người bệnh được đồng nghiệp đưa vào vùng nước nông hơn để tự giảm áp ở độ sâu khoảng 15m trong vòng 4 giờ khoảng 5–6 lần. Tuy nhiên, sau giảm áp theo kinh nghiệm, tình trạng sức khỏe chuyển biến nặng hơn với biểu hiện đau cơ toàn thân, yếu tứ chi, mệt nhiều. Người bệnh được chuyển cấp cứu từ Bệnh viện Đa khoa khu vực Cẩm Phả đến Bệnh viện Bãi Cháy để điều trị chuyên sâu.

Tại thời điểm nhập viện, người bệnh được bác sĩ khám lâm sàng xác định tình trạng nổi vân tím toàn thân, đặc biệt nhiều ở bụng, ngủ gà, rối loạn chức năng hô hấp, khó thở phải thở oxy hỗ trợ, đau cơ toàn thân, yếu cơ tứ chi, bụng đau nhiều và căng chướng, thiểu niệu. Kết quả chụp CT scanner bụng có bóng khí trong hệ tĩnh mạch mạc treo, tĩnh mạch chậu và tĩnh mạch chủ bụng.

Qua các kết quả xét nghiệm chuyên sâu và hội chẩn chuyên khoa Thần kinh – Phục hồi chức năng, các bác sĩ chẩn đoán bệnh lý tai biến lặn type II, sốc giảm thể tích, tiêu cơ vân cấp, suy thận cấp, suy gan cấp.

Người bệnh được điều trị nội khoa tích cực bằng bù dịch, giảm đau, chống viêm kết hợp liệu pháp oxy cao áp theo phác đồ. Sau điều trị 3 ngày, sức khỏe người bệnh cải thiện rõ rệt, giảm đau cơ, tay chân vận động bình thường trở lại, không còn yếu chi, tình trạng hô hấp ổn định.

Tai biến lặn nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời có thể gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng, ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe và khả năng lao động của người bệnh. Các bóng khí ni-tơ hình thành trong lòng mạch và mô có thể gây tổn thương hệ thần kinh trung ương dẫn đến yếu hoặc liệt tay chân, rối loạn cảm giác, rối loạn thăng bằng, suy giảm trí nhớ, thậm chí hôn mê và để lại di chứng liệt vĩnh viễn.

Bên cạnh đó, tai biến lặn còn gây rối loạn hô hấp và tim mạch như khó thở kéo dài, tắc mạch phổi, suy hô hấp cấp, suy tim, giảm oxy máu. Tổn thương cơ và tiêu cơ vân cấp khiến người bệnh đau cơ dữ dội, yếu cơ kéo dài, trường hợp nặng có thể dẫn đến suy thận cấp đe dọa tính mạng. Ngoài ra, người bệnh có nguy cơ gặp các di chứng xương khớp như đau khớp mạn tính, hoại tử vô mạch chỏm xương, hạn chế vận động lâu dài làm suy giảm nghiêm trọng chất lượng cuộc sống...

Bác sĩ CKI Lê Thị Mai – Khoa TK-VLTL-PHCN cho biết: “Tai biến lặn (bệnh giảm áp) xảy ra khi người lặn nổi lên quá nhanh khiến khí ni-tơ hòa tan trong mô không kịp đào thải, hình thành các bóng khí trong lòng mạch và mô, gây tắc mạch, thiếu oxy và tổn thương nhiều cơ quan.

Oxy cao áp là phương pháp điều trị tối ưu tai biến lặn với hiệu quả vượt trội như giúp làm giảm nhanh kích thước và số lượng bóng khí ni-tơ nhờ áp suất cao trong buồng oxy, tạo điều kiện để khí ni-tơ hòa tan trở lại vào máu và được đào thải qua phổi. Tăng mạnh lượng oxy hòa tan trong huyết tương cao gấp 10–13 lần so với thở oxy thông thường giúp cung cấp oxy trực tiếp cho các mô bị thiếu máu, thiếu oxy. Cải thiện vi tuần hoàn, giảm phù nề mô, giảm hiện tượng đông máu nội mạch và hạn chế tổn thương thứ phát. Giảm phản ứng viêm và tổn thương tế bào, đặc biệt với các trường hợp tai biến lặn kèm theo tiêu cơ vân, tổn thương cơ và thần kinh, giúp người bệnh phục hồi nhanh chóng”.

Thợ lặn khi chưa biết đến hiệu quả của oxy cao áp sẽ dựa theo kinh nghiệm để tự giảm áp, tự điều trị tai biến lặn không đúng phương pháp. Do đó tiềm ẩn rất nhiều nguy cơ tai biến khiến bệnh có thể trầm trọng hơn.

Vì vậy, các bác sĩ Bệnh viện Bãi Cháy khuyến cáo người làm nghề lặn cần tuân thủ nghiêm ngặt quy trình an toàn lặn không nên lặn quá 2 lần/ngày, thời gian của cuộc lặn nên dưới 30 phút, độ sâu và thời gian của lần lặn sau phải nông và ngắn hơn lần lặn trước. Khi xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ tai biến lặn như khó thở, đau đầu, đau cơ, tê yếu tay chân, tuyệt đối không tự ý giảm áp theo kinh nghiệm, mà cần nhanh chóng đưa người bệnh đến cơ sở y tế có trang bị oxy cao áp để được điều trị kịp thời, tránh những biến chứng nặng nề và di chứng lâu dài.