Gói thầu số 01: Thi công xây dựng nhà hiệu bộ Trường Trung học cơ sở Trần Phú tại xã Đạ Huoai (tỉnh Lâm Đồng) vừa chính thức có chủ. Việc mức giá trúng thầu chỉ tiết kiệm cho ngân sách chưa tới 1% cùng bảng thành tích đấu thầu "dày cộm" của liên danh trúng thầu đang đặt ra nhiều góc nhìn đa chiều về tính cạnh tranh và hiệu quả chi tiêu công tại địa phương.
Cuộc đua "song mã" và tỷ lệ tiết kiệm 0,91%
Theo Quyết định số 20/QĐ-VHXH do Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội xã Đạ Huoai ký ban hành ngày 24/03/2026, đơn vị trúng thầu dự án là Liên danh thi công xây dựng nhà hiệu bộ Trường Trung học cơ sở Trần Phú (gồm Công ty TNHH Xây dựng Phúc Nam Việt và Công ty TNHH Hoàng Hữu Lộc).
Dữ liệu đấu thầu thể hiện, gói thầu có giá dự toán 5.576.849.360 đồng, áp dụng hình thức đấu thầu rộng rãi. Tuy nhiên, giá trúng thầu được phê duyệt ở mức 5.525.623.897 đồng. Như vậy, thông qua hoạt động đấu thầu, ngân sách nhà nước chỉ tiết kiệm được vỏn vẹn 51.225.463 đồng (tương ứng tỷ lệ khoảng 0,91%).
Biên bản mở thầu ghi nhận có 02 nhà thầu nộp E-HSDT. Đối thủ của liên danh chiến thắng là Công ty TNHH Xây dựng Anh Hùng Lâm Đồng đưa ra giá dự thầu 5.565.698.661 đồng nhưng đã bị loại theo Báo cáo đánh giá E-HSDT số 03/BCĐG-TCG/NK của Công ty TNHH TVXD Nguyên Khôi.
Giải mã năng lực của liên danh trúng thầu
Việc một gói thầu quy mô hơn 5,5 tỷ đồng thu hút ít nhà thầu tham gia và kết thúc với mức tiết kiệm thấp thường là chỉ báo khiến dư luận quan tâm. Tuy nhiên, khi bóc tách hồ sơ năng lực của liên danh trúng thầu, sức mạnh áp đảo của hai doanh nghiệp này mới thực sự lộ diện.
Thành viên thứ nhất, Công ty TNHH Xây dựng Phúc Nam Việt (MST: 5801461298, địa chỉ tại xã Đạ Kho, tỉnh Lâm Đồng), có thể được xem là một "thế lực" đáng gờm. Trích xuất dữ liệu lịch sử đấu thầu cho thấy, doanh nghiệp này đã tham gia tổng cộng 21 gói thầu. Đáng kinh ngạc là họ đã trúng tới 20 gói và chỉ trượt duy nhất 1 gói (không có gói nào bị hủy hay chưa có kết quả). Tỷ lệ chiến thắng gần như tuyệt đối (trên 95%) phản ánh một năng lực chuẩn bị hồ sơ và tiếp cận dự án vô cùng nhạy bén.
Thành viên thứ hai, Công ty TNHH Hoàng Hữu Lộc (MST: 5801177110, địa chỉ tại xã Đạ Tẻh, tỉnh Lâm Đồng), cũng sở hữu một bảng thành tích không hề kém cạnh. Doanh nghiệp này đã tham gia 14 gói thầu, trong đó trúng tới 11 gói, trượt 1 gói, 1 gói đang chờ kết quả và 1 gói bị hủy. Sự dày dặn kinh nghiệm cộng hưởng cùng tỷ lệ trúng thầu áp đảo của Phúc Nam Việt đã tạo nên một liên danh gần như không có đối thủ tại cuộc thầu ở xã Đạ Huoai.
Thượng tôn pháp luật và yêu cầu minh bạch
Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 và các quy định sửa đổi (Luật số 57/2024/QH15, Luật số 90/2025/QH15) luôn đặt mục tiêu đảm bảo Cạnh tranh, Công bằng, Minh bạch và Hiệu quả kinh tế lên hàng đầu.
Bàn về vấn đề này, Luật sư Nguyễn Văn Lập (Đoàn Luật sư TP HCM) phân tích: "Pháp luật khuyến khích các nhà thầu có năng lực tốt tham gia đấu thầu. Một doanh nghiệp có tỷ lệ trúng thầu 20/21 gói là minh chứng cho năng lực thực thi. Tuy nhiên, khi các doanh nghiệp quá mạnh liên danh lại với nhau tại các gói thầu địa phương và trúng thầu với mức giá rất sát giá dự toán (dưới 1%), thì mục tiêu 'Hiệu quả kinh tế' cho ngân sách lại là một dấu hỏi. Trách nhiệm lúc này thuộc về quá trình lập hồ sơ mời thầu, khảo sát giá và định hướng thu hút cạnh tranh của Chủ đầu tư theo quy định tại Thông tư 79/2025/TT-BTC."
Việc xã Đạ Huoai (tỉnh Lâm Đồng) thực hiện triển khai dự án đầu tư xây dựng hạ tầng giáo dục là chủ trương đúng đắn, đáp ứng nhu cầu phát triển sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính 2 cấp (cấp tỉnh, cấp xã). Chính vì thế, từng đồng vốn ngân sách cần được chắt chiu và sử dụng hiệu quả nhất.
Việc liên danh Phúc Nam Việt – Hoàng Hữu Lộc trúng thầu là kết quả của một quá trình đánh giá hồ sơ. Tuy nhiên, hiệu quả thực sự của cuộc thầu sẽ được chứng minh qua chất lượng công trình và tiến độ thi công 330 ngày sắp tới.
GÓC NHÌN PHÁP LÝ: TRÁCH NHIỆM CỦA CHỦ ĐẦU TƯ TRONG VIỆC ĐẢM BẢO HIỆU QUẢ KINH TẾ VÀ CẠNH TRANH ĐẤU THẦU
Nhằm phổ biến kiến thức pháp luật và giúp bạn đọc hiểu rõ hơn về các nguyên tắc cốt lõi trong hoạt động đấu thầu ngân sách, Báo Tri Thức và Cuộc Sống trích dẫn một số quy định pháp lý nền tảng cần được các bên liên quan nghiêm túc tuân thủ:
1. Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (Được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 57/2024/QH15 và Luật số 90/2025/QH15)
- Về mục tiêu và nguyên tắc đấu thầu: Hoạt động lựa chọn nhà thầu phải tuân thủ tuyệt đối các nguyên tắc: Cạnh tranh, công bằng, minh bạch, hiệu quả kinh tế và trách nhiệm giải trình.
- Về trách nhiệm của Chủ đầu tư (Điều 78): Chủ đầu tư chịu trách nhiệm toàn diện trước pháp luật và người có thẩm quyền về quá trình lựa chọn nhà thầu. Việc phê duyệt hồ sơ mời thầu (E-HSMT) và kết quả lựa chọn nhà thầu phải dựa trên cơ sở đánh giá, thẩm định khách quan. Pháp luật nghiêm cấm việc lập hồ sơ mời thầu có các điều kiện nhằm hạn chế sự tham gia của nhà thầu, triệt tiêu tính cạnh tranh dẫn đến giá trúng thầu thiếu hiệu quả kinh tế cho ngân sách.
2. Nghị định số 214/2025/NĐ-CP ngày 04/8/2025 của Chính phủ
- Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Đấu thầu về lựa chọn nhà thầu, trong đó siết chặt quy trình đánh giá hồ sơ dự thầu (E-HSDT) trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia.
- Tổ chuyên gia và đơn vị thẩm định có trách nhiệm đánh giá hồ sơ trung thực, khách quan, minh bạch. Mọi hành vi thông thầu, cản trở cạnh tranh, hay cố ý loại bỏ nhà thầu không đúng tiêu chuẩn để "dọn đường" cho một đơn vị trúng thầu sát giá dự toán đều bị xử lý nghiêm minh nhằm ngăn chặn nguy cơ thất thoát ngân sách nhà nước.
3. Thông tư số 79/2025/TT-BTC ngày 04/8/2025 của Bộ Tài chính Thông tư 79/2025/TT-BTC đã có những thay đổi mang tính đột phá, trao quyền tự chủ tối đa nhưng đồng thời gắn chặt trách nhiệm giải trình của Chủ đầu tư:
- Quyền hạn và trách nhiệm: Chuyển toàn bộ quyền phát hành, sửa đổi, làm rõ HSMT và E-HSMT sang Chủ đầu tư. Xác định rõ trách nhiệm đăng tải thông tin lựa chọn nhà thầu trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia hoàn toàn thuộc về Chủ đầu tư.
- Minh bạch thanh toán: Bắt buộc áp dụng ký hợp đồng điện tử đối với các gói thầu thanh toán qua Kho bạc Nhà nước. Điều này nhằm minh bạch hóa dòng tiền dự án, giúp cơ quan quản lý dễ dàng giám sát, đánh giá hiệu quả kinh tế của từng gói thầu.