Cục Chăn nuôi và Thú y (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) vừa ban hành văn bản số 363/CNTY-DT gửi tới các Sở Nông nghiệp và Môi trường địa phương về chủ động triển khai các biện pháp ngăn chặn virus Nipah (NiV) xâm nhập vào Việt Nam.
Cơ quan này đề nghị tăng cường giám sát chủ động tại các cơ sở, hộ chăn nuôi lợn, nhất là những khu vực có mật độ dơi ăn quả cao hoặc gần khu bảo tồn thiên nhiên. Theo dõi chặt chẽ các đàn lợn có biểu hiện bất thường về hô hấp hoặc thần kinh và kịp thời báo cáo, lấy mẫu xét nghiệm RT-PCR khi phát hiện nghi ngờ.
Công tác kiểm soát giết mổ, kiểm dịch vận chuyển lợn được yêu cầu siết chặt, không để lợn không rõ nguồn gốc xâm nhập chuỗi cung ứng. Người tham gia giết mổ, vận chuyển và tiếp xúc với động vật phải thực hiện nghiêm các quy định về vệ sinh cá nhân.
Ngành nông nghiệp địa phương hướng dẫn người chăn nuôi thực hành chăn nuôi an toàn sinh học một cách thực chất, từ việc lắp đặt lưới chắn ngăn dơi, chim xâm nhập, bảo đảm nguồn thức ăn và nước uống không bị nhiễm chất thải của động vật hoang dã, đến quản lý môi trường chăn nuôi, phát quang bụi rậm, không trồng cây ăn quả thu hút dơi ngay sát chuồng trại...
Việc hạn chế tiếp xúc, không để người lạ và phương tiện chưa được vệ sinh, khử trùng ra vào khu vực chăn nuôi cũng được nhấn mạnh.
Cục Chăn nuôi và Thú y đề nghị địa phương tuyên truyền, khuyến cáo người dân thực hiện nghiêm nguyên tắc "5 không": Không nuôi nhốt, vận chuyển, buôn bán trái phép động vật hoang dã; không săn bắt, giết mổ; không sử dụng, tiêu thụ thịt động vật hoang dã; không để vật nuôi tiếp xúc với động vật hoang dã; không che giấu dịch bệnh.
Khi phát hiện gia súc có biểu hiện bất thường hoặc hiện tượng chim, dơi chết hàng loạt, người dân không được tự ý xử lý hay bán chạy mà phải báo ngay cho chính quyền địa phương hoặc cơ quan thú y để lấy mẫu, xử lý đúng quy định.
Cục Chăn nuôi và Thú y đề nghị Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương quan tâm chỉ đạo tổ chức thực hiện nghiêm các nội dung nêu trên; kịp thời thông tin, phối hợp với Cục Chăn nuôi và Thú y để xử lý các vấn đề phát sinh trong quá trình triển khai thực hiện.
Theo Cục Chăn nuôi và Thú y, thời gian ủ bệnh ở người thường từ 4 đến 14 ngày, nhưng có thể kéo dài tới 45 ngày. Ở lợn, thời gian ủ bệnh phổ biến 7-14 ngày. Trên đàn lợn, các triệu chứng thường gặp là sốt, khó thở, ho khàn mạnh, kèm theo các biểu hiện thần kinh như co giật, yếu chân hoặc chết đột ngột...
Theo thông tin từ Hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm của Bộ Y tế trong khoảng thời gian từ ngày 27/12/2025 đến ngày 27/01/2026 đã ghi nhận 5 trường hợp người nghi ngờ mắc bệnh do virus Nipah (trong đó có 2 trường hợp có xét nghiệm khẳng định) tại Bang Tây Bengal, Ấn Độ.
Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), bệnh do virus Nipah lần đầu được ghi nhận tại Malaysia vào năm 1999, sau đó xuất hiện rải rác tại một số quốc gia như Ấn Độ, Bangladesh và Philippines. Dơi ăn quả là ổ chứa tự nhiên của virus Nipah. Virus lây truyền chủ yếu từ động vật sang người thông qua tiếp xúc trực tiếp với máu, phân, nước tiểu và dịch tiết của động vật hoặc gián tiếp qua các vật dụng, thực phẩm bị nhiễm virus; đồng thời cũng có thể lây truyền từ người sang người, chủ yếu qua dịch tiết đường hô hấp khi người bệnh ho, hắt hơi, nói chuyện hoặc trong quá trình chăm sóc.