![]() |
| Cận cảnh các tế bào bị hủy hoại vì tia cực tím. |
![]() |
| Cận cảnh các tế bào bị hủy hoại vì tia cực tím. |
| Ảnh minh họa. |
Vilian Fischer là một trong những bác sĩ nổi tiếng nhất tại Slovakia. Là chuyên gia về tim, ông thực hiện ca ghép tim đầu tiên tại Slovakia vào năm 1998 và từng tranh cử tổng thống.
Nhưng hồi tháng 2, một gia đình kiện bác sĩ Fischer vì hành vi nhận khoản tiền mặt 3.000 USD (cùng khá nhiều thịt gà) để xếp lịch mổ cho một bệnh nhân (người này đã chết). Các luật sư của Fischer thông báo ông sẽ đấu tranh tới cùng, The Economist đưa tin.
Vụ kiện là một ví dụ tiêu biểu về nạn tham nhũng mang tính hệ thống trong ngành y tế ở Slovakia. Nó cũng là vấn nạn ở phần lớn quốc gia Đông Âu và Trung Âu. Vì quá tải, những cơ sở y tế ở khu vực này không thể đáp ứng nhu cầu chữa bệnh khẩn cấp của người dân. Để có cơ hội điều trị sớm, bệnh nhân phải hối lộ bác sĩ.
Ông Valdis Zatlers, một bác sĩ phẫu thuật chỉnh hình từng giữ chức tổng thống Latvia từ năm 2007 tới 2011, đưa ra khái niệm “tiền cảm ơn” – khoản tiền bác sĩ nhận từ bệnh nhân song không nộp thuế thu nhập. Ông chỉ phải nộp phạt một lần, với khoản tiền vỏn vẹn 250 lat (466 USD).
![]() |
| Giới bác sĩ ở Đông Âu và Trung Âu coi "tiền cám ơn" là khoản thu nhập cần thiết để duy trì sự nghiệp. Ảnh: blogspot.com |
15% người dân Ba Lan nói họ từng hối lộ nhân viên y tế trong năm 2014. Một số bệnh viện ở Ba Lan cho phép bác sĩ thực hiện ca mổ sinh cho các thai phụ với mức “phí hậu tạ” vào khoảng 1.000 zloty (266 USD).
Kết quả một cuộc khảo sát cho thấy công chúng Ba Lan xếp y tế vào vị trí thứ hai trong danh sách những lĩnh vực đang chìm trong nạn tham nhũng. Vị trí thứ nhất trong danh sách thuộc về chính trị.
Ở Estonia, nơi giới truyền thông ca ngợi hệ thống chăm sóc y tế qua mạng là mô hình về sự minh bạch, một giám đốc bệnh viện từng đòi một bệnh nhân lớn tuổi chi 4.000 kroon (362 USD) và một chai rượu cognac để tiếp tục điều trị tại bệnh viện. Sau đó vị giám đốc mất việc.
Dư luận có thể nghĩ lòng tham của nhân viên y tế là nguồn gốc của nạn nhận tiền hối lộ, song thực tế phức tạp hơn nhiều.
“Nhiều người dân không nghĩ rằng nhận thù lao ngầm là hành vi tham nhũng của nhân viên y tế. Họ có logic riêng trong việc trả tiền cho bác sĩ. Vì sức khỏe, họ sẵn sàng chi tiền để giành lợi thế”, Steven van de Walle, một giáo sư của Đại học Eramus tại thành phố Rotterdam của Hà Lan, bình luận.
Trên thực tế, bác sĩ Fischer rơi vào tình thế rắc rối do ông không thể cứu mạng bệnh nhân. Sau đó ông chỉ trả lại gia đình người xấu số 800 USD (và không trả lại con gà nào). Nếu bệnh nhân thoát khỏi tai ương, phiền toái sẽ chẳng bao giờ giáng xuống đầu bác sĩ.
Đối với bệnh nhân, hối lộ là “giải pháp tự cứu thân” để giành cơ hội sống. Đó là nhận định của Tetiana Stepurko, một chuyên gia thuộc Viện Kiev-Mohyla và chuyên nghiên cứu về nạn hối lộ trong ngành y tế ở Ukraine.
Theo Stepurko, ranh giới giữa hối lộ và bày tỏ lòng biết ơn rất mập mờ. Ngay cả luật cũng không thể phân định ranh giới rõ ràng giữa hai hành vi ấy. Một số bác sĩ khẳng định nhận “quà cảm ơn” của bệnh nhân không phải là hành vi tham nhũng.
Giới bác sĩ ở Trung Âu và Đông Âu lý luận rằng mức lương thấp trong hệ thống y tế công khiến họ buộc phải tăng thu nhập bằng những khoản thù lao ngầm.
Đôi khi bệnh nhân cố tình lái ô tô cũ hoặc mặc trang phục nhàu nát tới bệnh viện với hy vọng bác sĩ sẽ giảm “tiền cảm ơn” nếu thấy họ trong bộ dạng thảm hại. Tại Romania, bác sĩ trong bệnh viện công hưởng mức lương 220 USD mỗi tháng, trong khi những bác sĩ giỏi hưởng mức lương trung bình 550 USD mỗi tháng.
Có lẽ nhiều người sẽ cảm thấy ngạc nhiên khi biết 7.000 bác sĩ Romania – chiếm 20% tổng số bác sĩ trên cả nước – sang nước ngoài trong khoảng thời gian từ năm 2011 tới 2013, theo số liệu của Hiệp hội Bác sĩ Romania. Hơn 2.000 người trong số họ đang làm việc trong các cơ sở y tế tại Anh.
Sau bê bối của bác sĩ Fischer, Peter Liptak, một bác sĩ đa khoa khá nổi tiếng ở Slovakia và có bệnh viện riêng, bắt đầu công khai với giới truyền thông về những lần ông nhận quà của bệnh nhân. Ông tiết lộ những bí mật trong nghề để giúp dư luận thấy phần mục ruỗng trong hệ thống y tế của đất nước. Theo Liptak, theo quy định của chính phủ, thù lao của bác sĩ phụ thuộc vào số lượng bệnh nhân mà họ khám. Nếu một bệnh nhân muốn Liptak khám, ông sẽ nhận 2,2 USD.
“Để tăng thu nhập, tôi yêu cầu mỗi bệnh nhân trả thêm từ 5,5 tới 11 USD. Nếu một bác sĩ Slovakia muốn cung cấp dịch vụ điều trị với chất lượng cao, họ cần thu nhập lớn hơn nhiều lần lương chính thức. Những khoản tiền từ bệnh nhân là một phần của chi phí lao động”, Liptak giải thích.
Chẳng ai biết cử tri ở Trung Âu và Đông Âu muốn chính phủ thực hiện những cải cách để thay đổi nguyên nhân gốc rễ của nạn tham nhũng và tình trạng nhận “tiền biết ơn” trong hệ thống y tế hay không. Hiện tại, chính phủ Slovakia đang bắt đầu giải quyết thực trạng. Sau khi bác sĩ Liptak nói về hành vi nhận thù lao ngầm trên đài truyền hình, các công tố viên tuyên bố họ sẽ điều tra ông vì hành vi nhận hối lộ.
Giữa tiết xuân ấm áp, du xuân miền Nam trở thành hành trình tìm bình an đầu năm, nơi những điểm hành hương linh thiêng hòa cùng không khí xuân rộn ràng.
Một số loại trái cây chứa ít tinh bột nhưng vẫn giàu dinh dưỡng, giúp người ăn kiêng kiểm soát cân nặng, đường huyết mà vẫn đảm bảo lợi ích sức khỏe.
Các bài tập cardio đến tập kháng lực... giúp bạn giảm cân, săn chắc cơ bụng và nâng cao thể lực sau kỳ nghỉ Tết.
Khám phá 5 món salad ngon, bổ dưỡng giúp thanh lọc cơ thể, giảm mỡ và lấy lại vóc dáng sau kỳ nghỉ Tết hiệu quả, an toàn.
Lựa chọn thời điểm đi lễ, trang phục phù hợp, giữ gìn sức khỏe cho người già, trẻ nhỏ để chuyến hành hương đầu năm an lành, trọn vẹn.
Chuối chín nhiều sau Tết khiến một số người lo bỏ phí. Chỉ với vài nguyên liệu quen thuộc, bạn có thể làm ngay loạt món ngon vừa tiết kiệm vừa hấp dẫn.
Sau những ngày Tết nhiều thịt mỡ, bánh chưng dễ ngán, các món bún, phở nóng hổi với nước dùng thanh nhẹ sẽ giúp cả nhà đổi vị, ăn ngon mà vẫn nhẹ bụng.
Trữ nem rán đúng cách giúp duy trì chất lượng và an toàn thực phẩm, tránh nguy cơ nhiễm khuẩn, mất dinh dưỡng.
Mùa xuân miền Bắc là thời điểm vàng để trekking khi rừng xanh non, hoa đỗ quyên nở rộ và biển mây dày. Nhiều cung leo núi đẹp đang hút du khách mê khám phá.
Bánh bao túi tiền không chỉ thơm ngon mà còn mang ý nghĩa tài lộc. Món bánh vàng ươm này được nhiều người chọn dâng cúng ngày vía Thần Tài, cầu may mắn đầu năm.
Trữ nem rán đúng cách giúp duy trì chất lượng và an toàn thực phẩm, tránh nguy cơ nhiễm khuẩn, mất dinh dưỡng.
Khám phá 5 món salad ngon, bổ dưỡng giúp thanh lọc cơ thể, giảm mỡ và lấy lại vóc dáng sau kỳ nghỉ Tết hiệu quả, an toàn.
Bánh bao túi tiền không chỉ thơm ngon mà còn mang ý nghĩa tài lộc. Món bánh vàng ươm này được nhiều người chọn dâng cúng ngày vía Thần Tài, cầu may mắn đầu năm.
Mùa xuân miền Bắc là thời điểm vàng để trekking khi rừng xanh non, hoa đỗ quyên nở rộ và biển mây dày. Nhiều cung leo núi đẹp đang hút du khách mê khám phá.
Sau những ngày Tết nhiều thịt mỡ, bánh chưng dễ ngán, các món bún, phở nóng hổi với nước dùng thanh nhẹ sẽ giúp cả nhà đổi vị, ăn ngon mà vẫn nhẹ bụng.
Chuối chín nhiều sau Tết khiến một số người lo bỏ phí. Chỉ với vài nguyên liệu quen thuộc, bạn có thể làm ngay loạt món ngon vừa tiết kiệm vừa hấp dẫn.
Các bài tập cardio đến tập kháng lực... giúp bạn giảm cân, săn chắc cơ bụng và nâng cao thể lực sau kỳ nghỉ Tết.
Lựa chọn thời điểm đi lễ, trang phục phù hợp, giữ gìn sức khỏe cho người già, trẻ nhỏ để chuyến hành hương đầu năm an lành, trọn vẹn.
Giữa tiết xuân ấm áp, du xuân miền Nam trở thành hành trình tìm bình an đầu năm, nơi những điểm hành hương linh thiêng hòa cùng không khí xuân rộn ràng.
Một số loại trái cây chứa ít tinh bột nhưng vẫn giàu dinh dưỡng, giúp người ăn kiêng kiểm soát cân nặng, đường huyết mà vẫn đảm bảo lợi ích sức khỏe.
Nấm mốc trong bánh chưng có thể thẩm thấu sâu, sinh độc tố gây ung thư, đe dọa sức khỏe nếu không xử lý đúng cách.
Ăn uống thất thường dịp Tết khiến nhiều người tăng cân, đầy bụng. Một số thức uống như trà xanh, nước gừng, cà phê đen giúp hỗ trợ chuyển hóa, giảm tích mỡ.
Hấp trong 5 phút, để rau nghỉ 10 phút, thêm chất béo lành mạnh giúp tăng khả năng hấp thụ vitamin và nâng cao lợi ích sức khỏe của rau.
Chỉ với nguyên liệu đơn giản, bạn có thể tạo ra món kimbap bánh chưng hấp dẫn, phù hợp cho bữa sáng, dã ngoại.
Từ trà xanh, nước chanh gừng đến nước ép cần tây, những đồ uống này giúp detox, giảm cân và làm dịu hệ tiêu hóa sau kỳ nghỉ lễ.
Sau Tết, nhiều gia đình dư bánh chưng nhưng lo bảo quản khó. Áp dụng 3 cách trữ đơn giản dưới đây giúp bánh để lâu, không mốc, không sượng mà vẫn dẻo ngon.
Rửa rau là bước quen thuộc nhưng nhiều thói quen tưởng sạch lại phản tác dụng, khiến rau mất dinh dưỡng, dễ nhiễm bẩn và tăng nguy cơ tồn dư hóa chất.
Chỉ với vài bước đơn giản, bưởi có thể trở thành món ăn, thức uống hoặc mứt, giúp bạn tận dụng tối đa trái cây và duy trì chế độ ăn lành mạnh.
Thịt gà có tính ấm, khi kết hợp với cá chép hay tỏi có thể gây khó tiêu, nổi mụn hoặc nóng trong, ảnh hưởng sức khỏe và hương vị món ăn.
Thay vì phụ thuộc vào chì kẻ, hãy thử ngay những cách làm lông mày mọc nhanh từ nguyên liệu tự nhiên cực kỳ hiệu quả.