Hệ thống chiếu sáng công cộng không chỉ là diện mạo của đô thị mà còn là yếu tố then chốt đảm bảo an ninh trật tự và an toàn giao thông. Tại phường Xuân Phương (Hà Nội), nhiệm vụ duy trì "hơi thở" cho hệ thống này trong 3 năm tới (2026-2028) vừa chính thức được trao cho một cái tên không quá xa lạ: Công ty TNHH Một thành viên Chiếu sáng và Thiết bị đô thị (Hapulico). Tuy nhiên, nhìn vào diễn biến của cuộc thầu này, dư luận không khỏi băn khoăn về tính cạnh tranh khi "ông lớn" này đơn thương độc mã trên đường đua.

Tốc độ "thần tốc" từ mở thầu đến phê duyệt

Gói thầu số 03: "Quản lý, vận hành, duy tu, duy trì hệ thống chiếu sáng công cộng theo phân cấp trên địa bàn phường Xuân Phương giai đoạn 2026-2028" (Mã số IB2500629053) có giá dự toán là 1.942.456.000 đồng. Đây là gói thầu quan trọng sử dụng nguồn vốn ngân sách phường, được thực hiện theo phương thức một giai đoạn một túi hồ sơ.

Theo Biên bản mở thầu ghi nhận vào lúc 08:11 ngày 03/01/2026, hệ thống mạng đấu thầu quốc gia chỉ ghi nhận duy nhất một đơn vị nộp hồ sơ dự thầu (E-HSDT) là Công ty TNHH Một thành viên Chiếu sáng và Thiết bị đô thị.

Điều đáng chú ý là sự khẩn trương trong công tác chấm thầu. Chỉ hai ngày sau khi mở thầu, ngày 05/01/2026, Tổ chuyên gia thuộc Công ty TNHH Tư vấn đầu tư Minh Kiệt (do bà Hoàng Minh Huệ làm Tổ trưởng) đã hoàn tất Báo cáo đánh giá số 04/BC-MK. Và ngay hôm sau, ngày 06/01/2026, Giám đốc Ban QLDA đầu tư – hạ tầng phường Xuân Phương đã đặt bút ký Quyết định số 05/QĐ-QLDA phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu. Như vậy, từ lúc mở thầu đến khi có kết quả chính thức chỉ vỏn vẹn trong vòng 3 ngày làm việc – một tốc độ được đánh giá là cực kỳ hiệu quả đối với một gói thầu có thời gian thực hiện kéo dài 3 năm.

Phân tích kỹ thuật: Yêu cầu khắt khe hay "may đo"?

Tại Chương V của Hồ sơ mời thầu (E-HSMT), chủ đầu tư đã đưa ra những yêu cầu kỹ thuật khá chi tiết nhằm đảm bảo tính ổn định của hệ thống điện chiếu sáng. Nhà thầu phải đảm bảo quản lý, vận hành, khắc phục kịp thời các sự cố gây bức xúc dân sinh và ảnh hưởng đến an toàn giao thông.

Đặc biệt, E-HSMT yêu cầu công nhân thực hiện phải được đào tạo kỹ năng an toàn lao động, quy trình tác nghiệp và phải có thẻ an toàn lao động còn hiệu lực. Ngoài ra, trong trường hợp nhà thầu liên danh, từng thành viên phải có hợp đồng tương tự về tính chất và giá trị phù hợp với phần việc đảm nhận.

Dựa trên Báo cáo đánh giá E-HSDT, đơn vị tư vấn Minh Kiệt xác nhận nhà thầu Hapulico đạt 100% các tiêu chí từ tính hợp lệ, năng lực kinh nghiệm đến kỹ thuật và tài chính. Đáng chú ý, trong suốt quá trình đánh giá, không phát sinh bất kỳ yêu cầu làm rõ E-HSMT hay làm rõ E-HSDT nào. Điều này cho thấy sự chuẩn bị hồ sơ của nhà thầu dường như đã khớp hoàn toàn với các yêu cầu của chủ đầu tư ngay từ đầu.

Chân dung "người khổng lồ" trúng thầu

Công ty TNHH Một Thành Viên Chiếu Sáng Và Thiết Bị Đô Thị (thường gọi Hapulico), địa chỉ Số 1, phố Vũ Đức Thận, phường Việt Hưng, quận Long Biên, Hà Nội, mã số thuế 0100106024. Đây là doanh nghiệp TNHH MTV, thuộc sở hữu Nhà nước (UBND TP Hà Nội). Theo dữ liệu mà PV tham khảo được, Đã tham gia 93 gói thầu, trong đó trúng 58 gói, trượt 29 gói, 4 chưa có kết quả, 2 gói đã bị huỷ. Tổng giá trị các gói thầu đã trúng (bao gồm liên danh): 4.849.917.553.038 đồng (Trong đó 2.672.866.000 đồng là các gói chỉ định thầu). Với vai trò độc lập khoảng 2.649.327.857.921 đồng.

Tại gói thầu tại Xuân Phương lần này, Hapulico trúng thầu với giá 1.844.091.504 đồng. So với giá gói thầu 1.942.456.000 đồng, mức tiết kiệm cho ngân sách nhà nước đạt khoảng 98.364.496 đồng (tương đương tỷ lệ tiết kiệm hơn 5%).

Góc nhìn chuyên gia: Minh bạch nhưng cần tính cạnh tranh

Dưới góc độ pháp lý, Luật sư Nguyễn Thị Hương (Đoàn Luật sư TP HCM) nhận định: "Căn cứ Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đấu thầu năm 2025 (Luật 90/2025), việc chỉ có một nhà thầu tham dự không vi phạm quy định pháp luật nếu chủ đầu tư đã thực hiện đúng quy trình đăng tải thông tin rộng rãi trên hệ thống mạng đấu thầu quốc gia. Tuy nhiên, việc 'một mình một chợ' diễn ra thường xuyên tại một lĩnh vực đặc thù có thể phản ánh rào cản về kỹ thuật hoặc năng lực mà các doanh nghiệp nhỏ khó lòng tiếp cận".

Đồng quan điểm, chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ cho rằng: "Mặc dù Hapulico có năng lực vượt trội, nhưng việc thiếu vắng sự cạnh tranh trực tiếp có thể khiến hiệu quả giảm giá không đạt kỳ vọng cao nhất. Tỷ lệ tiết kiệm 5% là con số chấp nhận được, nhưng nếu có từ 2-3 nhà thầu cùng tham gia, con số này có thể ấn tượng hơn. Bên cạnh đó, việc hoàn tất đánh giá và phê duyệt kết quả chỉ trong 3 ngày cho thấy sự phối hợp rất chặt chẽ giữa chủ đầu tư và đơn vị tư vấn, song cũng cần đảm bảo rằng mọi bước kiểm tra đối chiếu tài liệu gốc đã được thực hiện nghiêm túc".

Gói thầu sẽ bắt đầu thực hiện từ ngày 01/01/2026 và kéo dài đến hết ngày 31/12/2028. Dư luận kỳ vọng với uy tín của mình, Hapulico sẽ thực hiện đúng các cam kết về kỹ thuật, mang lại ánh sáng an toàn cho cư dân phường Xuân Phương, xứng đáng với sự tin tưởng của chủ đầu tư và nguồn ngân sách từ nhân dân.