Xoáy nước ngọc bích kỳ ảo tại hồ Skadar giữa lòng Nam Âu

Khám phá xoáy nước màu xanh ngọc huyền bí của hồ Skadar, nơi chứa đựng bí ẩn địa chất và vẻ đẹp thiên nhiên độc đáo tại Nam Âu.

Hồ Skadar (còn gọi là Shkodër, Shkodra hay Scutari) nằm trên đường biên giới giữa Montenegro và Albania. Hồ có diện tích dao động từ 360 đến 520 km2 tùy theo từng thời điểm trong năm. Montenegro hiện sở hữu 65% diện tích hồ, phần 35% còn lại thuộc về Albania.

Nguồn nước chính chảy vào hồ đến từ sông Morača ở phía tây bắc. Nước từ hồ sau đó thoát ra qua hai con sông Bojana và Drin ở phía đông rồi đổ ra biển Adriatic. Bao bọc lấy bờ phía nam của hồ là dãy núi Dinaric Alps hùng vĩ.

Vào cuối mùa đông và đầu mùa xuân, mực nước hồ Skadar dâng cao. Mặt nước lúc này thường phủ một màu xanh ngọc đục. Dưới tác động của dòng chảy tự nhiên và các luồng gió bề mặt, lớp trầm tích này bị cuốn thành những xoáy nước khổng lồ vô cùng mát mắt. Dù nhìn qua rất giống hiện tượng tảo nở hoa, lớp màu xanh này thực chất là trầm tích đá vôi và đá dolomite. Chúng bị nước từ tuyết tan trên dãy Dinaric Alps cùng các vùng núi lân cận cuốn trôi rồi đổ thẳng xuống lòng hồ.

anh-man-hinh-2026-07-22-luc-171825.png
Xoáy nước xanh ngọc kỳ ảo trên bề mặt hồ Skadar nhìn từ trạm vũ trụ. (Nguồn: NASA/ISS)

Theo Cơ quan Vũ trụ Mỹ (NASA), Skadar là một hồ karst đặc trưng. Nơi đây vốn là một hệ thống hang động cổ từng bị ngập nước rồi sụp đổ hoàn toàn do lòng đá dễ bị ăn mòn. Hồ còn được gọi là một "vùng lõm ẩn" vì hầu hết đáy hồ đều nằm thấp hơn mực nước biển.

Theo Quỹ Ủy ban Môi trường Hồ Quốc tế, hồ Skadar được hình thành từ Đại Tân Sinh (khoảng 66 triệu năm trước). Trong lòng hồ có nhiều hòn đảo nhỏ. Đảo Beška sở hữu hai ngôi thánh đường cổ 600 năm tuổi, còn đảo Grmožur vẫn lưu giữ tàn tích của một pháo đài từ thế kỷ 19.

Ở bờ phía tây của hồ là nơi yên nghỉ của con tàu hơi nước Skanderbeg. Tàu bị các lực lượng du kích địa phương đánh chìm vào năm 1942 sau khi bị quân đội Ý trưng dụng trong Thế chiến II. Mỗi khi mực nước hồ xuống thấp nhất, một phần xác tàu lại nhô lên khỏi mặt nước.

Bên cạnh giá trị lịch sử, hồ Skadar còn là vùng đất bảo tồn đa dạng sinh học quan trọng. Theo Tổ chức BirdLife International, đây là ngôi nhà của hơn 280 loài chim, bao gồm loài bồ nông chân xám quý hiếm và nhiều loài bản địa khác.

Một nghiên cứu công bố năm 2013 cũng ghi nhận hồ Skadar là nơi cư trú của khoảng 50 loài ốc nước ngọt. Đây là số lượng loài ốc lớn nhất từng được tìm thấy tại một hồ nước trên Trái Đất.

Chỉ cần 3.000 bước mỗi ngày có thể giúp bảo vệ não khỏi bệnh Alzheimer

Nghiên cứu từ Bệnh viện Đa khoa Massachusetts (MGH) cho thấy, đi bộ 3.000- 5.000 bước mỗi ngày giúp làm chậm suy giảm trí nhớ và teo não ở người cao tuổi có nguy cơ mắc Alzheimer.

Các tác giả nghiên cứu đã tiến hành đánh giá dữ liệu từ 296 người tham gia thuộc Nghiên cứu Lão hóa Não bộ Harvard. Độ tuổi trung bình của nhóm đối tượng thử nghiệm là 73, tất cả đều có nhận thức bình thường tại thời điểm bắt đầu theo dõi.

Để đo lường thực tế, các nhà khoa học yêu cầu người tham gia đeo thiết bị đếm bước chân mỗi ngày. Đồng thời, họ áp dụng kỹ thuật chụp quét não hiện đại nhằm theo dõi mức độ tích tụ của hai thành phần là mảng bám amyloid và protein tau. Trong y học, đây được coi là hai "thủ phạm" chính trực tiếp tàn phá tế bào thần kinh và dẫn đến bệnh Alzheimer.

Phát triển thành công vật liệu lượng tử thay thế dây đồng trong chip

Các nhà khoa học Mỹ vừa phát triển thành công một loại dây nano làm từ niobi arsenide (NbAs) – vật liệu lượng tử có đặc tính hoàn toàn trái ngược với đồng: kích thước càng nhỏ thì khả năng dẫn điện càng tăng.

Trong các bộ vi xử lý hiện đại, hàng tỷ bóng bán dẫn được kết nối với nhau bằng những đường dây siêu nhỏ gọi là interconnect (liên kết điện). Các đường dẫn này đóng vai trò như hệ thần kinh của con chip, cho phép các bóng bán dẫn truyền tín hiệu và trao đổi dữ liệu.

images.jpg
Các interconnect siêu nhỏ kết nối bóng bán dẫn trong chip được làm bằng đồng đang gặp phải những giới hạn.

Thành phố Inca bí ẩn- kho báu khảo cổ quan trọng nhất của Nam Mỹ

Ẩn sâu trong dãy Andes hiểm trở của Peru là một thành phố Inca cổ đại ít người biết đến, được ví như "Machu Picchu thứ hai".

Giữa những hẻm núi sâu của dãy Andes, nơi mây mù thường bao phủ những sườn núi dựng đứng, tồn tại một quần thể kiến trúc Inca rộng lớn nhưng vẫn còn là bí ẩn đối với phần lớn thế giới: Choquequirao. Không nổi tiếng như Machu Picchu, nơi đây lại sở hữu quy mô tương đương, cảnh quan hùng vĩ hơn và những bí mật khảo cổ vẫn chưa được khám phá hết.

Đọc nhiều nhất

Tin mới