Từ ngày 12-16/1 tại Hà Nội, Hội nghị Quan chức cao cấp số ASEAN lần thứ 6 và các hội nghị liên quan được tổ chức với sự tham dự của trưởng đoàn và đại diện các cơ quan phụ trách lĩnh vực công nghệ thông tin, viễn thông và chuyển đổi số của 11 nước thành viên ASEAN, Ban Thư ký ASEAN và các đối tác liên quan. Sáng nay (15/1), Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính dự hội nghị.

Hội nghị Quan chức cao cấp số ASEAN là cơ chế hợp tác cấp quan chức cao cấp của ASEAN trong lĩnh vực số, có vai trò điều phối, rà soát và chuẩn bị nội dung cho Hội nghị Bộ trưởng Số ASEAN, đồng thời theo dõi và thúc đẩy việc triển khai các chương trình, sáng kiến hợp tác số trong khu vực.

Tại hội nghị, các trưởng đoàn đã trao đổi và cập nhật tiến độ triển khai các nội dung hợp tác ưu tiên, tập trung vào việc tăng cường điều phối và hài hòa chính sách số giữa các quốc gia thành viên ASEAN; xây dựng các khuôn khổ, nguyên tắc và hướng dẫn hợp tác khu vực, tham chiếu thông lệ quốc tế; thu hẹp khoảng cách số giữa các quốc gia và các nhóm dân cư trong ASEAN; thúc đẩy đổi mới sáng tạo và ứng dụng các công nghệ mới nổi; tăng cường an toàn, an ninh và khả năng chống chịu của không gian số ASEAN; đồng thời phát triển nguồn nhân lực số và kỹ năng số, đặc biệt cho thanh niên và lực lượng lao động trẻ.

Một trong những nội dung được quan tâm tại hội nghị là việc rà soát Kế hoạch tổng thể số ASEAN 2025, qua đó ghi nhận những bước tiến tích cực trong quá trình hiện thực hóa tầm nhìn xây dựng hệ sinh thái số chung của khu vực, hướng tới bảo đảm tính liên thông, đồng bộ và bền vững trong triển khai các sáng kiến số ở cấp khu vực.

Hội nghị cũng thảo luận và thống nhất một số nội dung kỹ thuật, văn kiện và khuyến nghị quan trọng để trình lên Hội nghị Bộ trưởng số ASEAN xem xét, qua đó góp phần bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ và hiệu quả trong quá trình ra quyết định ở cấp Bộ trưởng.

Hội nghị cũng đã tiến hành các phiên họp với các Đối tác đối thoại của ASEAN trong lĩnh vực số nhằm trao đổi về tình hình hợp tác, rà soát tiến độ triển khai các chương trình, dự án hiện có, đồng thời thảo luận các định hướng và đề xuất hợp tác trong thời gian tới.

Các bên nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tăng cường phối hợp và bảo đảm tính bổ trợ giữa các sáng kiến của ASEAN và các đối tác, hướng tới thúc đẩy hợp tác thực chất, hiệu quả và phù hợp với các ưu tiên của ASEAN trong lĩnh vực công nghệ thông tin, viễn thông và chuyển đổi số.

Phát biểu tại hội nghị, Bộ trưởng Bộ Khoa học Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng nhấn mạnh việc chuyển hạ tầng kết nối sang hạ tầng trí tuệ không chỉ là lựa chọn mà là tất yếu của thời đại số, đặt ra yêu cầu ASEAN phải có một kế hoạch tổng thể số mới mang tính dẫn dắt, tích hợp và bao trùm để hướng tới ASEAN số thống nhất, một mạng lưới trí tuệ AI ASEAN thống nhất.

"ASEAN cần cùng nhau tập trung triển khai về hạ tầng, trọng tâm chuyển từ hạ tầng viễn thông sang hạ tầng số, kết nối thông minh. AI chính thức trở thành một thành phần của hạ tầng số, hạ tầng trí tuệ. Mỗi quốc gia có hạ tầng trí tuệ của riêng mình. ASEAN có hạ tầng trí tuệ của riêng ASEAN", Bộ trưởng cho biết.

Tại hội nghị, ông Kao Kim Hourn, Tổng Thư ký ASEAN, ông Amandeep Singh Gill, Phó Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc kiêm Đặc phái viên của Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc về công nghệ nhấn mạnh hội nghị có ý nghĩa và ASEAN xác lập định hướng hợp tác mới, chuyển từ kết nối hạ tầng sang kết nối thông minh; trọng tâm là phát triển hạ tầng số song hành với khai thác dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, kiến tạo một hệ sinh thái số của khu vực liền mạch, xuyên biên giới.

Hơn hết, kết nối số không chỉ là kết nối hạ tầng, mà là kết nối trí tuệ, kết nối niềm tin. Hệ sinh thái số không chỉ mở ra không gian cho phát triển mới, mà còn là cầu nối thúc đẩy sự tôn trọng, tăng cường hiểu biết và gắn kết giữa các quốc gia, dân tộc.

Phát biểu tại hội nghị, Thủ tướng Phạm Minh Chính nêu rõ, ASEAN và thế giới đang trải qua những chuyển đổi mang tính căn bản, toàn diện, trong đó chuyển đổi số, phát triển chính phủ số, kinh tế số, xã hội số trở thành động lực tăng trưởng mới và dần khẳng định vị trí là trụ cột phát triển bền vững.

Sự phát triển mạnh mẽ của các hệ sinh thái số đang làm thay đổi sâu sắc phương thức kết nối giữa con người và tương tác giữa các quốc gia. Đồng thời dữ liệu đã trở thành nguồn tài nguyên chiến lược mới. Năng lực làm chủ và kết nối dữ liệu không chỉ quyết định hiệu quả quản trị đất nước, năng lực cạnh tranh quốc gia, mà còn mở rộng không gian hợp tác trong ASEAN và ASEAN với thế giới.

"Trí tuệ nhân tạo đang lan tỏa mạnh mẽ, giữ vai trò trung tâm trong kỷ nguyên số. Đòi hỏi ASEAN cần thúc đẩy phát triển cơ chế thử nghiệm (sandbox) cho công nghệ mới, mô hình kinh doanh mới để nhân rộng cho toàn khu vực. Đồng thời, phát triển trí tuệ nhân tạo phải gắn với tiêu chuẩn đạo đức, lấy con người làm trung tâm, phục vụ mục tiêu hòa bình, hợp tác và phát triển", Thủ tướng cho biết.

Đánh giá cao chủ đề của hội nghị năm nay "ASEAN thích ứng: Từ kết nối hạ tầng đến kết nối trí tuệ", Thủ tướng cho rằng, chủ đề không chỉ phản ánh tầm nhìn chiến lược, mà còn khẳng định khát vọng kiến tạo một cộng đồng ASEAN số thông minh, liên kết sâu rộng, năng động, sáng tạo và có trách nhiệm trong kỷ nguyên số.

Thủ tướng cho rằng, kể từ khi gia nhập, Việt Nam luôn xác định ASEAN là ưu tiên chiến lược trong chính sách đối ngoại. Trong kỷ nguyên số, sự phát triển bền vững của Việt Nam càng gắn kết mật thiết với sự ổn định, hòa bình và thịnh vượng của Cộng đồng ASEAN.

Thủ tướng nhấn mạnh, Việt Nam cam kết tiếp tục là thành viên chủ động, tích cực và có trách nhiệm trong hợp tác số ASEAN.

Việt Nam đã có nhiều nỗ lực thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia và đạt được nhiều kết quả quan trọng. Mặc dù đạt được nhiều bước tiến quan trọng, Thủ tướng cho rằng cần thẳng thắn nhìn nhận nhiều thách thức lớn như cạnh tranh chiến lược về công nghệ, dữ liệu và không gian số ngày càng gay gắt; khoảng cách số giữa các quốc gia, giữa các vùng miền, giữa thành thị và nông thôn ngày càng gia tăng; thể chế số chưa theo kịp thực tiễn, hạ tầng số thiếu đồng bộ; nguy cơ về an ninh mạng, lừa đảo trực tuyến ngày càng gia tăng.

Hướng tới Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045 phát triển năng động, tự cường và gắn kết, để hiện thực hóa tầm nhìn đó, Thủ tướng nêu rõ tăng cường niềm tin số và xây dựng thể chế thích ứng. ASEAN cần thúc đẩy xây dựng một hệ sinh thái số nhân văn, lấy con người làm trung tâm, được dẫn dắt bởi các chuẩn mực đạo đức và bảo vệ lợi ích hài hòa của mọi chủ thể.

Triển khai thực chất Hướng dẫn của ASEAN về quản trị và đạo đức trí tuệ nhân tạo; từng bước vận hành hiệu quả Mạng lưới an toàn trí tuệ nhân tạo khu vực. Phát triển hạ tầng số hiện đại, thúc đẩy kết nối số thông minh, đồng bộ và bền vững. Đồng thời, sớm nghiên cứu xây dựng lưới điện ASEAN xanh, sạch và an toàn, đảm bảo nguồn năng lượng bền vững phục vụ cho hạ tầng số và kết nối số.

Trên tinh thần "lợi ích hài hòa, rủi ro chia sẻ", Thủ tướng nhấn mạnh Việt Nam cam kết tiếp tục là thành viên chủ động, tích cực và có trách nhiệm trong hợp tác số ASEAN; sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ các nước còn khó khăn để thu hẹp khoảng cách số và cùng phát triển.

Việt Nam mong muốn đẩy mạnh hợp tác toàn diện với các nước trên cơ sở minh bạch, tin cậy và tôn trọng lẫn nhau, cùng kiến tạo một Cộng đồng số ASEAN đoàn kết, tự cường và thịnh vượng.